Energy Currents 2025: Kluczowe innowacje i dylematy transformacji energetycznej w Polsce i Europie

Transformacja energetyczna wchodzi w decydującą fazę nie tylko w Polsce, ale również w całej Unii Europejskiej, która – stojąc przed geopolityczną niestabilnością oraz rosnącą konkurencją globalną – musi redefiniować swoje podejście do bezpieczeństwa energetycznego, innowacji technologicznych i suwerenności gospodarczej.

biznes energetyka opinie i komentarze polityka wiadomości

26 sierpnia 2025   |   17:36   |   Źródło: Gazeta Morska / Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów w Parlamencie Europejskim   |   Opracował: Kamil Kusier   |   Drukuj

Polska, jako jeden z kluczowych graczy Europy Środkowo-Wschodniej, znajduje się w szczególnym momencie. Musi zdecydować, czy będzie jedynie odbiorcą gotowych rozwiązań technologicznych, czy stanie się ich współtwórcą – nie tylko na potrzeby krajowe, ale także jako część europejskiej sieci innowacji.

O sztucznej inteligencji, innowacjach w energetyce morskiej, wyzwaniach regulacyjnych UE oraz konieczności strategicznego podejścia do energetyki debatowali politycy, naukowcy i eksperci branżowi podczas debaty „Energy Currents 2025”. Wydarzenie to, wpisujące się w szerszy dialog europejski o suwerenności energetycznej i technologicznej, zgromadziło przedstawicieli świata nauki, polityki i biznesu. Kluczowe głosy w tej dyskusji zabrali m.in. europoseł Piotr Müller, Andrzej Jaworski z Izby Gospodarczo-Handlowej oraz prof. Marek Grzybowski.

Sztuczna inteligencja – rewolucja większa niż Internet

Zmiany wywołane przez sztuczną inteligencję są przełomowe i już teraz mają ogromny wpływ. Jeśli Polska nie weźmie udziału w tym technologicznym wyścigu, możemy przegapić szansę porównywalną do rewolucji przemysłowej – ostrzegał Piotr Müller, europoseł reprezentujący Europejskich Konserwatystów i Reformatorów oraz były wiceminister nauki.

Jego słowa wpisują się w szerszy europejski kontekst – UE intensyfikuje działania na rzecz rozwoju własnych modeli AI i cyfrowych infrastruktur, by uniezależnić się od dominacji technologicznej USA i Chin. Komisja Europejska wspiera tworzenie „cyfrowej suwerenności”, a polski wkład w ten proces może okazać się kluczowy dla całej Wspólnoty.

AI nie jest wyłącznie narzędziem do generowania grafik czy tekstów. W sektorze bankowym rozwiązuje złożone problemy, w medycynie wspiera diagnozowanie, a w przemyśle chemicznym przyspiesza tworzenie nowych związków. Polskie firmy już teraz tworzą własne laboratoria, które karmią AI danymi, aby precyzyjnie wskazywała, które związki chemiczne mają największy potencjał – wyjaśniał Piotr Müller, polityk EKR.

Również w obszarze energetyki wykorzystanie AI wpisuje się w unijną agendę i proces digitalizacji systemów zarządzania energią.

W firmach i sieciach przesyłowych trwają testy modeli AI dostosowanych do zarządzania systemami energetycznymi. To nie tylko kwestia optymalizacji zużycia, ale i potencjalnego ryzyka związanego z delegowaniem zadań na algorytmy – zaznaczył europoseł z Europejskich Konserwatystów i Reformatorów w Parlamencie Europejskim.

Edukacja i kadry – fundamenty transformacji

Inwestycje w technologie muszą iść w parze z inwestycją w ludzi. To przesłanie powraca także w europejskich strategiach edukacyjnych.

Musimy szkolić nie tylko studentów, ale także profesorów – by zrozumieli skalę rewolucji technologicznej. Wielu naukowców wciąż uważa, że używanie AI w badaniach to forma „oszustwa”, co hamuje postęp – mówił Piotr Müller.

W kontekście inicjatyw takich jak Europejski Obszar Badawczy (ERA), który promuje współpracę naukową w UE, konieczność zmiany podejścia akademickiego do nowych narzędzi staje się szczególnie paląca.

Uczciwe wykorzystanie AI w researchu może zwolnić badaczy z rutynowych zadań i pozwolić im skoncentrować się na formułowaniu nowych tez. Dziś nikt nie wpisuje w przypisach, że korzystał z Google. Tak samo będzie z AI – dodał Piotr Müller.

Energetyka morska i SMR – polskie innowacje na światowym poziomie

Transformacja energetyczna Europy wymaga dywersyfikacji źródeł energii. Energetyka morska – w tym morskie farmy wiatrowe oraz technologie SMR – stają się istotnym elementem tej układanki.

Kluczowe innowacje w energetyce obejmują nie tylko nowe technologie, ale i logistykę oraz organizację. Projekty takie jak terminale FSRU realizowane przez Projmors czy badania środowiskowe prowadzone przez Instytut Oceanologii PAN pokazują, że polscy inżynierowie są gotowi tworzyć rozwiązania na światowym poziomie – powiedział prof. Marek Grzybowski, prezes Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego.

