Ustka, Łeba, Władysławowo. Trzy porty rybackie przechodzą na obsługę morskich farm wiatrowych

Co powstaje w Ustce

Baza zajmie teren o powierzchni ponad 2,3 hektara. Złoży się na nią budynek administracyjno-socjalny, budynek magazynowy, plac manewrowy oraz nabrzeże, przy którym będą cumować szybkie jednostki serwisowe typu CTV, przewożące załogi i części zamienne na farmę. Przewidziano także parking wewnętrzny, a wokół zabudowań około 5500 metrów kwadratowych terenów zielonych.

Inwestorem jest PGE Baltica, generalnym wykonawcą gdańska Korporacja Budowlana Doraco, a inżynierem kontraktu Sweco Polska. Prawomocne pozwolenie na budowę spółka uzyskała w styczniu 2025 roku, umowę z wykonawcą podpisano podczas targów PowerConnect Energy Summit w Gdańsku, a prace ruszyły 3 czerwca 2025 roku. Zakończenie zaplanowano na czwarty kwartał 2026 roku.

Ustecka baza ma pełnić dwie funkcje. Najpierw będzie zapleczem podczas budowy farmy na morzu, bo to stamtąd wypływać będą ekipy wspierające montaż. Następnie przejdzie do roli serwisowej i stanie się stałym centrum obsługi turbin.

Baltica 2 i portfel PGE

Farma Baltica 2 powstaje na północ od Ustki i ma moc około 1,5 GW, a jej uruchomienie zaplanowano na 2027 rok. Razem z projektem Baltica 3 daje to 2,5 GW mocy w jednym obszarze.

Skala działalności PGE Baltica jest jednak większa. Portfel spółki obejmuje osiem projektów na Bałtyku o łącznej mocy przekraczającej 6 GW, a plan zakłada wybudowanie wspólnie z partnerami co najmniej 4 GW do 2035 roku i osiągnięcie co najmniej 6,5 GW w technologii offshore do 2040 roku. To oznacza, że baza w Ustce nie jest obiektem na jeden projekt, lecz zapleczem przewidzianym do obsługi kolejnych farm.

Dla miasta to zmiana profilu. Ustka kojarzyła się dotąd przede wszystkim z rybołówstwem i wakacyjnym wypoczynkiem, a praca w porcie była w dużej mierze sezonowa. Serwis turbin sezonu nie ma.

Łeba: baza, która już pracuje

Pierwsza w Polsce baza operacyjno-serwisowa dla morskiej energetyki wiatrowej działa w Łebie od 20 maja 2025 roku. Zbudowała ją Grupa Orlen na potrzeby farmy Baltic Power, realizowanej z kanadyjskim Northland Power, a koszt wyniósł około 62 mln zł.

Obiekt zajmuje około 1,1 hektara. Składa się na niego specjalnie wzmocnione nabrzeże z dwoma dźwigami, zaplecze dla jednostek CTV, magazyny wysokiego składowania, warsztaty, biura i pomieszczenia socjalne dla załóg technicznych. W budynku mieści się również Morskie Centrum Koordynacyjne, które przez całą dobę nadzoruje ruch morski, transfery personelu i sprzętu oraz warunki pogodowe na obszarze farmy.

Docelowo pracę znajdzie tam około sześćdziesięciu techników, a horyzont działania bazy to trzydzieści lat, czyli tyle, ile przewidywany czas pracy farmy. Baltic Power o mocy 1,2 GW powstaje około 23 kilometrów od brzegu, na 76 monopalach, i ma dostarczać około 4000 GWh rocznie.

Władysławowo: najmniejsza, ale najbliżej farmy

We Władysławowie Ocean Winds wmurował 23 września kamień węgielny pod bazę dla farmy BC-Wind. Powstanie budynek o powierzchni około 1200 metrów kwadratowych u zbiegu ulic Portowej i Władysława IV, w którym w fazie operacyjnej ma pracować około trzydziestu osób.

Kluczowa jest odległość. Z portu do obszaru farmy jest około 37 kilometrów, czyli mniej więcej 20 mil morskich, a jednostka CTV pokonuje ten dystans w około 70 minut. To pozwala wysyłać techników na turbiny i sprowadzać ich na ląd tego samego dnia. Generalnym wykonawcą jest Przembud Gdańsk, projekt przygotował Haskoning Polska, a farma ma mieć 26 turbin o łącznej mocy do 390 MW.

Wspólny mianownik: praca przez cały rok

Trzy bazy, trzy różne skale i trzech różnych inwestorów, ale mechanizm jest ten sam. Port rybacki albo turystyczny dostaje funkcję, która nie zależy od sezonu, bo turbina wymaga przeglądów i napraw również w listopadzie i w lutym.

Z punktu widzenia miasta oznacza to stałe miejsca pracy o wysokich kwalifikacjach, ruch jednostek serwisowych przez cały rok, zamówienia dla lokalnych firm i zapotrzebowanie na usługi, od gastronomii po hotele pracownicze. Z punktu widzenia portu to inwestycje w nabrzeża, place i infrastrukturę, które zostaną w nim niezależnie od losów pojedynczego projektu.

Jest też efekt, o którym mówi się rzadziej. Każda z tych inwestycji wciąga do łańcucha dostaw polskie firmy budowlane i inżynierskie, takie jak Doraco czy Przembud, a przy fazie serwisowej także warsztaty, transport i usługi techniczne z okolicy.

Kadry, czyli wąskie gardło całej trójki

Największym wyzwaniem nie jest beton ani nabrzeże, tylko ludzie. Technik serwisu turbin, kapitan i mechanik jednostki CTV, koordynator prac na morzu i specjalista od dostępu linowego to zawody, których w Polsce przez lata nie kształcono w większej skali.

Trzy bazy startują w krótkim odstępie czasu, a w tym samym momencie o podobne kwalifikacje konkurują stocznie realizujące programy okrętowe i budowa elektrowni jądrowej w Choczewie. Na tym samym odcinku wybrzeża, między Ustką a Władysławowem, w ciągu kilku lat pojawi się kilka tysięcy miejsc pracy wymagających szkoleń, certyfikatów i doświadczenia morskiego.

To jest realne pytanie o powodzenie całego sektora. Turbinę można kupić, nabrzeże zbudować, a bazy oddać w terminie. Znacznie trudniej wyszkolić ludzi, którzy będą w nich pracować przez najbliższe trzydzieści lat.

Co warto obserwować

Po pierwsze, czy bazy pozostaną obiektami jednego projektu, czy staną się zapleczem dla kolejnych farm, jak zapowiada PGE w przypadku Ustki. Po drugie, ile pracy trafi do lokalnych firm w fazie eksploatacyjnej, bo to ona trwa dekady, a nie kilka lat budowy. Po trzecie, czy porty wykorzystają moment, żeby zmodernizować infrastrukturę także pod inne funkcje, od obsługi jednostek rybackich po turystykę morską.

Bo jeżeli ten cykl się uda, to za dekadę Ustka, Łeba i Władysławowo będą opisywane nie jako porty rybackie z bazami serwisowymi, lecz jako porty serwisowe, w których wciąż pracują rybacy.