Hipoteki na tankowcach. Nowa broń w handlu ropą mimo sankcji z flotą cieni w tle
System omijania sankcji opracowany przez sieć powiązaną z Iranem został zaadaptowany przez Rosję do eksportu ropy naftowej do Chin – ujawnił „Financial Times” w śledczym raporcie przygotowanym we współpracy z waszyngtońskim think tankiem C4ADS (Center for Advanced Defense Studies). Skala operacji, szacowana na miliardy dolarów, pokazuje, jak globalny rynek transportu morskiego wykorzystywany jest do obchodzenia restrykcji międzynarodowych.
biznes gospodarka morska logistyka na świecie transport i spedycja wiadomości21 sierpnia 2025 | 17:59 | Źródło: Gazeta Morska / PAP | Opracował: Marta Zabłocka | Drukuj

fot. Johan Nilsson / X
Hipoteki na tankowce zamiast kredytów
Według ustaleń dziennikarzy, w latach 2019–2023 powiązana z Iranem siatka wykorzystała instrumenty prawne typowe dla żeglugi – hipoteki morskie – do ukrywania transakcji naftowych. Standardowo stosowane jako zabezpieczenie kredytów armatorskich, w tym przypadku stały się narzędziem legalizowania transportu ropy objętej sankcjami.
W procederze kluczową rolę odegrał broker Ocean Glory Giant zarejestrowany w Panamie. Na jego zlecenie powstawały hipoteki na kolejne tankowce – początkowo dziewięć jednostek, wkrótce ponad trzydzieści. Łączna wartość floty szacowana była na około miliard dolarów.
Chińskie spółki-słupy i fikcyjne struktury właścicielskie
Każdy ze statków był formalnie przypisany do odrębnej spółki z chińskim zarządem. Część firm nie miała żadnego związku z żeglugą, inne powiązane były z osobami, które już wcześniej znalazły się na amerykańskich listach sankcyjnych.
Szwajcarski prawnik z Zug, cytowany przez „FT”, przyznał, że w jednym przypadku podpisał hipotekę na kwotę 24 mln dolarów dla firmy z Hongkongu, której dyrektor później został ukarany za handel irańską ropą. – Otrzymywałem projekty umów, sprawdzałem listy sankcyjne i podpisywałem dokumenty. Procedury wyglądały rutynowo – tłumaczył.
Rosyjska ropa po 2022 r.
Analizy ruchów jednostek przeprowadzone przez C4ADS i „Financial Times” ujawniły, że tankowce z floty obciążonej hipoteką regularnie transportowały ropę z irańskiej wyspy Chark do Chin. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. ten sam szlak wykorzystano także do przewozu ropy z Uralu.
W ciągu pięciu lat sieć obsłużyła około 130 mln baryłek ropy o wartości blisko 10 mld dolarów, z czego 93 proc. dostaw trafiło do Chin.
Pekin: „normalna współpraca”
Chiny – największy importer ropy na świecie – nie zaprzeczają, że sprowadzają surowiec z krajów objętych sankcjami. Według danych „FT”, tylko w 2024 r. import wynosił średnio 1,5 mln baryłek dziennie z Iranu oraz 2 mln baryłek dziennie z Rosji, co stanowiło około jedną trzecią całkowitego chińskiego importu.
Rzecznik chińskiego MSZ w odpowiedzi na pytania dziennika stwierdził, że „normalna współpraca między państwami a Iranem w ramach prawa międzynarodowego jest uzasadniona, zgodna z prawem i powinna być szanowana”.
Flota cieni jako model dla innych
Eksperci zwracają uwagę, że przypadek Ocean Glory Giant to przykład na rozprzestrzenianie się taktyk obchodzenia sankcji. – Ta sieć szczegółowo pokazuje, jak narzędzia stworzone do obsługi irańskich dostaw zostały wykorzystane również przez Rosję – podkreśla Andrew Boling, śledczy z C4ADS.
Z kolei Claire Jungman, dyrektorka ds. ryzyka morskiego w firmie analitycznej Vortexa, wskazuje: – Flota cieni Ocean Glory Giant stała się wzorem dla wspierania przepływu ropy naftowej z nielegalnych źródeł na wschód.
Pod koniec 2024 r. broker Ocean Glory Giant sam został objęty amerykańskimi sankcjami.
Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!
Kamil Kusier
redaktor naczelny
komentarze
Dodaj pierwszy komentarz
zobacz też
Umowa UE-Mercosur: wyzwania i szanse dla polskich portów, transportu i rolnictwa
Rosyjska eskorta i amerykańskie pościgi po ropę. Nowy front na Atlantyku. Jak to wpłynie na rynek i bezpieczeństwo?
Techniczne zaplecze polskiej gospodarki morskiej. Od portowych zbiorników paliwowych po kompleksową obsługę
ORLEN Petrobaltic. Morskie kwalifikacje wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne Polski
Zmiana kursu tankowców: geopolityka, sankcje i nowa mapa szlaków ropy naftowej
Położenie stępki pod FSRU w Ulsan. Gazowy kręgosłup bezpieczeństwa energetycznego Polski nabiera realnych kształtów
Bałtyk na etat. Jak Baltica 2 zmieni rynek pracy na Pomorzu? Perspektywa trzech dekad rozwoju i inwestycji
ORLEN wzmacnia krajowe wydobycie gazu. Nowe złoże Różańsko istotne dla bezpieczeństwa energetycznego
ORLEN wzmacnia pozycję na Norweskim Szelfie Kontynentalnym dzięki inwestycjom w Ekofisk
ORLEN i Grupa WB łączą kompetencje na rzecz bezpieczeństwa i ochrony infrastruktury krytycznej
REKLAMA