Jego wypowiedź harmonizuje z unijnymi planami rozwoju infrastruktury morskiej – takimi jak strategia Offshore Renewable Energy Strategy.

To dowód, że dualny model kształcenia – wzorowany na Niemczech czy Finlandii – zaczyna być wdrażany także w Polsce – dodał Marek Grzybowski, wskazując na potrzebę dostosowania edukacji do potrzeb zielonej gospodarki, zgodnie z założeniami programu Erasmus+ i Europejskiej Strategii Umiejętności.

Robotyka i automatyzacja: kolejna fala innowacji

Automatyzacja i robotyka, wspierane przez fundusze UE takie jak Horizon Europe, stają się kluczowym filarem europejskiej strategii przemysłowej.

Współczesne roboty osiągają poziom sprawności manualnej porównywalny z ludzką ręką. W wielu fabrykach dane o ruchach pracowników są rejestrowane i wykorzystywane do trenowania modeli automatyzacji. W przyszłości roboty mogą całkowicie przejąć te zadania – zwracał uwagę Piotr Müller.

Jeśli nie będziemy właścicielami tych technologii, zapłacimy ogromne marże za ich użytkowanie. Dlatego musimy budować własne centra kompetencji – od AI, przez robotykę, aż po energetykę – podsumował europoseł.

Energia to fundament: bez niej nie będzie innowacji

Podstawą nowoczesnej Europy jest dostęp do stabilnej, czystej i taniej energii. Taką wizję kreuje również unijna strategia REPowerEU.

Bez odpowiednich zdolności energetycznych nie sprostamy potrzebom nowoczesnych technologii. Musimy inwestować w banki energii i centra obliczeniowe – podkreślił Andrzej Jaworski, prezes Izby Gospodarczo-Handlowej.

Jeśli nie zadbamy o to, by pomysły polskich naukowców były wdrażane w Polsce, to inne kraje zbiorą owoce naszego potencjału – dodał.

Czy Polska ma strategię? A może tylko reaguje?

Strategia energetyczna Polski istnieje – to Polityka Energetyczna Polski 2040 (PEP2040). Problemem jest jednak zmienność otoczenia regulacyjnego w UE, która skutecznie ogranicza możliwość długofalowego planowania – mówił Piotr Müller.

Ta zmienność, będąca także przedmiotem krytyki ze strony wielu mniejszych państw członkowskich, wymaga wzmocnienia głosu Polski w kształtowaniu prawa europejskiego.

Z perspektywy obywatela nie sposób przewidzieć, w co inwestować. Co dopiero mówić o firmach czy państwie – dodał Piotr Müller.

Setki polskich firm produkujących piece gazowe mogą z dnia na dzień zostać wyeliminowane z rynku. Z kolei sektor żywności ekologicznej może paść ofiarą umowy handlowej z krajami Mercosur – ostrzegał Andrzej Jaworski, przywołując jeden z przykładów, jak zewnętrzne decyzje UE wpływają na lokalne gospodarki.

Unia Europejska – wspólnota czy plac boju interesów?

Polska musi twardo reagować na niestabilność regulacyjną UE, która często wynika z partykularnych interesów dużych państw członkowskich – mówił Piotr Müller.

Jeśli komponenty motoryzacyjne będą produkowane w Brazylii lub Afryce Subsaharyjskiej, nasze fabryki zostaną zamknięte. Musimy to głośno mówić – to nie tylko polityka, to realne miejsca pracy – dodał Andrzej Jaworski.

Afryka – nowy przemysłowy kontynent?

Chińskie inwestycje w infrastrukturę i przemysł w Afryce Subsaharyjskiej są przełomowe. Europa, niestety, często postrzega ten kontynent przez XIX-wieczny pryzmat. Tymczasem to tam dokonuje się nowy skok cywilizacyjny – przekonywał prof. Marek Grzybowski.

Jego obserwacje wskazują na potrzebę nowej strategii UE wobec Afryki, nie tylko jako partnera rozwojowego, ale także przemysłowego i technologicznego.

Czas na decyzje pokoleniowe

Nie możemy być wyłącznie konsumentami cudzych rozwiązań. Musimy rozwijać własne technologie, szkolić kadry, inwestować w energię i bronić naszych interesów w UE – zgodnie podkreślali uczestnicy debaty.

Debata „Energy Currents 2025” unaoczniła, że przyszłość Polski i Europy w transformacji energetycznej zależy od integracji polityki przemysłowej, technologicznej, edukacyjnej i energetycznej w jedną spójną strategię. Europa potrzebuje dziś nie tylko deklaracji, ale konkretnych decyzji pokoleniowych – aby utrzymać globalną konkurencyjność i zachować suwerenność technologiczną.

Organizatorem projektu "Energy Currents 2025" była grupa KPH, wydawca "Gazety Morskiej" i "Daily Mare" oraz Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR) w Parlamencie Europejskim.

Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!

Kamil Kusier
redaktor naczelny

galeria


komentarze


wpisz treść
nick
SKOMENTUJ

Dodaj pierwszy komentarz