Bitwa pod Oliwą - triumf polskiej floty w walce ze Szwedami
28 listopada 1627 roku na redzie Gdańska rozegrała się bitwa morska, która na trwałe wpisała się w historię polskiej marynarki wojennej. Polskie okręty, pod dowództwem Arenda Dickmanna, stanęły do walki ze szwedzką eskadrą. Choć starcie nie zmieniło znacząco sytuacji militarnej, miało ogromne znaczenie moralne, pokazując, że polska flota była w stanie skutecznie przeciwstawić się szwedzkiej potędze morskiej.
W skrócie
Bitwa pod Oliwą rozegrała się 28 listopada 1627 roku na redzie Gdańska, a polska flota pod dowództwem Arenda Dickmanna pokonała szwedzką eskadrę. Polskie siły liczyły 10 okrętów uzbrojonych w 179 dział oraz 1160 marynarzy i żołnierzy, Szwedzi mieli 6 okrętów z 122 działami i 700 marynarzami. Polski galeon Święty Jerzy zdobył w abordażu szwedzki okręt admiralski Tigern, a szyper szwedzkiego Solena wysadził własną jednostkę. Arend Dickmann zginął od zabłąkanej kuli i został pochowany w gdańskiej bazylice Mariackiej.
Ilustracja Bitwa pod Oliwą 1627 Stefan Płużański. Źródło domena publiczna
Siły stron
Flota polska, choć skromniejsza od szwedzkiej, była dobrze zorganizowana. Na czele stał Arend Dickmann, który objął dowództwo nad polskimi okrętami z powodu choroby ówczesnego admirała Wilhelma Appelmanna. Obok niego funkcje dowódcze pełnili kapitanowie Jan Storch (piechota morska) i Herman Witte (artyleria okrętowa).
Polskie siły liczyły 10 okrętów uzbrojonych w 179 dział oraz 1160 marynarzy i żołnierzy.
Szwedzi posiadali 6 okrętów z 122 działami i 700 marynarzami. Najważniejszymi jednostkami floty szwedzkiej były galeony "Tigern" oraz "Solen". Właśnie te dwa okręty odegrały kluczową rolę w bitwie, która miała miejsce na wodach Zatoki Gdańskiej.
Przebieg bitwy
Bitwa rozpoczęła się, gdy polskie okręty zbliżyły się do szwedzkiej eskadry płynącej od Helu. "Tigern", okręt admiralski Szwedów, został zaatakowany przez polski galeon "Święty Jerzy". Po ostrzale z dział doszło do abordażu, w którym polscy żołnierze zdobyli wrogą jednostkę. Kluczową rolę w tym starciu odegrała także pinka "Panna Wodna", która ostrzeliwała "Tigerna" od rufy, pomagając w przejęciu okrętu.
Drugi kluczowy moment bitwy miał miejsce, gdy galeon "Wodnik" zmierzył się z potężnym szwedzkim "Solenem". Walka była zacięta, a przewagę Polacy uzyskali dopiero po nadejściu posiłków w postaci fluty "Biały Lew". W desperackim geście szyper szwedzkiego "Solena" zdecydował się na dramatyczny krok – wysadził okręt, co doprowadziło do jego zatonięcia.
Konsekwencje i upamiętnienie
Zwycięstwo polskiej floty miało przede wszystkim znaczenie moralne. Udało się nie tylko przełamać szwedzką blokadę portu gdańskiego, ale także pokazać Europie, że polska flota była zdolna do skutecznego działania na morzu. Niestety, w końcowej fazie bitwy od zabłąkanej kuli zginął Arend Dickmann, polski dowódca, który został później pochowany z honorami w gdańskiej bazylice Mariackiej.
Pamięć o Bitwie pod Oliwą jest do dziś żywa. Na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie widnieje napis "OLIWA 28 XI 1627", a w Gdańsku i Gdyni istnieją liczne miejsca, które upamiętniają to wydarzenie. Szczególne znaczenie ma pomnik Bitwy pod Oliwą w gdańskiej Oliwie, gdzie ulicami miasta prowadzą aleje noszące imiona bohaterów tego starcia.
Źródło: Gazeta Morska · Opracowanie: Daniel Nawrocki / Gazeta Morska
Artykuły powiązane
Historia Dwa wraki Lancasterów, jedna operacja. Bombowce spadały nad Bałtykiem, zrzucając miny rozbrajane do dziś 
Historia Siedmiu poległych na wojnie, siedmiu w czasie pokoju. Błyskawica ma 90 lat i wciąż nosi banderę 
Przemysł stoczniowy Batavia schodzi na ląd. Holendrzy pokazują, co można zrobić ze statkiem, którego nie warto już trzymać na wodzie 
Historia 17 września 1939. Sowieci wkroczyli do Polski. Agresja, deportacje i Katyń 
Marynarka wojenna i obronność 563 lata temu Gdańsk i Elbląg rozbiły flotę Krzyżaków. 44 okręty wielkiego mistrza kontra 30 kaperskich 
Historia Prawie 5000 motocykli w drodze do Piaśnicy. Pamięć o zbrodni, której Niemcy nie zdołali spalić
Komentarze (0)
Dyskusja jest moderowana przez redakcję: komentarz pojawia się po sprawdzeniu. Adres e-mail nie jest publikowany.
Nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu.