Rockfin między atomem a offshore. Jak pomorska firma weszła do pierwszej ligi transformacji energetycznej

– Transformacja energetyczna nie opiera się wyłącznie na spektakularnych inwestycjach i dużych markach – mówi Michał Wróblewski, prezes zarządu Rockfin. – Jej fundamentem są technologie, kompetencje inżynieryjne i niezawodne systemy wspierające pracę całej infrastruktury. Od ponad 30 lat rozwijamy właśnie takie rozwiązania, które odpowiadają za bezpieczeństwo i ciągłość działania kluczowych instalacji przemysłowych i energetycznych.

Firma z Pomorza przez lata pozostawała poza głównym nurtem medialnego zainteresowania. Nie buduje reaktorów jądrowych, nie stawia wież offshore wind i nie produkuje turbin. A jednak jest obecna praktycznie wszędzie tam, gdzie energetyka staje się bardziej skomplikowana technologicznie, bardziej wymagająca pod względem bezpieczeństwa i bardziej krytyczna dla państwa.

To w takich obszarach rodzi się dziś nowa pozycja polskiego przemysłu.

Cicha specjalizacja

Rockfin należy do kategorii przedsiębiorstw, które trudno opisać jednym prostym zdaniem. Formalnie to firma inżynieryjno-produkcyjna projektująca i integrująca systemy pomocnicze dla różnych sektorów przemysłu i energetyki. W praktyce oznacza to bardzo szeroki zakres kompetencji: od układów olejowych i paliwowych dla maszyn wirujących, przez systemy chłodzenia, zasilania, filtracji i sterowania, aż po kompletne moduły procesowe dla sektora oil & gas, offshore, technologii wodorowych, pomp ciepła czy energetyki jądrowej.

To działalność pozostająca poza medialnym centrum uwagi, ale stanowiąca fundament funkcjonowania nowoczesnej infrastruktury przemysłowej i energetycznej. Współczesna energetyka opiera się bowiem nie tylko na samych źródłach energii, lecz na gigantycznej liczbie systemów wspierających ich pracę. Turbina lub inna maszyna wirująca bez odpowiedniego układu smarowania nie będzie pracować bezawaryjnie i nieprzerwanie. Generator bez stabilnych parametrów chłodzenia nie osiągnie wymaganej sprawności. Instalacja LNG bez precyzyjnej automatyki i systemów bezpieczeństwa nie uzyska akceptacji wymaganych odbiorów.

To właśnie w tym segmencie pomorska spółka budowała przez lata swoje umiejętności, kreując rozwiązania dla infrastruktury pracującej w warunkach wysokiego ryzyka operacyjnego i bardzo rygorystycznych wymagań technicznych. Dzięki temu mocny profesjonalizm zdobyty przy projektach offshore i z gałęzi paliwowej może dziś zostać przeniesiony również do nowych segmentów rynku energetycznego.

– Naszym celem jest dostarczanie kompleksowych systemów dla najbardziej wymagających branż. Kompetencje zdobyte w sektorach oil & gas, LNG czy offshore wykorzystujemy dziś w projektach związanych z energetyką jądrową, wodorem i nowoczesnymi technologiami przemysłowymi – podkreśla prezes Rockfinu.

W ostatnich latach firma konsekwentnie rozwija swoje umiejętności zawodowe jako światowy lider w zakresie integracji przemysłowych układów pomocniczych, zmierzając w kierunku dostawy własnych, kompleksowych rozwiązań dla sektora technologii wodorowych czy pomp ciepła. To istotna zmiana, pokazująca dojrzewanie części polskiego przemysłu do funkcjonowania w najbardziej wymagających segmentach globalnej energetyki.

Offshore jako szkoła przetrwania

Zanim Rockfin zaczął być kojarzony z atomem, jego naturalnym środowiskiem był sektor oil & gas oraz infrastruktura offshore. To doświadczenie okazuje się dziś bezcenne.

Przemysł offshore od dekad funkcjonuje według znacznie bardziej wyśrubowanych standardów niż większość sektorów onshore. Systemy pracują w wymagającym środowisku morskim, często bez możliwości ingerencji serwisowych w krótkim czasie, pod ogromną presją bezpieczeństwa i niezawodności. Błąd projektowy albo awaria mogą oznaczać wielomilionowe straty i zakłócenia pracy kompletnych instalacji.

Firmy, które nauczyły się funkcjonować w takich warunkach, zdobyły wiedzę szczególnie cenną w nowej gospodarce energetycznej. Dlatego doświadczenia pozyskane przy projektach LNG, platformach morskich czy instalacjach procesowych zaczynają dziś naturalnie przenikać do energetyki jądrowej i offshore wind.

