Patriotyzm gospodarczy nadzieją dla systemów bezzałogowych. Drony, przemysł, bezpieczeństwo w debacie AMW UAV Forum

Forum w naturalny sposób wpisało się w szerszy trend redefinicji roli systemów UAV, UGV i USV, które przestają być traktowane jako pojedyncze platformy, a coraz częściej jako elementy złożonych, wielowarstwowych architektur operacyjnych. Dyskusje pokazały wyraźne przesunięcie akcentów z poziomu „platformy” na poziom „system of systems”, gdzie kluczową rolę odgrywa integracja danych, sensorów, efektorów oraz zdolności decyzyjnych w czasie zbliżonym do rzeczywistego.

Na potrzebę uzupełnienia tej perspektywy o wymiar humanistyczny zwrócił uwagę dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych AMW, prof. dr hab. Jerzy Kojkoł, podkreślając znaczenie relacji między nauką, przemysłem i wojskiem. Wskazał, że choć dominującym obszarem debaty pozostają kwestie technologiczne i strategiczne, równie istotne jest uwzględnienie czynnika ludzkiego – zarówno w kontekście operatorów systemów bezzałogowych i wpływu tej pracy na ich funkcjonowanie psychiczne, jak i społeczeństw podlegających oddziaływaniu tych technologii.

Zaznaczył, że refleksja nad społecznymi konsekwencjami wykorzystania systemów bezzałogowych pozostaje nadal niewystarczająco rozwinięta w badaniach naukowych. Jednocześnie wyraził nadzieję, że środowisko Akademii Marynarki Wojennej w większym stopniu podejmie tę tematykę, a sam panel poświęcony aspektom społecznym stanowi ważny krok w kierunku jej systematycznego rozwijania.

Wojna jako laboratorium systemów bezzałogowych

Jednym z dominujących wątków była analiza doświadczeń z aktualnych konfliktów zbrojnych, które stały się swoistym laboratorium rozwoju technologii bezzałogowych. Zwracano uwagę na tempo iteracji technologicznych, skracanie cyklu życia produktu oraz rosnącą rolę adaptacji „w pętli operacyjnej”. Wskazywano, że przewaga nie wynika już wyłącznie z zaawansowania technologicznego, ale z szybkości wdrażania modyfikacji oraz zdolności do skalowania produkcji w warunkach presji bojowej.

Podkreślano również, że współczesne pole walki coraz częściej charakteryzuje się pełną integracją domen: powietrznej, lądowej i morskiej, przy rosnącym znaczeniu warstwy elektromagnetycznej i informacyjnej. W tym kontekście systemy bezzałogowe są nie tylko narzędziem wykonawczym, ale również nośnikiem danych i elementem sieciocentrycznego zarządzania polem walki.

Przemysł, skala i granice produkcji

Silnym akcentem forum była dyskusja o zdolnościach przemysłowych i problemie skalowania produkcji systemów bezzałogowych. Wskazywano na fundamentalne napięcie pomiędzy prototypowaniem a produkcją seryjną, które w sektorze UAV ma szczególnie ostre znaczenie. Przejście od rozwiązań warsztatowych do przemysłowej powtarzalności wymaga nie tylko inwestycji kapitałowych, ale także standaryzacji komponentów, certyfikacji oraz stabilizacji łańcuchów dostaw.

Wielokrotnie podnoszono kwestie zależności od komponentów krytycznych, takich jak układy scalone, systemy optoelektroniczne, sensory oraz napędy, które determinują tempo rozwoju całego sektora. W tym kontekście pojawiały się również analizy dotyczące odporności łańcuchów dostaw oraz ryzyka związanego z globalną fragmentacją rynku technologicznego.

Integracja wielodomenowa i architektury „system-of-systems”

Szczególne miejsce w dyskusji zajęła koncepcja integracji wielodomenowej. Systemy bezzałogowe coraz częściej postrzegane są jako elementy większych struktur operacyjnych, w których UAV wspierają USV i UGV, tworząc spójne środowisko rozpoznawczo-uderzeniowe i logistyczne.

Podkreślano znaczenie architektury „system-of-systems”, w której kluczową rolę odgrywa interoperacyjność oraz zdolność do dynamicznej wymiany danych pomiędzy platformami różnych klas. W tym ujęciu szczególnego znaczenia nabierają systemy dowodzenia, fuzja danych oraz algorytmy wspierające decyzje operacyjne.

