Strategiczna współpraca polskich portów. Nowy rozdział dla konkurencyjności, bezpieczeństwa i rozwoju

– Nie chodzi o rezygnację z konkurencji, ale o mądrą współpracę, która pozwoli uczynić polski głos lepiej słyszalnym na arenie międzynarodowej – podkreślił wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka podczas otwarcia Kongresu Polskie Porty 2030, gdzie ogłoszono inicjatywę.

Wspólna wizja, spójne działania

Porozumienie obejmuje kluczowe obszary: transformację energetyczną, cyfryzację procesów portowych, rozwój infrastruktury, a także reprezentację interesów sektora wobec instytucji krajowych i unijnych. To odpowiedź na rosnącą konkurencję i presję geopolityczną w regionie Bałtyku.

– Silne porty to silne państwo – to nie slogan, to fakt mierzalny wpływem na gospodarkę i bezpieczeństwo kraju – powiedział Piotr Gorzeński, prezes Portu Gdynia. Z kolei Dorota Pyć, prezes Portu Gdańsk, zwracała uwagę na znaczenie zbieżnych stanowisk w sprawach zrównoważonego rozwoju i niebieskiej gospodarki, co ułatwi wdrażanie wspólnych standardów i dostęp do unijnego finansowania.

2035 i dalej – planowanie z wizją do 2060

Kluczowym założeniem jest opracowanie Programu rozwoju polskich portów morskich do roku 2035 z perspektywą do 2060. Priorytetem pozostaje poprawa dostępności transportowej – m.in. budowa Drogi Czerwonej w Gdyni, nowego połączenia z Wyspą Portową w Gdańsku, modernizacja linii kolejowej 201 oraz rewitalizacja Nadodrzanki.

Ważną rolę odegra także integracja z Rail Baltica i rozwój połączeń z południową Europą, co ma zwiększyć konkurencyjność polskich portów jako punktów przeładunkowych dla całego regionu.

Energetyczna i cyfrowa rewolucja w portach

Transformacja energetyczna to kolejny filar współpracy. W planach znalazły się m.in. instalacje OZE, infrastruktura OPS (zasilanie statków z lądu), a także rozwój systemów bunkrowania LNG, metanolu, wodoru i amoniaku. Porty zapowiadają wspólne działania na rzecz usuwania barier legislacyjnych w tym obszarze.

W zakresie cyfryzacji, porty będą rozwijać Port Community System, integrując krajowe rozwiązania z systemami unijnymi – w tym European Maritime Single Window environment (EMSWe). Wspólnym celem jest automatyzacja procesów, ograniczenie biurokracji i rozwój narzędzi opartych na AI, w tym do walki z nadużyciami celnymi.

– Chcemy tworzyć porty przyszłości – zdigitalizowane, przyjazne środowisku, zintegrowane z europejskim zapleczem transportowym – podkreślił Jarosław Siergiej, prezes Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście.

Długoterminowe inwestycje i nowa jakość otoczenia prawnego

Strony porozumienia chcą zwiększyć atrakcyjność terenów inwestycyjnych w portach m.in. poprzez aktualizację planów zagospodarowania i długoterminowe umowy dzierżawy (min. 30 lat). W planach jest również uspójnienie metodologii opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej.

Uwagę poświęcono także monitorowaniu odpraw celnych oraz uproszczeniu procedur dzięki systemom informatycznym i integracji z administracją publiczną.

Polska siłą w Europie Środkowo-Wschodniej

Nowo zawarte porozumienie stanowi silny sygnał dla zagranicznych partnerów, że Polska stawia na integrację i współdziałanie w regionie Bałtyku. Skoordynowane działania czterech największych portów mają stworzyć fundament pod budowę nowoczesnej, zrównoważonej i odpornej sieci logistycznej, która stanie się jednym z filarów gospodarczej siły kraju na najbliższe dekady.