Energy Currents 2025: Realistyczna polityka klimatyczno-energetyczna i strategiczna ewaluacja transformacji

Podczas debaty Energy Currents 2025, którą współorganizowała Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformator, eksperci, politycy oraz przedstawiciele biznesu i nauki debatowali nad kierunkami realistycznej i zrównoważonej polityki klimatyczno-energetycznej Polski, osadzonej w szerszym kontekście europejskim oraz transatlantyckim. W obliczu coraz bardziej złożonych wyzwań transformacyjnych, szczególnej uwagi wymagało zdefiniowanie nowego paradygmatu relacji Polski z Unią Europejską – jako partnera aktywnego, wpływowego i zdolnego do współkształtowania przyszłości energetycznej Wspólnoty.

biznes energetyka opinie i komentarze polityka wiadomości

25 sierpnia 2025   |   08:15   |   Źródło: Gazeta Morska / Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów w Parlamencie Europejskim   |   Opracował: Kamil Kusier   |   Drukuj

Budowanie infrastrukturalnej suwerenności i europejskiego potencjału innowacyjnego

Centralnym tematem debaty była potrzeba budowy suwerenności infrastrukturalnej Polski, nie w opozycji do Unii Europejskiej, lecz w jej ramach – poprzez wzmocnienie pozycji kraju jako aktywnego współtwórcy wspólnotowej polityki energetycznej. Eksperci zgodnie podkreślali, że transformacja energetyczna nie może być kopiowaniem rozwiązań z Zachodu, lecz musi uwzględniać regionalne uwarunkowania, interesy narodowe oraz realne możliwości gospodarcze.

Polska w pułapce średniego rozwoju – jak się wyrwać i awansować w europejskiej hierarchii innowacyjności?

– Wciąż znajdujemy się w pułapce średniego rozwoju. Pytanie, czy kolejne pokolenie Polek i Polaków ma realną szansę wyrwać się z tej pułapki i dołączyć do pierwszej ligi światowej innowacyjności? – rozpoczął debatę dr Paweł Kusiak.

Jego zdaniem, choć członkostwo w UE otworzyło Polsce drzwi do wielu programów finansowania, badań i współpracy technologicznej, to brakuje strategicznej konsekwencji w wykorzystywaniu tych szans. Sektor portowy, wskazany jako przykład sukcesu, pozostaje wyjątkiem, a nie regułą.

– Unia Europejska nie powinna być postrzegana jako cel sam w sobie, ale jako narzędzie budowania polskiego dobrobytu, innowacyjności i suwerenności gospodarczej – zaznaczył ekspert „Gazety Morskiej”. – Polska powinna działać w UE jako podmiot współkształtujący wspólnotowe cele, nie tylko jako ich adresat.

Piotr Müller: „Transformacja wymaga decyzji – często trudnych i kosztownych”

Europoseł Piotr Müller zwrócił uwagę na dwupoziomowy charakter toczącej się debaty: europejski i krajowy. Na poziomie unijnym – jego zdaniem – transformacja klimatyczna przebiega pod wpływem silnej presji ideologicznej „Zielonego Ładu”, który nie zawsze jest adekwatnie skorelowany z globalnymi realiami gospodarczymi i geopolitycznymi.

– Europa nie jest już największą gospodarką świata. Nasze zdolności oddziaływania są ograniczone. Potrzebujemy więcej pokory i rzetelności w debacie klimatycznej – stwierdził poseł.

Na poziomie krajowym transformacja energetyczna staje się koniecznością – nie ze względu na unijne regulacje, lecz z uwagi na długofalowe bezpieczeństwo państwa i interes społeczny.

– Musimy się dywersyfikować – zarówno jeśli chodzi o źródła energii, jak i kierunki dostaw. W przypadku ropy zrobiliśmy już krok, czas na gaz i energetykę zeroemisyjną: offshore i atom – powiedział Piotr Müller, reprezentujący Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

Podkreślił również, że koszty transformacji nie mogą być niesprawiedliwie przenoszone na mniej zamożne grupy społeczne. W kontekście europejskim, sprawiedliwa transformacja (just transition) powinna oznaczać nie tylko sprawiedliwość klimatyczną, ale także ekonomiczną i społeczną.

– Transformacja klimatyczna może stać się formą regresywnego opodatkowania najbiedniejszych. Czy rzeczywiście koszty tej zmiany ponoszą ci, którzy powinni? – zapytał.

Andrzej Jaworski: „Z pasażera do kierującego – wykorzystać potencjał partnerstw w UE i NATO”

Andrzej Jaworski wskazał, że kluczowym wyzwaniem jest przejście Polski od roli pasywnego uczestnika integracji europejskiej do roli współdecydenta.

