Global Ports Safety: Nowa era międzynarodowego bezpieczeństwa portów

Francuski projekt o globalnym zasięgu

Global Ports Safety (GPS) to ambitna inicjatywa zainicjowana przez Francję, współfinansowana przez Unię Europejską, mająca na celu zwiększenie bezpieczeństwa portów morskich oraz transportu w regionie Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Projekt, zaplanowany na lata 2024-2027, obejmuje współpracę z 12 kluczowymi portami tego regionu, w tym z takimi strategicznymi lokalizacjami jak Kolombo (Sri Lanka), Port Klang (Malezja), czy Ho Chi Minh City (Wietnam).

Celem projektu jest nie tylko podniesienie standardów bezpieczeństwa, ale także stworzenie odpornych i zrównoważonych łańcuchów dostaw łączących Unię Europejską z Azją. GPS wspiera międzynarodowe standardy, takie jak Międzynarodowy Kodeks Ochrony Statków i Obiektów Portowych (ISPS Code), a także rozwój technologii i ekologicznych praktyk w zarządzaniu portami.

Polska na czele zmian w regionie Morza Bałtyckiego

Polska aktywnie uczestniczy w projekcie GPS. Od grudnia 2024 roku będzie mieć swojego przedstawiciela w projekcie, którym został Sebastian Kluska, dyrektor Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa (SAR). Jego zadaniem jest nie tylko reprezentowanie polskich interesów, ale również dzielenie się doświadczeniami oraz wspieranie współpracy międzynarodowej.

- To wielkie wyróżnienie i wyzwanie. Będziemy aktywnie dzielić się naszą wiedzą oraz budować platformę współpracy z partnerami międzynarodowymi. Niezwykle cenne dla naszych ratowników będą szkolenia oraz możliwość podnoszenia swoich kwalifikacji na Półwyspie Indochińskim – mówi Sebastian Kluska w rozmowie z Gazetą Morską.

Zaangażowanie Polski w GPS wzmacnia pozycję naszego kraju jako lidera w regionie Morza Bałtyckiego, a udział w projekcie umożliwił dostęp do najlepszych praktyk międzynarodowych oraz rozwój kompetencji krajowych służb portowych.

Inicjatywa GPS opiera się na czterech kluczowych filarach:

1. Zarządzanie materiałami niebezpiecznymi:
2. • Szkolenia z zakresu bezpiecznego transportu i magazynowania substancji chemicznych, w tym paliw alternatywnych jak LNG, amoniak, metanol czy wodór.
3. Reagowanie kryzysowe:
4. • Podnoszenie kompetencji służb portowych w zarządzaniu wypadkami, takimi jak pożary, wycieki ropy czy incydenty z udziałem niebezpiecznych ładunków.
5. Rozwój technologii:
6. • Wdrażanie nowoczesnych narzędzi cyfrowych, wspierających zarządzanie portami oraz monitorowanie łańcuchów dostaw.
7. Zrównoważony rozwój:
8. • Promowanie ekologicznych praktyk, takich jak zapobieganie skażeniom środowiska oraz efektywne usuwanie zanieczyszczeń.

Współpraca międzynarodowa i korzyści dla UE

Francja, jako inicjator projektu, korzysta z doświadczeń portów w Marsylii i Le Havre. W projekcie uczestniczą również Czechy, Hiszpania, Singapur oraz Korea Południowa. Trwają również rozmowy z Japonią i Australią o zaangażowaniu tych państw w GPS.

Polska, dzięki swojemu zaangażowaniu, aktywnie przyczynia się do budowy międzynarodowej wspólnoty praktyk i wymiany doświadczeń.

Porty objęte projektem GPS

W ramach GPS współpraca obejmuje następujące 12 portów o strategicznym znaczeniu:

1. Sri Lanka: Kolombo
2. Bangladesz: Ćottogram (Chittagong)
3. Malezja: Port Klang (Kuala Lumpur)
4. Malezja: Tanjung Pelepas
5. Indonezja: Tanjung Priok (Dżakarta)
6. Indonezja: Tanjung Perak (Surabaja)
7. Tajlanda: Laem Chabang
8. Tajlandia: Map Ta Phut
9. Kambodża: Sihanoukville
10. Wietnam: Ho-Chi-Minh City
11. Wietnam: Hai Phong
12. Filipiny: Manila

Dotychczas w ramach projektu zrealizowano liczne szkolenia, m.in.:

• "Zarządzanie incydentami z udziałem materiałów niebezpiecznych" (Wietnam, 2022 r.),
• "Reagowanie na wypadki z amoniakiem jako paliwem" (Singapur, 2023 r.),
• "Przyszłe paliwa w żegludze i ich wpływ na bezpieczeństwo portowe" (Rep. Korei, 2024 r.),
• "Wzmacnianie bezpieczeństwa i reagowanie kryzysowe na szlakach morskich Indo-Pacyfiku oraz szkolenie praktyczne w reagowaniu na wypadki na statkach" (Nowa Kaledonia, Francja, październik 2023 r.).

Polscy eksperci brali aktywny udział w szkoleniach w Wietnamie, Singapurze oraz Nowej Kaledonii, wnosząc cenne doświadczenie i wiedzę w zakresie zarządzania kryzysowego.

Przyszłość GPS. Jak rozwijać się będzie ta inicjatywa?

Projekt GPS, wpisujący się w Strategię UE współpracy w regionie Indo-Pacyfiku oraz inicjatywę „Global Gateway”, staje się kluczowym elementem wzmacniania współpracy międzynarodowej w zakresie bezpieczeństwa morskiego.

Polska, jako aktywny uczestnik, ma szansę odegrać kluczową rolę w kształtowaniu globalnych standardów zarządzania w portach oraz budowie odpornych łańcuchów dostaw na styku Europy i Azji.