Saab i PGZ budują nowy filar bezpieczeństwa Bałtyku. Współpraca polsko‑szwedzka wykracza poza program Orka

Nowy etap współpracy na Bałtyku

Środowe porozumienie podpisane przez Saab i PGZ wykracza daleko poza standardową deklarację współpracy przemysłowej. Obie strony wskazują bowiem nie tylko na wspólne działania serwisowe i logistyczne, lecz także na budowę długofalowego ekosystemu technologicznego w domenie morskiej.

W praktyce oznacza to rozwój współpracy obejmującej utrzymanie i wsparcie cyklu życia okrętów nawodnych oraz podwodnych, włączenie polskich podmiotów do międzynarodowego łańcucha dostaw Saab, a także realizację projektów eksportowych dotyczących platform morskich.

Szczególnie istotnym elementem porozumienia jest deklaracja utworzenia w Polsce Centrum Technologii Podwodnych. Jeżeli projekt zostanie zrealizowany w pełnym zakresie, może on znacząco zwiększyć krajowe kompetencje w obszarach związanych z sonarami, systemami autonomicznymi, walką minową, ochroną infrastruktury krytycznej oraz technologiami podwodnymi dla NATO.

Orka w tle strategicznej umowy

Choć w komunikatach nie padają jednoznaczne deklaracje dotyczące wyboru dostawcy dla programu Orka, trudno nie odczytywać całego przedsięwzięcia jako elementu pozycjonowania Saab wobec przyszłego postępowania na nowe okręty podwodne dla Marynarki Wojennej RP.

Już wcześniej Saab i PGZ podpisały memorandum podczas targów MSPO 2025, a w marcu bieżącego roku zawarły porozumienie dotyczące utrzymania i napraw okrętów podwodnych pozyskanych w ramach programu Orka. Obecna umowa stanowi więc kolejny etap systematycznie rozwijanej współpracy.

Saab od lat rozwija kompetencje podwodne poprzez spółkę Saab Kockums, odpowiedzialną między innymi za okręty typu Blekinge (A26). Konstrukcje te projektowane są z myślą o działaniach na akwenach takich jak Morze Bałtyckie, płytkich, trudnych akustycznie i nasyconych infrastrukturą krytyczną.

Dla Polski kluczowe znaczenie może mieć nie tylko sam zakup platform, ale również uzyskanie zdolności serwisowych i przemysłowych na miejscu. To właśnie ten aspekt wydaje się dziś najważniejszym elementem rozmów prowadzonych pomiędzy stronami.

Drony morskie i technologie autonomiczne

Jednym z najbardziej perspektywicznych obszarów współpracy ma być wspólna produkcja i rozwój autonomicznego drona morskiego Saab Autonomous Ocean Drone. Autonomiczne systemy nawodne i podwodne stają się obecnie jednym z najdynamiczniej rozwijających się segmentów rynku obronnego. W państwach NATO rośnie zapotrzebowanie na platformy zdolne do:

• monitorowania infrastruktury krytycznej,
• wykrywania zagrożeń podwodnych,
• prowadzenia rozpoznania,
• działań przeciwminowych,
• prowadzenia stałego nadzoru akwenu.

Po incydentach związanych z uszkodzeniami infrastruktury energetycznej i telekomunikacyjnej na Bałtyku rozwój takich systemów stał się priorytetem bezpieczeństwa regionalnego.

Dla polskiego przemysłu wejście w ten segment oznaczałoby możliwość budowy kompetencji, których krajowy sektor obronny dotychczas praktycznie nie posiadał.

Możliwa współpraca przy ciężkich torpedach

W komunikacie wspomniano również o analizie możliwości współpracy przy projekcie ciężkiej torpedy. To jeden z najbardziej wrażliwych technologicznie obszarów uzbrojenia morskiego.

Ewentualna kooperacja mogłaby obejmować:

• integrację systemów uzbrojenia,
• lokalny serwis,
• produkcję wybranych komponentów,
• rozwój kompetencji amunicyjnych w Polsce.

Choć obecnie brak szczegółów dotyczących zakresu projektu, sam fakt rozpoczęcia rozmów w tym obszarze należy uznać za istotny sygnał dotyczący skali zaufania pomiędzy partnerami.

Bałtyk jako wspólna przestrzeń bezpieczeństwa

Znaczenie współpracy Saab i PGZ wykracza poza wymiar przemysłowy. Po akcesji Szwecji do NATO bezpieczeństwo Morza Bałtyckiego nabrało nowego znaczenia strategicznego.

Polska i Szwecja posiadają dziś zbliżone interesy bezpieczeństwa dotyczące:

• ochrony infrastruktury podmorskiej,
• kontroli szlaków żeglugowych,
• zdolności przeciwpodwodnych,
• działań odstraszania na wschodniej flance NATO.

Budowa wspólnego potencjału przemysłowego może stać się jednym z filarów regionalnego systemu bezpieczeństwa morskiego.

Perspektywa dla polskiego przemysłu

Dla PGZ współpraca z Saab oznacza możliwość wejścia do zaawansowanego technologicznie segmentu rynku morskiego oraz szansę na zwiększenie udziału polskich przedsiębiorstw w międzynarodowych łańcuchach dostaw.

W dłuższej perspektywie powodzenie projektu zależeć będzie jednak od kilku czynników:

• decyzji MON dotyczącej programu Orka,
• skali transferu technologii,
• zdolności inwestycyjnych polskiego przemysłu,
• utrzymania długofalowego finansowania projektów morskich.

Jedno pozostaje jednak wyraźne, podpisana w Sztokholmie umowa pokazuje, że domena morska i podwodna staje się jednym z najważniejszych obszarów współpracy polsko‑szwedzkiej w sektorze obronnym.