– Unia Europejska może być skutecznym narzędziem realizacji naszych celów – jeśli nie będziemy oddawać wszystkiego bezrefleksyjnie, tylko dlatego, że „tak chce Bruksela”.

Odwołując się do działalności Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR), Jaworski zauważył, że alternatywna wizja UE, prezentowana przez tę grupę, opiera się na wspólnocie interesów gospodarczych, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności, a nie na ideologicznych narracjach.

– Taka Unia jest bardziej odporna na kryzysy i bardziej sprawiedliwa wobec swoich członków – podkreślił.

Zwrócił też uwagę na potrzebę strategicznego pogłębienia współpracy transatlantyckiej, zwłaszcza w kontekście wspólnych projektów energetycznych z USA.

– Stany Zjednoczone są partnerem przewidywalnym i otwartym. Trzeba tylko zrozumieć ich logikę: każdy kraj dba najpierw o swój interes. I Polska też powinna tak działać.

Andrzej Jaworski podkreślił także potencjał energetyki offshore i atomowej na Pomorzu, który może przyczynić się do uniezależnienia Polski od importu surowców energetycznych, a jednocześnie wzmocnić jej pozycję w ramach wspólnej europejskiej polityki energetycznej.

– To nie tylko bezpieczeństwo energetyczne, ale też miejsca pracy, nowe kompetencje dla młodych i impuls dla startupów. Chodzi nie tylko o to, żeby Polacy mieli gdzie pracować – ale żeby tworzyli firmy, które zdobędą rynki międzynarodowe.

Prof. Marek Grzybowski: „Bezpieczeństwo infrastrukturalne zaczyna się w portach – i kończy na niezależności UE”

Profesor Marek Grzybowski przypomniał, że rozwój portów – od Gdyni i Gdańska po mniejsze terminale – powinien być traktowany jako element europejskiej infrastruktury strategicznej, wpisujący się w założenia TEN-T i polityki transportowej UE.

– Nie możemy traktować portów jedynie jako lokalnych projektów. To element strategiczny państwa – pod względem logistyki, serwisu instalacji offshore i suwerenności infrastrukturalnej.

Wskazał też na potrzebę zbudowania polskiego ekosystemu innowacji opartego na uczelniach, instytutach badawczych i lokalnych firmach.

– Transformację musimy oprzeć na polskich firmach, uczelniach i szkołach technicznych. Skoro mamy za nią płacić – powinniśmy ją również współtworzyć.

Jego wypowiedź koresponduje z europejskim trendem lokalizowania łańcuchów dostaw i wzmacniania odporności systemowej Wspólnoty, m.in. w kontekście strategicznej autonomii UE.

AI i centra danych a zużycie energii – cyfrowa odpowiedzialność europejskich gigantów technologicznych. Piotr Müller: „Państwa, które chcą nadążać za postępem technologicznym, muszą inwestować w nowe technologie”

W końcowej części debaty dr Paweł Kusiak zwrócił uwagę na zupełnie nowy wymiar debaty klimatycznej: rosnące zużycie energii przez rozwijające się systemy sztucznej inteligencji i centra danych.

– Musimy nie tylko myśleć, jak produkujemy energię, ale także – na co ją zużywamy. Potrzebujemy nowej świadomości – technologicznej i etycznej – dotyczącej efektywności i odpowiedzialności cyfrowych gigantów.

To wyzwanie staje się również tematem unijnej agendy legislacyjnej, czego przykładem jest debata o zielonych standardach dla infrastruktury cyfrowej.

Suwerenność energetyczna jako filar europejskiej i narodowej nowoczesności

Wnioski z debaty Energy Currents 2025 są jednoznaczne: transformacja energetyczna musi być realistyczna, suwerenna, innowacyjna i sprawiedliwa społecznie, a Polska musi odegrać aktywną rolę w reformowaniu unijnej polityki energetyczno-klimatycznej.

Nie może być jedynie biernym odbiorcą decyzji z Brukseli, lecz ambitnym, kompetentnym i partnerskim współtwórcą europejskiej polityki przyszłości. Tylko wtedy transformacja stanie się nie ciężarem, lecz szansą na budowę nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy, innowacji i solidarności – zarówno wewnątrz kraju, jak i wewnątrz Unii Europejskiej.

Organizatorem projektu "Energy Currents 2025" była grupa KPH, wydawca "Gazety Morskiej" i "Daily Mare" oraz Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR) w Parlamencie Europejskim. 

Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!

Kamil Kusier
redaktor naczelny

galeria


komentarze


wpisz treść
nick
SKOMENTUJ

Dodaj pierwszy komentarz