Polska zwraca się ku Bałtykowi. Energetyka i geopolityka wyznaczają nowy kurs

Energetyka morska w centrum uwagi

Kluczowym czynnikiem zmiany kierunku jest sektor energetyczny. Polska zapowiedziała odejście od węgla do 2049 roku, a w czerwcu 2025 r. po raz pierwszy w historii więcej energii wytworzono z odnawialnych źródeł niż z węgla (dane Forum Energii).

Infrastruktura gazowa również nabiera znaczenia. Terminal LNG w Świnoujściu zwiększył przepustowość do 8,3 mld m³ rocznie, a w Gdańsku powstaje drugi, o planowanej przepustowości 6,1 mld m³ (otwarcie w 2028 r.).

W perspektywie dekady na północnym wybrzeżu ma powstać pierwsza polska elektrownia jądrowa, której chłodzenie zapewnią wody Bałtyku. To rozwiązanie umożliwi bezpieczne i efektywne funkcjonowanie reaktorów.

Dynamicznie rozwija się także morska energetyka wiatrowa. Obecnie odpowiada za 14,7% miksu energetycznego, podczas gdy dwie dekady temu było to zaledwie 0,3%. Do 2040 r. moc farm wiatrowych na Bałtyku ma osiągnąć 18 GW. Koszt całego programu to ponad 140 mld dolarów w ciągu 15 lat.

– Kierunek bałtycki nie jest kwestią wyboru. To praktycznie jedyny sposób, w jaki możemy importować energię. Morze staje się naszym oknem na świat – podkreśla Zuzanna Nowak z think tanku Opportunity.

Porty i logistyka – Bałtyk jako brama do świata

Znaczenie Bałtyku rośnie także w wymiarze logistycznym i geopolitycznym. W ostatniej dekadzie przeładunki w polskich portach niemal się podwoiły. Port Gdańsk jest dziś piątym największym portem handlowym w Unii Europejskiej, a port w Gdyni pełni kluczową rolę w łańcuchu logistycznym NATO – szczególnie w transporcie sprzętu dla Ukrainy oraz amerykańskich baz wojskowych w Europie.

Nowe sojusze, nowe priorytety

Równocześnie Polska dystansuje się od Grupy Wyszehradzkiej, osłabionej przez prorosyjską politykę Budapesztu i Bratysławy. Zacieśnia natomiast współpracę z krajami bałtyckimi i nordyckimi, w tym z nowymi członkami NATO – Szwecją i Finlandią. Symbolem integracji jest projekt Rail Baltica, łączący Polskę z Litwą, Łotwą i Estonią.

Kurs na północ – niezależnie od polityki

Choć scenariusze polityczne na 2027 rok pozostają otwarte, jedno wydaje się przesądzone – północny, bałtycki kierunek Polski. Energetyka, logistyka morska i bezpieczeństwo regionu wyznaczają dziś strategiczny kurs, którego zmiana wydaje się mało prawdopodobna.