ORP Gopło nie zostanie zachowany w całości. Pierwszy polski trałowiec z laminatu trafi do Agencji Mienia Wojskowego

Prototyp, na którym wyrosła cała seria

Gopło zbudowała Stocznia Marynarki Wojennej w Gdyni. Laminację kadłuba rozpoczęto 7 stycznia 1979 r., wodowanie odbyło się 16 kwietnia 1981 r., a banderę wojenną podniesiono 13 marca 1982 r. Okręt był prototypem projektu 207, później zmodernizowanym i oznaczonym jako 207DM.

- Był prototypowym okrętem projektu 207, w całości zaprojektowanym przez polskich konstruktorów i wykonanym rękami polskich stoczniowców w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. Pod banderą Marynarki Wojennej przesłużył 44 lata, przez jego pokład przewinęło się wiele setek marynarzy, dla których był to drugi dom - podkreśla społeczność.

Początkowo trałowiec służył w 13. Dywizjonie Trałowców 9. Flotylli Obrony Wybrzeża w Helu, gdzie przechodził liczne próby. Od 1995 r. należał do Dywizjonu Okrętów Szkolno-Badawczych 3. Flotylli Okrętów w Gdyni-Oksywiu i przez lata służył jako platforma do testowania nowego wyposażenia. Po nim stocznia zbudowała 12 trałowców projektu 207P i cztery zmodernizowane jednostki projektu 207M, w których wykorzystano rozwiązania sprawdzone na Gople. Banderę opuszczono po raz ostatni 13 marca 2026 r., dokładnie 44 lata po jej podniesieniu.

Od wystawy w Gdyni po żaglowiec Zygmunta Chorenia

Pierwszą koncepcją było wyeksponowanie całego okrętu w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, między ORP Sokół a kioskiem ORP Dzik. Wizualizacja pokazała jednak, że trałowiec zasłoniłby całą ekspozycję. Drugi pomysł zakładał odcięcie pokładu od dziobu do rufy razem z nadbudówkami i sprzętem, tak by zwiedzający mogli wchodzić do wnętrza. Na takie przedsięwzięcie muzeum nie ma obecnie środków.

Okrętem zainteresował się także konstruktor żaglowców Zygmunt Choreń, który rozważał przebudowę trałowca na jednostkę żaglową. Skończyło się na wizji lokalnej. Społeczność rozmawiała też z Kołobrzeskim Skansenem Morskim w Muzeum Oręża Polskiego oraz z Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku, w związku z planowaną ekspozycją morską w Jastarni, gdzie Gopło wielokrotnie zawijał w czasie służby.

Przystań dla Gopła tam, gdzie zaczynała się Marynarka Wojenna

Największe nadzieje wiązano z Puckiem. To tam 10 lutego 1920 r. gen. Józef Haller dokonał zaślubin Polski z morzem, tam powstała pierwsza baza Marynarki Wojennej i tam w dwudziestoleciu międzywojennym stacjonował Morski Dywizjon Lotniczy. Gopło mógłby stać w puckim porcie na wodzie, bo wcześniejsze badania wykazały, że jego laminatowy kadłub jest w najlepszym stanie ze wszystkich okrętów serii. Prototyp polskich trałowców wróciłby w ten sposób do miejsca, od którego zaczynała się polska flota wojenna, a miasto odzyskałoby, przynajmniej muzealnie, swoją historyczną rolę.

- Wyciągnąć wały ze śrubami, zalaminować wszystkie otwory i może stać latami - przekonuje społeczność.

Początkowy entuzjazm w Pucku nie przerodził się w konkretne działania. Społeczność wskazuje też Hel, gdzie okręt stacjonował przez lata, i tamtejsze Muzeum Obrony Wybrzeża jako miejsce, które mogłoby się zająć jego ekspozycją.

Apel przed przekazaniem okrętu do Agencji Mienia Wojskowego

Po przekazaniu jednostki do AMW możliwości jej zachowania będą znacznie mniejsze, dlatego społeczność szuka teraz instytucji lub osób, które mogłyby przejąć inicjatywę. Wcześniej podobne próby podejmowała przy innych wycofywanych okrętach.

- Może znajdą się jakieś instytucje lub osoby mogące wesprzeć nasz pomysł, bo cała sława polskiego marynarza i stoczniowca pójdzie na marne - apeluje społeczność.

Zadania Gopła przejęły niszczyciele min typu Kormoran II: ORP Kormoran, ORP Albatros i ORP Mewa, która właśnie służy w stałym zespole przeciwminowym NATO. Doświadczenia zebrane na prototypie z 1982 r. trafiły do kolejnych pokoleń polskich trałowców, a zachowanie samego okrętu pozwoliłoby pokazać tę drogę zwiedzającym.