WAT w europejskich projektach obronnych EDF: sztuczna inteligencja, druk 3D i systemy zwalczania okrętów podwodnych

Wojskowa Akademia Techniczna (WAT) umacnia swoją pozycję jako jeden z kluczowych ośrodków badawczo-rozwojowych w Europie Środkowo-Wschodniej w obszarze technologii obronnych. W najnowszej rundzie finansowania Europejskiego Funduszu Obronnego (European Defence Fund, EDF) polska uczelnia bierze udział w trzech strategicznych projektach: MIDAS, SWORD oraz R3DSURFIN. Każdy z nich odpowiada na inne wyzwania współczesnego pola walki – od sztucznej inteligencji wspierającej decyzje operacyjne, przez nowoczesne systemy zwalczania okrętów podwodnych, aż po przemysłowe zastosowania druku 3D w logistyce wojskowej.

bezpieczeństwo biznes edukacja nato sprzęt i technologie wiadomości

24 kwietnia 2026   |   15:07   |   Źródło: Gazeta Morska   |   Opracował: Kamil Kusier   |   Drukuj

fot. NATO

AI w służbie obronności: projekt MIDAS

Jednym z najbardziej przyszłościowych przedsięwzięć jest MIDAS (Middleware for Intelligent Defense AI Dialogue Systems), którego celem jest integracja dużych modeli językowych (LLM) z systemami operacyjnymi sił zbrojnych. Projekt koncentruje się na stworzeniu środowiska, w którym sztuczna inteligencja nie będzie jedynie narzędziem analitycznym, ale stanie się integralnym elementem procesu podejmowania decyzji w warunkach operacyjnych.

Jak podkreślają przedstawiciele WAT, kluczowym założeniem MIDAS jest zapewnienie bezpieczeństwa, przejrzystości i kontroli nad interakcją człowieka z systemami AI. Operatorzy mają komunikować się z systemami w sposób uporządkowany, oparty na rolach i procedurach, co ma ograniczyć ryzyko błędów oraz zwiększyć odporność systemów na zakłócenia.

Projekt prowadzony jest przez dr. hab. inż. Marcina Kowalskiego z Instytutu Optoelektroniki WAT. Budżet całego przedsięwzięcia wynosi 5 mln euro, a konsorcjum koordynowane jest przez partnera z Grecji. Wśród polskich uczestników, obok WAT, znajduje się także Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

MIDAS wpisuje się w szerszy europejski trend wdrażania AI w obszarze obronności, w szczególności w zakresie analizy danych, wsparcia dowodzenia oraz automatyzacji procesów decyzyjnych.

SWORD: nowa generacja zwalczania okrętów podwodnych

Drugim kluczowym projektem, w którym uczestniczy WAT, jest SWORD (Stand-off Anti-Submarine Warfare Operations by Remote Deployment), koncentrujący się na rozwoju nowoczesnych systemów zwalczania okrętów podwodnych. Projekt zakłada stworzenie kompleksowego łańcucha „od sensora do strzelca”, który umożliwi wykrywanie, śledzenie, klasyfikację i neutralizację zagrożeń podwodnych z dużej odległości.

System ma działać w trybie ciągłym i w każdych warunkach środowiskowych, zapewniając jednocześnie wysoką precyzję lokalizacji oraz minimalizację fałszywych alarmów. W ramach projektu analizowane jest zastosowanie zaawansowanych efektorów, w tym pocisku VLWT oraz kompaktowych rakiet przeciwpodwodnych typu ASROC.

Jak wskazują eksperci WAT, istotnym elementem SWORD jest integracja różnych sensorów i systemów rozpoznania w jedną spójną architekturę, zdolną do szybkiego reagowania na zagrożenia w domenie podwodnej. System ma zajmować niewielką przestrzeń i być możliwy do instalacji na różnych platformach bojowych, co znacząco zwiększa jego elastyczność operacyjną.

Projekt kierowany jest przez dr. inż. Kamila Sybilskiego z Instytutu Mechaniki i Inżynierii Obliczeniowej WAT. Budżet wynosi 20 mln euro, a koordynatorem konsorcjum jest podmiot z Niemiec.

R3DSURFIN: druk 3D dla wojska

Trzeci z projektów – R3DSURFIN (Towards Robust 3D printed metallic components production for military applications by the development of innovative SURface FINishing and design protocols) – koncentruje się na rozwoju technologii przyrostowych, czyli druku 3D z metali wykorzystywanych w zastosowaniach wojskowych.

Celem projektu jest opracowanie kompleksowego procesu wytwarzania elementów uzbrojenia i sprzętu wojskowego z materiałów takich jak stal, aluminium czy stopy tytanu. Kluczowym elementem prac jest nie tylko sam proces drukowania, ale także technologie wykańczania powierzchni, obróbki końcowej oraz opracowanie wytycznych projektowych dla komponentów drukowanych addytywnie.

W praktyce oznacza to możliwość szybszego i bardziej elastycznego wytwarzania części zamiennych oraz elementów konstrukcyjnych w warunkach operacyjnych, co może znacząco poprawić logistykę i dostępność sprzętu wojskowego.

Projekt realizowany jest pod kierownictwem dr. inż. Krzysztofa Grzelaka z Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT. Budżet wynosi 3,7 mln euro, a jego koordynatorem jest instytucja z Hiszpanii.

Europejski Fundusz Obronny i rosnąca rola Polski

Wszystkie trzy projekty są częścią szerszego programu Europejskiego Funduszu Obronnego, który stanowi główny instrument Unii Europejskiej wspierający badania i rozwój w sektorze obronnym. W edycji zatwierdzonej w 2026 roku Komisja Europejska wybrała 57 konsorcjów, które otrzymają finansowanie do końca roku.

EDF koncentruje się na kluczowych obszarach przyszłych zdolności obronnych Europy, takich jak przeciwdziałanie dronom, ochrona wschodniej flanki, systemy obrony przeciwlotniczej oraz technologie kosmiczne. Wartość polskiego udziału w programie jest znacząca – krajowe podmioty uczestniczą w 27 projektach o łącznej wartości około 571 mln euro.

Wojskowa Akademia Techniczna, biorąc udział w trzech z nich, potwierdza swoją rolę jako jednego z najważniejszych ośrodków kompetencji technologicznych w obszarze obronności w Polsce i regionie.

Technologia jako fundament nowoczesnej obronności

Wspólnym mianownikiem projektów MIDAS, SWORD i R3DSURFIN jest dążenie do zwiększenia autonomii, szybkości działania oraz odporności systemów obronnych na współczesne zagrożenia. Od sztucznej inteligencji wspierającej dowodzenie, przez zaawansowane systemy walki podwodnej, aż po elastyczną produkcję części zamiennych – WAT uczestniczy w budowie technologicznego fundamentu przyszłych sił zbrojnych Europy.

W dobie rosnących napięć geopolitycznych i dynamicznego rozwoju technologii wojskowych, takie projekty nie tylko wzmacniają potencjał obronny, ale również wpisują się w szerszą strategię unijnej autonomii technologicznej w sektorze bezpieczeństwa.

Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!

wojskowa akademia techniczna sztuczna inteligencja w obronności systemy zwalczania okrętów podwodnych druk 3D wojsko

komentarze

---

wpisz treść

nick

SKOMENTUJ

Dodaj pierwszy komentarz