I kwartał 2026 w MSPiR: 86 akcji ratowniczych, 16 osób uratowanych i znajomy problem fałszywych alarmów GMDSS

Życie i medycyna na pierwszym planie

Wśród działań stricte ratowniczych wyraźnie dominują dwie kategorie, obie o identycznej skali: 17 akcji ratowania życia ludzkiego na morzu oraz 17 ewakuacji medycznych. To właśnie one definiują codzienność polskiego SAR-u. Oznacza to, że w niemal czterech na dziesięć przypadków alarm dotyczy bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia wymagającego natychmiastowej interwencji.

Dla porównania, w 12 przypadkach prowadzono asystę ratowniczą, trzykrotnie zwalczano rozlewy substancji niebezpiecznych, natomiast nie odnotowano ani jednej akcji ratowania mienia. To nie przypadek - podstawową misją MSPiR pozostaje ochrona życia, nie majątku.

Strukturę działań dobrze uzupełnia statystyka współpracy z innymi służbami. Najczęściej MSPiR współdziałał z Państwowym Ratownictwem Medycznym - 24 razy, w tym z zespołami karetek oraz Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym. Polski SAR coraz wyraźniej pełni więc rolę nie tylko klasycznego ratownictwa morskiego, lecz także swoistego morskiego pogotowia ratunkowego, łączącego Bałtyk z krajowym systemem ochrony zdrowia.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną proporcję: przy 17 akcjach ratowania życia uratowano 16 osób. W skali jednego kwartału liczba ta mówi zarówno o wysokiej skuteczności służby, jak i o naturalnych ograniczeniach ratownictwa morskiego, niezależnie od poziomu profesjonalizacji.

Geografia działań: środkowe wybrzeże pod największym obciążeniem

Statystyka według miejsc bazowania jednostek dostarcza jednych z najciekawszych obserwacji. Wyraźnie dominują trzy lokalizacje:

• Władysławowo - 16 akcji
• Łeba - 13 akcji
• Świbno - 10 akcji

W kolejnej grupie znajdują się:

• Kołobrzeg - 6 akcji
• Górki Zachodnie - 5 akcji
• Ustka - 3 akcje
• Trzebież - 3 akcje

Najmniej aktywne były stacje w Tolkmicku i Gdyni, które nie odnotowały żadnej akcji. Szczególnie drugi wynik może zaskakiwać, zważywszy na fakt, że Gdynia jest siedzibą MSPiR i jednym z największych ośrodków portowych na polskim wybrzeżu.

Koncentracja zdarzeń na środkowym wybrzeżu - od Władysławowa przez Łebę po Ustkę i Świbno - odzwierciedla zarówno specyfikę akwenu, czyli otwarte i podatne na szybką zmianę warunków odcinki Bałtyku, jak i strukturę ruchu: działalność rybacką, żeglugę rekreacyjną, ruch w rejonie ujścia Wisły Śmiałej oraz obecność infrastruktury portowej i turystycznej.

GMDSS: trzynaście fałszywych alarmów w trzy miesiące

Spośród 37 akcji wyjaśniających aż 18 zakwalifikowano jako fałszywe alarmy: cztery z użyciem sił MSPiR, jeden bez ich użycia oraz 13 fałszywych alarmów GMDSS. Ta ostatnia kategoria zasługuje na szczególną uwagę.

Światowy Morski System Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa (Global Maritime Distress and Safety System) od lat 90. stanowi fundament bezpieczeństwa morskiego, ale równolegle mierzy się z dużą liczbą niezamierzonych aktywacji alarmów. Najczęstsze przyczyny to nieprawidłowo zarejestrowane lub błędnie obsługiwane radioboje EPIRB, przypadkowe wywołania DSC z radiotelefonów VHF - szczególnie podczas awarii zasilania lub prac serwisowych - a także problemy konfiguracyjne po zmianie właściciela jednostki.

Każdy taki alarm uruchamia procedurę weryfikacyjną angażującą MSPiR oraz partnerskie ośrodki MRCC.

Trzynaście takich zdarzeń w jednym kwartale wpisuje się w wieloletni trend dobrze znany branży. Problem nadal wymaga systemowych rozwiązań: lepszych szkoleń użytkowników GMDSS, skuteczniejszej certyfikacji sprzętu, aktualizacji rejestrów MMSI oraz większej świadomości zarówno armatorów komercyjnych, jak i użytkowników rekreacyjnych.

Sieć współpracy: od PRM po międzynarodowe MRCC

Lista podmiotów współpracujących z MSPiR pokazuje skalę operacyjnych powiązań polskiego SAR-u. Najczęściej współpracowano z:

• Państwowym Ratownictwem Medycznym - 24 razy
• Państwową Strażą Pożarną - 14
• ARCC Warszawa - 14
• ODOR-COM - 10
• Policją - 9
• Marynarką Wojenną RP - 9
• Urzędami Morskimi i VTS - 9
• Morskim Oddziałem Straży Granicznej - 2
• WOPR - 1

Współpraca międzynarodowa była równie szeroka. Obejmowała m.in. centra MRCC z Bremy, Madrytu, Funchal, Etel, Gris-Nez, Hongkongu, Malty, Rzymu, Curaçao, Lizbony, Panamy oraz Rarotongi na Wyspach Cooka. W statystykach pojawiają się także partnerzy z polskiego sektora morskiego i okołomorskiego, tacy jak Wody Polskie, BSM Darłowo, Marina Sopot, Kapitanat Portu Gdańsk, UKE, ULC czy TOPR.

Geografia tych kontaktów - od Morza Północnego po Pacyfik - nie ma charakteru wyłącznie formalnego. Polski SAR jest realnie osadzony w globalnej sieci ratownictwa morskiego, co ma znaczenie szczególnie w przypadku incydentów z udziałem statków pod polską banderą lub z polskimi załogami poza krajową strefą odpowiedzialności.

Wnioski po pierwszym kwartale

Pierwszy kwartał 2026 roku przebiegał dla MSPiR w rytmie dobrze znanym z poprzednich lat: dominacja zdarzeń medycznych i związanych z ratowaniem życia, duże obciążenie stacji na środkowym wybrzeżu, utrzymujący się problem fałszywych alarmów GMDSS oraz intensywna współpraca krajowa i międzynarodowa.

Pełniejszy obraz roku przyniosą dopiero dane po sezonie letnim, tradycyjnie najbardziej wymagającym dla służby. Już teraz jednak statystyki za pierwszy kwartał wyraźnie pokazują, jak istotną rolę MSPiR odgrywa w systemie bezpieczeństwa polskiej strefy odpowiedzialności na Bałtyku.