Nowe odkrycia w średniowiecznym porcie w Pucku. Wznowienie badań podwodnych Narodowego Muzeum Morskiego

Zespół w składzie: dr Krzysztof Kurzyk (kierownik badań), Janusz Różycki, Paweł Litwinienko i Zbigniew Jarocki, przeprowadził selektywne sondaże oraz badania inwazyjne w rejonach wykazujących szczególny potencjał poznawczy. Priorytetem były lokalizacje związane z wcześniejszymi znaleziskami z okresu wpływów rzymskich oraz wczesnego średniowiecza. Dzięki zastosowaniu detektorów metali oraz eżektorów udało się znacząco zwiększyć precyzję i skuteczność prac eksploracyjnych, mimo trudnych warunków podwodnych wynikających z intensywnego porastania dna portu przez glony nitkowate.

Szczególne znaczenie miało oczyszczenie fragmentu drewnianej konstrukcji hakowej w rejonie wraku łodzi bojowej P2 – jednego z kluczowych znalezisk z poprzednich sezonów. Wykonana fotogrametria podwodna pozwoli na stworzenie dokładnego modelu 3D tego obiektu, co nie tylko wesprze działania dokumentacyjne, ale również posłuży przyszłym rekonstrukcjom i analizom technologicznym. Próbki pobrane do analiz dendrochronologicznych mają pomóc w dokładniejszym datowaniu konstrukcji i określeniu źródła materiału drzewnego.

Do zbiorów Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku trafiły kolejne zabytki, w tym m.in. dranica z jezdni pomostu lub nabrzeża, drewniane haki konstrukcyjne, fragment wiosła oraz ceramika wczesnośredniowieczna. Każdy z tych artefaktów stanowi cenny element układanki, pozwalającej odtworzyć nie tylko wygląd i funkcję portu, ale również jego rolę w systemie komunikacji, handlu i obronności regionu.

– Dynamiczne zmiany biologiczne i środowiskowe stają się poważnym wyzwaniem dla badań podwodnych. Stan zachowania zabytków pogarsza się z roku na rok, dlatego intensyfikujemy nasze działania dokumentacyjne i zabezpieczające – podkreśla dr Krzysztof Kurzyk. – To wyścig z czasem, który wymaga nie tylko specjalistycznego sprzętu i wiedzy, ale też strategicznego podejścia do ochrony dziedzictwa podwodnego.

Analiza pozyskanych w tym sezonie danych i artefaktów jest obecnie w toku. Wnioski z prac w Pucku zostaną wkrótce opublikowane i zaprezentowane środowisku naukowemu oraz opinii publicznej. Ich znaczenie wykracza daleko poza lokalny kontekst – port w Pucku jawi się coraz wyraźniej jako istotny element infrastruktury nadbałtyckiej epoki średniowiecza.