Wbrew obiegowym opiniom ta ostatnia gałąź nie jest wyłącznie sektorem stoczniowym czy konstrukcyjnym. To również ogromna ilość zaawansowanej automatyki, systemów hydraulicznych, układów chłodzenia, infrastruktury energetycznej i rozwiązań procesowych. Im bardziej rozbudowane będą morskie farmy wiatrowe, tym większego znaczenia nabierze zaplecze przemysłowe zdolne dostarczać komponenty o wysokiej niezawodności. Rockfin wydaje się dobrze rozumieć ten kierunek.

Firma nie pozycjonuje się jako producent fundamentów czy komponentów, lecz jako dostawca technologicznego zaplecza dla nowej energetyki. Jest to jednak często bardziej rentowny i stabilny segment rynku.

– Offshore nauczył nas pracy w środowisku, w którym nie ma miejsca na kompromisy jakościowe. To doświadczenie przekłada się dziś na wszystkie nasze projekty: od energetyki morskiej po rozwiązania dla infrastruktury krytycznej – zaznacza Michał Wróblewski.

Atom potrzebuje nie tylko reaktora

Jeszcze ciekawsza jest jednak pozycja Rockfin w sektorze jądrowym. W polskiej debacie publicznej energetyka jądrowa bywa przedstawiana w sposób uproszczony: jako wybór konkretnej technologii albo konkretnego dostawcy dla budowy elektrowni. Tymczasem rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.

Nowoczesna elektrownia jądrowa to gigantyczny organizm przemysłowy składający się z dziesiątek tysięcy elementów i systemów pomocniczych. Sam reaktor jest jedynie częścią całej infrastruktury.

Ogromne znaczenie ma tzw. balance of plant, czyli wszystko to, co pozwala elektrowni produkować energię w sposób stabilny i bezpieczny: układy turbinowe, chłodzenie, instalacje olejowe, systemy bezpieczeństwa, moduły sterowania, aparatura pomocnicza.

W tym obszarze od kilku lat coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność również Rockfin, rozwijając kompetencje związane z dostawami systemów pomocniczych i infrastruktury dla sektora nuclear-grade. To właśnie ten fragment rynku może w najbliższych latach stać się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju całej firmy, w którym Rockfin bierze aktywny udział.

To proces kosztowny, czasochłonny i obarczony wysoką barierą wejścia. W energetyce jądrowej nie wystarczy doświadczenie produkcyjne. Konieczne są m.in. certyfikacje jakościowe, procedury zgodne z rygorystycznymi normami. Dla wielu firm to próg nie do przejścia.

Rockfin przeszedł tę drogę stosunkowo wcześnie, dzięki czemu dziś może uczestniczyć w międzynarodowych projektach jądrowych nie jako lokalny dostawca „drugiego wyboru", lecz jako podmiot posiadający realne referencje i doświadczenie.

– Energetyka jądrowa wymaga najwyższych standardów jakości, pełnej identyfikowalności i kultury organizacyjnej skoncentrowanej na bezpieczeństwie. Od lat inwestujemy w rozwój tych kompetencji, dzięki czemu możemy uczestniczyć w projektach jądrowych na rynku międzynarodowym – tłumaczy prezes zarządu spółki. To zasadnicza różnica.

Polski przemysł w globalnym łańcuchu dostaw

W ostatnich miesiącach politycy często deklarują, że budowa elektrowni jądrowych w Polsce ma być impulsem dla krajowego przemysłu. Problem polega na tym, że udział local content w energetyce jądrowej nie bierze się z deklaracji. Nie wystarczy chcieć uczestniczyć w projekcie atomowym. Trzeba jeszcze posiadać odpowiednie umiejętności i referencje.

Rockfin ten proces rozpoczął dużo wcześniej niż większość rynku. W praktyce oznacza to, że polski przemysł ma dziś szansę uczestniczyć nie tylko w budowie krajowych bloków jądrowych, lecz także w globalnym łańcuchu dostaw dla nowych projektów nuklearnych.

To szczególnie istotne w kontekście nadchodzącego boomu inwestycyjnego. Europa, Stany Zjednoczone i część Azji wracają do atomu z powodów często pragmatycznych. Tu jednym tchem wylicza się: stabilność systemu energetycznego, bezpieczeństwo dostaw i dekarbonizację, które zaczynają wygrywać z politycznymi sporami sprzed dekady.

– Polskie firmy mogą odgrywać istotną rolę w globalnych projektach energetycznych, ale wymaga to wieloletnich inwestycji w know-how, jakość i certyfikacje – wskazuje Wróblewski. – Kompetencje buduje się latami, dlatego tak ważne jest konsekwentne rozwijanie obecności w międzynarodowych łańcuchach dostaw.

