Dwa dni, trzy statki, dwóch zabitych. Drony uderzają w statki handlowe u wybrzeży Rumunii i Bułgarii

To pierwsze ataki na statki handlowe w wyłącznej strefie ekonomicznej Bułgarii od początku wojny i pierwsze od dawna z ofiarami śmiertelnymi w strefie rumuńskiej. Statki płynące z Ukrainy wzdłuż wybrzeży Rumunii i Bułgarii uchodziły dotąd za względnie bezpieczne, bo korytarz przy brzegach NATO omijał wody, na których Rosja atakuje ukraińskie porty.

Royad Mammadov: pożar, zatonięcie, dwie ofiary

Rumuńska straż przybrzeżna otrzymała w poniedziałek około 11:00 informację z centrum ratunkowego w Konstancy o pożarze na pokładzie statku handlowego w wyłącznej strefie ekonomicznej Rumunii, około 30 mil morskich na południe od Sfântu Gheorghe i dziewięć mil na południowy wschód od platformy Pescăruș. Royad Mammadov, 140-metrowy drobnicowiec tureckiego armatora pod banderą Saint Kitts i Nevis, został objęty płomieniami i zatonął. Do akcji skierowano jednostki ratownicze SAR Apollo, SAR Artemis i SAR Ares, statek straży przybrzeżnej i śmigłowiec. Jedenastu członków załogi wyciągnięto z wody, dwóch zginęło.

Rumuńskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych potwierdziło zdarzenie i akcję ratunkową, ale oficjalnie nie wskazało sprawcy; o dronie, według różnych źródeł od jednego do trzech, piszą media i strona ukraińska. Zełenski stwierdził, że za atak odpowiada Rosja.

Bułgaria: pierwszy taki atak w jej strefie

Dzień później drony uderzyły w dwa statki na wschód od Białej, w bułgarskiej strefie ekonomicznej. Alfa Watan zatonął, na Able wybuchł poważny pożar; załogi ewakuowano, a bułgarskie źródła nie podały dotąd oficjalnej liczby ofiar. Rząd w Sofii zwołał pilne posiedzenie w sprawie bezpieczeństwa żeglugi, a bułgarskie media określają zdarzenie jako pierwszy atak na statki handlowe w wyłącznej strefie ekonomicznej kraju.

Rosja od lat uderza w ukraińskie porty nad Dunajem, Izmaił i Reni, położone kilkaset metrów od granicy rumuńskiej, a drony spadały na rumuńskie terytorium wielokrotnie. Uderzenia w statki na wodach międzynarodowych wzdłuż wybrzeży NATO, z ofiarami śmiertelnymi, są eskalacją: oznaczają, że korytarz, którym Ukraina wywozi zboże po zerwaniu umowy zbożowej w 2023 roku, przestał być bezpieczny na całej długości.

Co to zmienia dla żeglugi i dla Bałtyku

Dla armatorów i ubezpieczycieli konsekwencje są natychmiastowe: stawki za ryzyko wojenne dla rejsów do Izmaiłu i Odessy rosną, a część właścicieli tureckich i greckich statków, które obsługują ten ruch, zawiesi zawinięcia do czasu wyjaśnienia sytuacji. Dla Rumunii i Bułgarii, które po akcesji do NATO w 2004 roku nie prowadziły na morzu operacji bojowych, pojawia się pytanie o ochronę własnych stref ekonomicznych i o to, czy sojusz uruchomi eskortę statków handlowych, jak robił to w Zatoce Adeńskiej.

Dla Bałtyku jest to precedens, którego nikt tu nie chciał. Morze Czarne pokazuje, jak wygląda wojna z użyciem dronów przeciwko żegludze handlowej na wodach międzynarodowych, obok terytoriów państw NATO, bez formalnego stanu wojny z tymi państwami. Flota cieni, incydenty z kablami i naruszenia przestrzeni powietrznej, o których pisaliśmy przez cały rok, są z innego porządku, ale kierunek eskalacji jest ten sam. Dwóch marynarzy z Royad Mammadov zginęło na statku z kukurydzą, który płynął do Włoch, na wodach, które do poniedziałku uchodziły za bezpieczne.