AI, autonomia i nowa ekonomia decyzji

Ważnym nurtem była również dyskusja o rosnącej roli sztucznej inteligencji i autonomii w systemach bezzałogowych. Analizowano realny poziom wdrożeń AI w obszarach takich jak rozpoznanie obrazowe, klasyfikacja celów, planowanie misji oraz wsparcie operatora.

Jednocześnie wskazywano na pojawiający się nowy model „ekonomii decyzji”, w którym przewagę uzyskuje się poprzez skracanie czasu od detekcji do działania. W tym kontekście systemy bezzałogowe stają się nie tylko narzędziem wykonawczym, ale elementem przyspieszającym cały łańcuch decyzyjny.

Przeciwdziałanie zagrożeniom i ewolucja systemów antydronowych

Dużo uwagi poświęcono również zagrożeniom wynikającym z masowego rozwoju tanich i łatwo dostępnych platform bezzałogowych. Wskazywano na ewolucję zagrożeń – od pojedynczych obiektów po zorganizowane ataki rojne – oraz konieczność budowy wielowarstwowych systemów obrony.

W tym obszarze omawiano zarówno rozwiązania detekcyjne (radary krótkiego zasięgu, systemy RF, optoelektronikę), jak i środki neutralizacji – od zakłóceń elektromagnetycznych po rozwiązania kinetyczne i energetyczne. Podkreślano przy tym rosnące znaczenie kosztu asymetrii pomiędzy środkiem ataku a środkiem obrony.

Patriotyzm gospodarczy jako element architektury bezpieczeństwa

W tle wielu dyskusji coraz wyraźniej wybrzmiewał temat suwerenności technologicznej oraz roli krajowego przemysłu. W tym kontekście patriotyzm gospodarczy był definiowany nie jako hasło polityczne, lecz jako praktyczne podejście do wzmacniania krajowych zdolności produkcyjnych, projektowych i integracyjnych w sektorze systemów bezzałogowych.

Wskazywano, że budowa kompetencji w obszarze UAV, UGV i USV ma bezpośrednie przełożenie na odporność państwa – zarówno w wymiarze militarnym, jak i cywilnym – oraz stanowi warunek konieczny do pełnego uczestnictwa w globalnym łańcuchu wartości technologii obronnych.

ARMA Forum: próba budowy stałej platformy środowiskowej

Zwieńczeniem wydarzenia było zaprezentowanie idei ARMA Forum. Inicjatywy mającej na celu stworzenie stałej platformy eksperckiej integrującej środowiska wojskowe, przemysłowe, naukowe i administracyjne. Projekt zakłada regularne spotkania, wymianę doświadczeń oraz tworzenie rekomendacji strategicznych dotyczących rozwoju systemów bezzałogowych i szerzej – technologii obronnych.

ARMA Forum ma ambicję stać się przestrzenią, w której dyskusja o systemach bezzałogowych wykracza poza bieżące wdrożenia, a zaczyna dotyczyć długofalowej architektury bezpieczeństwa, przemysłu i technologii w Polsce.

W Polsce drzemie ogromny potencjał

AMW UAV Forum w Gdyni pokazało, że sektor systemów bezzałogowych znajduje się w fazie intensywnej transformacji. Od rozwiązań punktowych do zintegrowanych ekosystemów operacyjnych, od prototypów do skalowalnej produkcji, oraz od technologii jako narzędzia do technologii jako fundamentu zdolności państwa.

Wnioski z forum jednoznacznie wskazują, że przyszłość tego sektora będzie determinowana nie tylko przez innowacyjność, ale przede wszystkim przez zdolność do integracji, skalowania i budowy odporności technologiczno-przemysłowej.

Patronat honorowy nad AMW UAV Forum objęli: wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski, minister aktywów państwowych Wojciech Bałczun, wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, prof. Sławomir Cenckiewicz, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk oraz prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek.

Partnerami strategicznymi forum są: Grupa WB, Enterosoft, Radmor S.A.

Partnerami wydarzenia są: Fundacja Żelazny, Izba Gospodarczo-Handlowa, Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa SAR, Kancelaria Doradcza Krzysztofa Mikietyńskiegi, OBR CTM PGZ S.A., Miasto Gdynia, Agencja Rozwoju Gdyni, Port Gdynia, CTO S.A., APS, SpaceForest, SEA Global, Polskie Towarzystwo Gospodarcze.

Partnerami medialnymi forum są: wPolsce24, SIECI, Defence24, Dziennik Bałtycki, wGospodarce.pl, Defence Channel, Polska Zbrojna, Radio Gdańsk.