System ratownictwa wodnego wymaga zmian. Senat RP: Potrzeba nowelizacji ponad 14-letniej ustawy

– Co roku w Polsce tonie kilkaset osób. Tegoroczny sezon rozpoczął się tragicznie – utonęło troje nastolatków na Warmii i Mazurach – przypomniała senator Jolanta Piotrowska, przewodnicząca zespołu. Podkreśliła także, że system ratownictwa wodnego wymaga nie tylko diagnozy, ale też konkretnych działań legislacyjnych i organizacyjnych. Zwrócono uwagę, że obecna ustawa z 2011 roku o bezpieczeństwie osób przebywających na terenach wodnych nie przystaje już do aktualnych realiów.

Trzy filary ratownictwa wodnego

System oparty jest na trzech filarach: profesjonalnych służbach ratowniczych (WOPR, Policja, PSP), organizacjach wolontariackich wspieranych przez państwo oraz samorządach lokalnych, które odpowiadają za zapewnienie bezpiecznych warunków wypoczynku nad wodą. Problem w tym, że wiele samorządów nie wywiązuje się z tych obowiązków, a finansowanie pozostaje niestabilne i niewystarczające.

Poseł Maciej Wróbel zaznaczył, że ratownictwo wodne należy analizować wielopłaszczyznowo: zapewnienie nowoczesnego sprzętu, stałego zatrudnienia dla ratowników, stabilnego finansowania oraz budowanie zaufania społecznego do jakości świadczonych usług ratowniczych. Wskazał również na możliwość wzorowania się na modelu finansowania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Głos służb: problemy kadrowe, braki sprzętowe, sezonowość

Przedstawiciel Policji, insp. Piotr Lubaszko, poinformował, że na terenie kraju funkcjonuje sześć centrów ratownictwa wodnego, a bezpieczeństwa na wodzie strzeże ok. 200 policjantów w ramach stałych etatów, uzupełnianych sezonowymi komórkami. Policja prowadzi także specjalistyczne kursy ratownicze, m.in. w Centrum Szkolenia w Legionowie. Podkreślił wagę działań profilaktycznych, mimo że są one trudne, długofalowe, lecz niezwykle potrzebne.

– Każdego roku w Polsce tonie ok. 450 osób. Najwięcej w jeziorach, rzekach i na dzikich kąpieliskach. Często przyczyną jest alkohol, brak kamizelek i lekkomyślność – dodał insp. Piotr Lubaszko.

Przedstawiciele organizacji ratowniczych – w tym Mazurskiego WOPR – wskazali na alarmujący odpływ doświadczonych ratowników spowodowany niskim wynagrodzeniem i brakiem stabilnych umów o pracę. Zwracano uwagę, że profesjonalizm i zaangażowanie ratowników nie mogą być jedynym filarem bezpieczeństwa. Niezbędne są systemowe rozwiązania i realne wsparcie finansowe.

Potrzeba nowelizacji i roboczego zespołu

W dyskusji wybrzmiała zgodna potrzeba nowelizacji ponad 14-letniej ustawy regulującej bezpieczeństwo nad wodą. Uczestnicy postulowali powołanie roboczego zespołu z udziałem parlamentarzystów i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, który przygotuje propozycje legislacyjne i nowe standardy finansowania ratownictwa wodnego. Równolegle konieczne jest wskazanie źródeł środków budżetowych oraz opracowanie zasad ich racjonalnego wydatkowania.

Przedstawiciel MSWiA zapowiedział analizy zagrożeń na akwenach i ocenę ryzyka jako podstawę do budowy bardziej efektywnego modelu działania. Zaznaczono również wagę kampanii edukacyjnych i powszechnej nauki pływania wśród dzieci.

Spotkanie w Senacie pokazało, że ratownictwo wodne w Polsce stoi przed poważnymi wyzwaniami, które wymagają nie tylko większych środków, ale przede wszystkim spójnej wizji, koordynacji i determinacji ustawodawców. Na szali leży bezpieczeństwo tysięcy osób wypoczywających każdego roku nad wodą.