Równolegle rozwija się rynek SMR, czyli małych reaktorów modułowych. Choć wokół nich nadal istnieje sporo marketingowego szumu, jeden fakt pozostaje bezdyskusyjny. Jeśli technologia osiągnie skalę komercyjną, potrzebne będzie rozbudowane zaplecze przemysłowe zdolne produkować moduły i systemy seryjnie, według najwyższych standardów jakości.

To właśnie tutaj firmy takie jak Rockfin mogą odegrać ważniejszą rolę, niż sugerowałyby ich rozpoznawalność medialna.

Transformacja energetyczna przestaje być „zielona"

W działalności Rockfin dobrze widać jeszcze jeden istotny trend: transformacja energetyczna coraz mniej przypomina prostą opowieść o odnawialnych źródłach energii. Nowy system energetyczny staje się hybrydą.

Obok offshore wind pojawia się LNG, jako paliwo przejściowe. Obok wodoru - energetyka jądrowa. Obok OZE - wielkoskalowe magazynowanie energii i infrastruktura przemysłowa stabilizująca sieć.

W praktyce oznacza to rosnące zapotrzebowanie na firmy zdolne integrować różne technologie i funkcjonować na styku wielu sektorów. Rockfin wydaje się być właśnie takim przypadkiem.

Z jednej strony firma zachowuje silne kompetencje przemysłowe typowe dla klasycznej energetyki i sektora paliwowego. Z drugiej rozwija rozwiązania związane z wodorem, pompami ciepła, nowymi paliwami i zaawansowaną automatyką.

To ważne, bo przyszły rynek energetyczny prawdopodobnie nie będzie należał do firm wyspecjalizowanych w jednej technologii. Wygrywać mogą ci, którzy potrafią funkcjonować między sektorami.

– Przyszły miks energetyczny będzie opierał się na współistnieniu wielu technologii. Widzimy swoją rolę jako integratora rozwiązań dla różnych segmentów rynku, od energetyki konwencjonalnej i jądrowej po wodór, offshore i nowoczesne systemy przemysłowe – mówi prezes Rockfinu.

Pomorskie centrum nowej energetyki

Nieprzypadkowa jest również geografia. Pomorze coraz wyraźniej staje się jednym z najważniejszych centrów transformacji energetycznej w Europie Środkowej. Offshore wind na Bałtyku, terminale LNG, elektrownia jądrowa, rozwój portów instalacyjnych, projekty wodorowe i modernizacja infrastruktury przesyłowej tworzą nowy ekosystem przemysłowy.

W tym kontekście firmy takie jak Rockfin mogą okazać się ważniejsze niż wiele medialnych startupów energetycznych.

Bo ostatecznie transformacja energetyczna nie wydarzy się na poziomie prezentacji PowerPoint ani konferencyjnych deklaracji. Wydarzy się w halach produkcyjnych, biurach projektowych i zakładach zdolnych dostarczać realne komponenty dla infrastruktury krytycznej.

– Pomorze staje się naturalnym centrum rozwoju nowej energetyki. Cieszymy się, że jako firma wywodząca się z regionu możemy aktywnie uczestniczyć w projektach, które wzmacniają bezpieczeństwo energetyczne Polski i budują konkurencyjność krajowego przemysłu – podkreśla Michał Wróblewski.

To właśnie tutaj rozstrzyga się dziś pytanie o miejsce polskiego przemysłu w nowej gospodarce energetycznej.

Między ambicją a rzeczywistością

Oczywiście wokół całego sektora nadal istnieje wiele znaków zapytania. Polska transformacja energetyczna pozostaje niestabilna regulacyjnie. Projekty offshore rozwijają się wolniej niż zakładano jeszcze kilka lat temu. Program jądrowy wciąż znajduje się bardziej na etapie organizacyjnym niż wykonawczym. Rynek SMR-ów nadal nie przeszedł prawdziwego testu ekonomicznego. To wszystko oznacza, że także firmy przemysłowe funkcjonują dziś w warunkach dużej niepewności.

Jednocześnie właśnie teraz budowane są umiejętności, które za kilka lat mogą decydować o pozycji całych regionów i sektorów gospodarki.

Rockfin jest interesującym przykładem tego procesu. Nie dlatego, że stał się nagle „polskim czempionem", jak lubią mówić politycy, lecz dlatego, że pokazuje bardziej realistyczny model rozwoju przemysłu. Bez wielkich sloganów, ale z konsekwentnym wejściem do najbardziej wymagających segmentów globalnej energetyki. A to może okazać się znacznie cenniejsze niż kolejna marketingowa opowieść o zielonej rewolucji.

– Wierzymy, że o sukcesie transformacji energetycznej zdecydują nie tylko wielkie inwestycje, ale przede wszystkim zdolność przemysłu do dostarczania sprawdzonych technologii i niezawodnych rozwiązań. Nasza ambicja jest częścią tego procesu, zarówno w Polsce, jak i na rynkach międzynarodowych – podsumowuje prezes zarządu Rockfin.