POLMARFOR. Nowe dowództwo NATO na Bałtyku. Polska przygotowuje się do przejęcia sojuszniczego dyżuru

Zgodnie z planem, w 2028 roku POLMARFOR przejmie czteroletni rotacyjny dyżur i stanie się Commander Task Force Baltic (CTF Baltic) – strukturą odpowiedzialną za planowanie i prowadzenie operacji oraz ćwiczeń sojuszniczych w basenie Morza Bałtyckiego.

Sojusznicze przygotowania w Gdyni

Podczas konferencji w Gdyni omówiono kwestie kluczowe dla funkcjonowania nowego dowództwa, w tym porozumienia dotyczące wydzielenia personelu przez poszczególne państwa, jego strukturę organizacyjną oraz lokalizację komponentów.

W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele obecnego CTF Baltic w Rostocku, a także delegacje marynarek wojennych Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Rumunii i Szwecji. Stronę polską reprezentowali m.in. zastępca Szefa Sztabu Generalnego WP gen. broni Stanisław Czosnek, szef sztabu Dowództwa Operacyjnego RSZ gen. dyw. Wojciech Marchwica oraz dowódca COM-DKM wiceadmirał Krzysztof Jaworski.

CTF Baltic – fundament nowego dowodzenia

Inicjatywa budowy wspólnego systemu dowodzenia na Bałtyku została zapowiedziana przez wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza po spotkaniu ministrów obrony państw NATO w Brukseli w czerwcu 2024 roku. W efekcie, 1 października 2024 roku polscy marynarze rozpoczęli służbę w nowo powołanym CTF Baltic w Rostocku.

Dowództwo to odpowiada za planowanie działań, koordynację ćwiczeń i operacji sojuszniczych, a także za utrzymanie bieżącego obrazu sytuacji morskiej. Operacyjnie CTF Baltic podlega Połączonemu Dowództwu Sił Morskich NATO (MARCOM) w Northwood w Wielkiej Brytanii.

Do projektu przystąpiło łącznie 13 państw, w tym: Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Holandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Polska, Szwecja, Wielka Brytania i Włochy. Początkowo dowództwo liczyło 160 oficerów i podoficerów, a w razie potrzeby struktura może zostać rozszerzona do 240 osób.

Polska skierowała do niego oficerów i marynarzy z COM-DKM oraz jednostek Dowództwa Generalnego RSZ.

– Bierzemy czynny udział w operacji Baltic Sentry. Dowodzimy natowskimi zespołami i koordynujemy działania okrętów wydzielonych przez poszczególne państwa. Monitorujemy sytuację na Bałtyku, skupiając się na potencjalnych zagrożeniach dla infrastruktury krytycznej – podkreślał zastępca dowódcy CTF Baltic kontradm. Piotr Nieć w rozmowie z Polską Zbrojną.

Bałtyk – strategiczny akwen Europy

Powstanie POLMARFOR to krok w kierunku wzmocnienia regionalnego bezpieczeństwa morskiego i utrwalenia obecności sojuszniczej w regionie. Znaczenie Bałtyku dla państw NATO i Unii Europejskiej jest ogromne – zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa militarnego, jak i gospodarki.

Każdej doby na Morzu Bałtyckim przebywa około 3 tysięcy jednostek pływających, prowadzących handel, transport surowców i ruch pasażerski. Tylko w polskich portach przeładowuje się rocznie blisko 140 mln ton ładunków, w tym strategiczne surowce energetyczne – ropę naftową i skroplony gaz LNG.

Szacuje się, że wpływy z ceł, podatków i akcyz związanych z przeładunkiem towarów w portach morskich stanowią nawet 10% budżetu państwa. Jednocześnie coraz większe znaczenie zyskuje infrastruktura morska – gazoport, naftoport, gazociągi, kable energetyczne i telekomunikacyjne oraz planowane morskie farmy wiatrowe.

Właśnie ta infrastruktura, łącząca Polskę z rynkami europejskimi, sprawia, że Bałtyk jest kluczowym elementem bezpieczeństwa energetycznego i surowcowego państwa.