Sztokholm stawia na francuskie fregaty FDI. Naval Group wygrywa najważniejszy morski program Szwecji od dekad

"Jedna z największych inwestycji obronnych"

Decyzję ogłoszono po wielomiesięcznych analizach prowadzonych przez FMV, czyli szwedzką agencję zakupów obronnych. W postępowaniu rywalizowały trzy europejskie oferty: francuski FDI od Naval Group, brytyjski Arrowhead 120 od Babcock International oraz propozycja hiszpańskiej Navantii. Ostatecznie Sztokholm postawił na rozwiązanie, które uznano za najbardziej dojrzałe technologicznie i najmniej ryzykowne pod względem harmonogramu dostaw.

Premier Szwecji Ulf Kristersson podkreślał podczas prezentacji programu, że nowe fregaty staną się fundamentem przyszłych zdolności morskich kraju.

– To jedna z największych inwestycji obronnych realizowanych obecnie przez Szwecję. Nowe fregaty znacząco zwiększą nasze zdolności obrony przeciwlotniczej i możliwości ochrony szlaków morskich – mówił szef szwedzkiego rządu.

Wypowiedzi przedstawicieli władz pokazują wyraźnie, że program nie jest postrzegany wyłącznie jako modernizacja floty. Dla Sztokholmu ma on bezpośredni związek z nową sytuacją bezpieczeństwa po wejściu Szwecji do NATO oraz rosnącym znaczeniem Bałtyku w planowaniu operacyjnym Sojuszu.

Obrona przeciwlotnicza była kluczowa

Szwedzki minister obrony Pål Jonson wielokrotnie podkreślał, że o wyborze francuskiej konstrukcji przesądziły przede wszystkim zdolności przeciwlotnicze oraz gotowość projektu.

– Zaawansowana obrona powietrzna była jednym z najważniejszych elementów tej decyzji – podkreślał Pål Jonson po ogłoszeniu wyboru FDI.

W praktyce oznacza to, że nowe fregaty mają pełnić rolę mobilnych platform obrony powietrznej dla operacji NATO na Bałtyku. FDI wyposażono w radar Sea Fire AESA oraz system rakiet przeciwlotniczych Aster, które mają zapewnić zdolność zwalczania zarówno klasycznych celów lotniczych, jak i nowoczesnych zagrożeń rakietowych.

To jakościowa zmiana dla Svenska Marinen, która dotychczas opierała swoje działania przede wszystkim na lekkich jednostkach przeznaczonych do operowania w strefie przybrzeżnej. Program Luleå otwiera natomiast drogę do budowy floty zdolnej do działań także poza Bałtykiem.

Szwedzi postawili na projekt już istniejący

Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za ofertą francuską była dojrzałość programu. FDI nie jest już projektem koncepcyjnym. Pierwsza jednostka dla Marine Nationale została zwodowana i przechodzi obecnie próby morskie, a kolejne fregaty budowane są dla Francji i Grecji.

Według admirała Johana Norléna, dowódcy szwedzkiej marynarki wojennej, właśnie ograniczenie ryzyka technicznego było jednym z najważniejszych kryteriów.

– Potrzebujemy okrętu dostępnego w przewidywalnym terminie. Nie możemy pozwolić sobie na wieloletnie opóźnienia czy długie dopracowywanie projektu – mówił admirał.

To podejście dobrze oddaje obecne nastroje w europejskich marynarkach wojennych. Wojna na Ukrainie i napięcia w regionie Morza Bałtyckiego sprawiły, że coraz większe znaczenie mają dziś szybkość wdrożenia oraz gotowość operacyjna systemów uzbrojenia.

Naval Group: "To partnerstwo strategiczne"

Francuski koncern od początku podkreślał, że oferta dla Szwecji nie oznacza jedynie dostawy gotowych okrętów. Naval Group prowadził w ostatnich miesiącach intensywne działania mające zbudować trwałe relacje przemysłowe ze szwedzkimi partnerami.

- Jesteśmy niezwykle zaszczyceni wyborem dokonanym przez szwedzkie Ministerstwo Obrony. Z niecierpliwością oczekujemy rozpoczęcia współpracy ze szwedzkimi władzami i partnerami przy realizacji tego strategicznego projektu. FDI zapewni Królewskiej Marynarce Wojennej Szwecji fregaty najnowszej generacji oraz rozszerzone zdolności we wszystkich domenach działań bojowych przy szybkim harmonogramie dostaw, odpowiadającym wymaganiom operacyjnym Ministerstwa Obrony. Ten wybór wzmacnia również strategiczne partnerstwo między Szwecją a Francją i pokazuje siłę europejskiej współpracy przemysłowej. Jesteśmy dumni, że możemy przyczyniać się do bezpieczeństwa Europy – powiedział Pierre Éric Pommellet, prezes i dyrektor generalny Naval Group

Jeszcze przed rozstrzygnięciem postępowania firma podpisała porozumienia dotyczące wsparcia technicznego i utrzymania jednostek ze szwedzkimi podmiotami stoczniowymi.

– To partnerstwo strategiczne, które pozwoli rozwijać lokalne kompetencje i zapewni wsparcie fregat przez cały cykl ich życia – dodał Guillaume Weisrock z Naval Group przy okazji podpisania porozumienia z Öresund Drydocks.

Według dostępnych informacji nowe fregaty mają otrzymać znaczący udział wyposażenia pochodzącego ze Szwecji. Wśród potencjalnie integrowanych systemów wymienia się rozwiązania opracowane przez Saab, przeciwokrętowe pociski RBS15, torpedy Torped 47 oraz armatę Bofors kalibru 57 mm.

Jakie okręty otrzyma Szwecja?

FDI to fregata wielozadaniowa nowej generacji o długości około 122 metrów i wyporności przekraczającej 4400 ton. Jednostkę zaprojektowano z myślą o działaniach przeciwlotniczych, zwalczaniu okrętów podwodnych oraz operacjach eskortowych.

Najważniejsze elementy wyposażenia obejmują:

• radar Sea Fire AESA,
• system walki SETIS,
• sonar CAPTAS-4 Compact,
• pionowe wyrzutnie rakiet przeciwlotniczych,
• możliwość bazowania śmigłowca pokładowego.

Pierwsza szwedzka fregata ma zostać dostarczona około 2030 roku. Łącznie Svenska Marinen planuje pozyskanie czterech jednostek tej klasy. Wartość programu szacowana jest na około 3,7–4,3 mld euro.

Porażka Brytyjczyków i nowy układ sił na Bałtyku

Wybór FDI oznacza jednocześnie poważną porażkę brytyjskiego przemysłu stoczniowego. Arrowhead 120 był postrzegany jako oferta atrakcyjna politycznie, szczególnie w kontekście współpracy brytyjsko-szwedzkiej oraz potencjalnych powiązań z realizowanym w Polsce programem Miecznik i polsko-szwedzkiej współpracy w programie Orka. Sztokholm zdecydował jednak, że ważniejsza od potencjału rozwojowego jest gotowość operacyjna istniejącego już rozwiązania. To bardzo wyraźny sygnał pokazujący, jak zmieniają się dziś priorytety europejskich marynarek wojennych.

Bałtyk staje się obszarem coraz silniej nasyconym systemami przeciwlotniczymi, rakietowymi i środkami walki radioelektronicznej. W takich warunkach kluczowe znaczenie mają okręty zdolne do funkcjonowania w środowisku intensywnego zagrożenia lotniczego i rakietowego. Właśnie dlatego Szwecja postawiła na fregaty, które są już budowane, testowane i przygotowywane do wejścia do służby, a nie na projekt wymagający dalszych lat rozwoju.