Gdańsk stawia na retencję. Ekstremalne opady deszczu bez większych strat dzięki inwestycjom w infrastrukturę wodną

Wyzwanie hydrologiczne i próba systemu

W ciągu 24 godzin spadło więcej wody niż podczas słynnej ulewy z 2017 roku w wielu częściach miasta. Pomimo ogromnego obciążenia, systemy odwodnieniowe i zbiorniki retencyjne zdały egzamin. Jak podkreśla prezes Gdańskich Wód, Ryszard Gajewski, opad porównywalny był skalą do wydarzeń z lipca 2017 roku, ale tym razem główny front przemieszczał się przez wschodnią część Gdańska – od Wrzeszcza po Wisłę.

Retencja na pierwszej linii walki z klimatem

Pojemność retencyjna Gdańska wzrosła w ciągu dwóch dekad niemal czterokrotnie – z 200 tys. m³ w 2001 roku do 760 tys. m³ dziś. Docelowo do 2030 roku miasto chce osiągnąć 1 mln m³. To efekt świadomej, długofalowej polityki inwestycyjnej miasta w obliczu zmian klimatycznych, które przynoszą coraz gwałtowniejsze i trudniejsze do prognozowania zjawiska atmosferyczne.

Wśród kluczowych inwestycji w ostatnich latach znalazły się m.in.:

• budowa zbiorników: Osowa II (15 000 m³), Strzelniczka II (46 620 m³), Jaśkowa Dolina (6 129 m³),
• przebudowa zbiornika Subisława (z 8 260 do 23 763 m³),
• modernizacja zbiornika nr 2 Orłowska,
• budowa krat odwadniających i automatycznych czyszczarek na Kanale Raduni,
• wdrożenie systemu letniego piętrzenia w zbiorniku Srebrniki (zwiększenie retencji o 26 000 m³).

Łącznie od 2001 roku powstało 30 nowych zbiorników, a odprowadzanie wód opadowych wspiera ponad 200 rozproszonych rozwiązań, takich jak ogrody deszczowe, zielone zagłębienia czy nawierzchnie przepuszczalne.

Skoordynowane działania służb

Na skuteczność reagowania w czasie kryzysu wpłynęła też współpraca między służbami miejskimi: Gdańskimi Wodami, Strażą Pożarną, Zarządem Dróg i Zieleni, Strażą Miejską oraz Miejskim Centrum Zarządzania Kryzysowego. Zespoły działały prewencyjnie już od weekendu, bazując na prognozach hydrologicznych. Główne interwencje dotyczyły Potoku Siedlickiego, Kanału Raduni i Potoku Strzyża – tam uruchamiano mobilne zestawy pompowe oraz nadzorowano przelewy awaryjne.

Dalszy kierunek: zrównoważona gospodarka wodna

Miasto nie spoczywa na laurach. W ramach programu Zrównoważonych Systemów Gospodarowania Wodami Opadowymi (ZSGWO), Gdańsk przygotowuje kolejne inwestycje na lata 2025–2029. Wśród nich:

• przebudowa Potoku Oliwskiego i budowa nowego zbiornika przy Kuźni Wodnej,
• II etap Kanału Ulgi dla Potoku Strzyża,
• budowa pompowni Rudniki i modernizacja Płoni Małej,
• przebudowa Potoku Kowalskiego z budową zbiornika K2,
• rozwój infrastruktury retencyjnej w obszarze ul. Kartuskiej i Pomorskiej.

Część projektów współfinansowana jest już przez NFOŚiGW, a miasto planuje aplikować o kolejne środki w najbliższych miesiącach.

Nowy standard ochrony miast nadmorskich

Przypadek Gdańska to przykład, jak złożona, wieloletnia strategia, wsparta inwestycjami infrastrukturalnymi i technologiami monitoringu hydrologicznego, może ograniczyć skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. To modelowy przykład działań, które powinny być implementowane w innych miastach przybrzeżnych, w obliczu nasilających się konsekwencji zmian klimatu.