Energy Currents 2025: Strategiczne znaczenie regionów nadmorskich dla polskiej energetyki

YouTubeZobacz na YouTube →

Pomorze – kluczowy węzeł transformacji energetycznej w Europie

– Region pomorski i zachodniopomorski odgrywają kluczową rolę w strategicznej polityce Polski, szczególnie w kontekście handlu morskiego – podkreśla europoseł Piotr Müller z Grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, wskazując na gwałtowny wzrost znaczenia polskich portów, takich jak Gdańsk czy Gdynia.

Jak przyznał europoseł, w Polsce często nie zdajemy sobie sprawy, jak duży procent handlu przechodzi przez szlaki morskie. Polskie porty przejęły znaczącą część transportu morskiego, który wcześniej obsługiwały porty zachodnie – co budzi niezadowolenie m.in. Niemców i Holendrów.

Wypowiedź Piotra Müllera odnosi się nie tylko do regionalnych ambicji, ale do szerszego układu sił w europejskiej logistyce i gospodarce morskiej. Przesunięcie centrów przeładunkowych i inwestycyjnych z zachodu na wschód UE to jeden z elementów geostrategicznej rekonfiguracji wspólnotowej infrastruktury energetycznej i handlowej.

Piotr Müller akcentuje także potrzebę budowy autonomicznych łańcuchów dostaw w sektorze offshore wind, które uniezależnią Europę Środkowo-Wschodnią od dominacji zagranicznych koncernów.

– To ogromna szansa dla polskich firm i uczelni – takich jak Politechnika Gdańska, Uniwersytet Gdański czy Uniwersytet Morski w Gdyni – aby rozwijać kompetencje inżynieryjne, biznesowe i morskie – przekonywał europoseł EKR.

Energetyka jako impuls rozwojowy. Będą nowe miejsca pracy w sektorze morskim?

Andrzej Jaworski podkreśla przełomowy moment, w jakim znajduje się region.

– Jeszcze kilka lat temu straciliśmy kilkanaście tysięcy miejsc pracy w przemyśle morskim. Dziś mamy realną szansę nie tylko je odzyskać, ale i zwiększyć ich liczbę pięcio-, sześciokrotnie – przekonywał.

Jego wypowiedź należy odczytywać w kontekście europejskiej strategii sprawiedliwej transformacji (Just Transition), której celem jest nie tylko dekarbonizacja, ale również odbudowa zatrudnienia w regionach przemysłowych poprzez modernizację i tworzenie tzw. zielonych miejsc pracy.

Jaworski nie ma wątpliwości, że nadchodzące inwestycje – w tym pierwsza polska elektrownia jądrowa oraz potencjalne wdrożenie technologii SMR (małych reaktorów modułowych) – mogą zrewolucjonizować lokalny rynek pracy, wpisując się w europejską debatę o dywersyfikacji źródeł energii.

– Wyobrażam sobie, że np. Reda, mająca dostępne tereny, mogłaby stać się miejscem, gdzie rozwijać się będą firmy o światowym potencjale – także w dziedzinie sztucznej inteligencji. Bo dlaczego nie? – pyta retorycznie ekspert, wskazując na potrzebę synergii między nowymi technologiami a energetyką w kontekście cyfrowej transformacji UE.

Porty jako centra innowacji i wartości dodanej w gospodarce europejskiej

Profesor Marek Grzybowski zwraca uwagę, że porty morskie to dziś nie tylko terminale przeładunkowe.

– To przestrzenie tworzenia wartości dodanej dla gospodarki – miejsce rozwoju przemysłu stoczniowego, energetycznego i zaawansowanych technologii – mówi profesor.

W jego ocenie Polska już dziś posiada sprawdzony potencjał przemysłowy i startupowy, który może stać się jednym z filarów Zielonego Ładu w regionie Morza Bałtyckiego, zgodnie z Europejską Strategią Morską i planem działania UE dla obszaru offshore wind.

– Na terenach postoczniowych w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu powstają zakłady produkujące komponenty do morskiej energetyki wiatrowej. Mamy też konkretne przykłady, jak rozwija się stocznia CRIST czy spółka Hydromega – to są prawdziwe, solidne startupy, dzisiaj już o globalnym zasięgu – mówił Marek Grzybowski.

Offshore wind – kluczowy sektor z narodowym i europejskim potencjałem

Dla Andrzeja Jaworskiego jednym z największych zagrożeń dla polskiej i europejskiej energetyki jest zaniechanie.

– Największym problemem są blokady inwestycji, zamrażanie środków, brak decyzji. To coś, co niestety może się zdarzyć zawsze. A przecież każdy z nas chce mieć prąd, i to jak najtaniej i bezproblemowo.

W ocenie uczestników debaty, Polska powinna zbudować w pełni krajowy łańcuch wartości w sektorze offshore wind – od produkcji komponentów, przez szkolenie kadr, aż po serwisowanie i eksploatację farm, zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego.

– Tego rodzaju dylematy jak obsługa farm z Bornholmu czy Słupska w ogóle nie powinny mieć miejsca. Wszystko, co da się wykonać w Polsce – powinno być realizowane właśnie tutaj – apeluje Andrzej Jaworski.

Przyszłość regionu i wyzwania demograficzne – odpowiedź na europejski deficyt kompetencji

Zdaniem Piotra Müllera, jednym z kluczowych wyzwań pozostaje niedobór kadr, a co za tym idzie – konieczność przyciągnięcia migracji wewnętrznej.

– Pomorskie uczelnie mają tu ogromne szanse, także dzięki współpracy z biznesem. Przykładem może być umowa Uniwersytetu Gdańskiego z firmą Bechtel, zajmującą się budową elektrowni jądrowych – zauważa europoseł EKR.

Wypowiedź Piotra Müllera wpisuje się w szersze europejskie dążenie do tworzenia tzw. regionalnych centrów kompetencji i klas przemysłowych (industrial clusters), w ramach których współpracują uczelnie, przedsiębiorstwa i władze lokalne.

Piotr Müller zwraca również uwagę na potrzebę rozwoju tzw. łańcuchów chłodniczych i infrastruktury magazynowej.

– To może uczynić Pomorze logistycznym hubem Europy Środkowo-Wschodniej. Już dziś w Słupsku funkcjonują nowoczesne zakłady przetwórstwa żywności, wykorzystujące surowce z Norwegii. To nie tylko punkt tranzytowy, ale centrum produkcji i logistyki – dodaje Piotr Müller.

Kooperacja nauki i przemysłu jako klucz do sukcesu w europejskiej transformacji

– Współpraca nauki z praktyką nie działa jeszcze idealnie, ale inwestycje offshore mogą to zmienić – zauważa Müller.

Profesor Marek Grzybowski dodaje, że – oprócz uczelni, takich jak Uniwersytet Szczeciński czy Politechnika Morska, mamy instytuty z zaawansowanym zapleczem badawczym, gotowe wspierać rozwój energetyki morskiej. O czym warto i należy pamiętać.

Organizatorem projektu "Energy Currents 2025" była grupa KPH, wydawca "Gazety Morskiej" i "Daily Mare" oraz Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR) w Parlamencie Europejskim.