Atom w Choczewie bliżej umowy. Dla Pomorza to zapowiedź lat pracy dla portów i przemysłu

Dla gospodarki morskiej to informacja ważniejsza, niż wygląda na pierwszy rzut oka. Elektrownia powstaje w gminie Choczewo, na odcinku wybrzeża, na którym równolegle budowane są morskie farmy wiatrowe, a wielkogabarytowe komponenty dla takiej inwestycji trafiają na plac budowy drogą morską.

Co dokładnie uzgodniono

Umowa EPC obejmuje projektowanie, dostawy i budowę, a więc całość realizacji obiektu. Uzgodnienie głównych warunków handlowych oznacza, że strony dogadały się co do najważniejszych zasad współpracy i mogą przejść do negocjowania pozostałych elementów umowy oraz jej załączników.

W projektach jądrowych to właśnie zapisy kontraktu EPC decydują o powodzeniu przedsięwzięcia bardziej niż technologia reaktora. Rozstrzygają, kto ponosi ryzyko opóźnień, kto płaci za zmiany w projekcie i jak rozliczane są przekroczenia kosztów. Doświadczenia europejskie, od fińskiego Olkiluoto po francuskie Flamanville i brytyjskie Hinkley Point C, pokazały, że to te zapisy, a nie harmonogram na papierze, rozstrzygają, ile ostatecznie kosztuje elektrownia.

Wartość kontraktu, model wynagrodzenia wykonawcy i struktura finansowania nie zostały podane.

Plac budowy już pracuje

Na terenie inwestycji w Choczewie trwa drugi etap prac przygotowawczych oraz pogłębione badania geologiczne. W sierpniu Polskie Elektrownie Jądrowe przekazały teren budowy firmie Bechtel, co formalnie otworzyło etap realizacyjny.

Umowy na prace na terenie inwestycji mają już polskie firmy: Budimex, Doraco, Unihouse, MSA Security oraz Barg M.B. Gdańsk. Inwestor zapowiada kolejne kontrakty z polskimi podwykonawcami. Wśród wymienionych są przedsiębiorstwa z Pomorza, w tym gdańskie Doraco, które ma na koncie także realizacje portowe.

Dwie różne decyzje, które łatwo pomylić

W marcu PEJ złożyły do Państwowej Agencji Atomistyki wniosek o zezwolenie na budowę. To decyzja dozoru jądrowego, bez której nie można rozpocząć prac o charakterze jądrowym.

Równolegle przygotowywana jest dokumentacja do pozwolenia na budowę w rozumieniu prawa budowlanego, o które inwestor zamierza wystąpić w przyszłym roku. To dwie odrębne ścieżki i obie muszą się zamknąć, zanim ruszy budowa właściwej części obiektu.

Sama elektrownia ma się składać z trzech reaktorów AP1000 Westinghouse o łącznej mocy 3750 MWe. Pierwszy prąd do krajowej sieci ma popłynąć w 2036 roku.

Dlaczego to jest temat morski

Budowa elektrowni jądrowej na wybrzeżu oznacza kilkuletni strumień ładunków, których nie da się przewieźć koleją ani drogami krajowymi. Zbiorniki, generatory, elementy obiegu pierwotnego i konstrukcje wielkogabarytowe przypływają statkami i wymagają rozładunku w bezpośrednim sąsiedztwie placu budowy albo w porcie zdolnym obsłużyć ładunki ponadnormatywne, a potem transportu specjalnego po drogach lokalnych.

To samo dotyczy logistyki materiałów masowych. Betonowanie fundamentów obiektu jądrowego to operacja liczona w setkach tysięcy metrów sześciennych, z zapleczem wytwórni, składowisk i dróg technologicznych.

Na tym samym odcinku wybrzeża trwają już prace przy morskich farmach wiatrowych, a we Władysławowie powstaje baza serwisowa dla farmy BC-Wind. Oznacza to jedno: przez najbliższą dekadę Pomorze będzie obsługiwać równolegle dwie wielkie inwestycje energetyczne, konkurujące o te same drogi, te same porty i te same kadry.

Kadry są wspólnym mianownikiem

Spawacz z uprawnieniami, monter konstrukcji, operator sprzętu ciężkiego, elektryk przemysłowy i inżynier budowy to zawody potrzebne jednocześnie przy elektrowni jądrowej, przy offshore i w stoczniach realizujących programy okrętowe. Każdy z tych sektorów ma dziś własne plany rekrutacyjne i własne kalendarze.

To jest realne wąskie gardło całego Pomorza, niezależne od tego, jak zostaną zapisane warunki kontraktu EPC. Elektrownia, farma wiatrowa i stocznia potrzebują tych samych ludzi w tym samym czasie, a na wybrzeżu nie ma ich w nadmiarze.

Co warto śledzić dalej

Trzy rzeczy przesądzą o tym, ile z tego projektu zostanie w regionie. Po pierwsze, ostateczny kształt umowy EPC i podział ryzyka między inwestora a konsorcjum. Po drugie, poziom local content, czyli udział polskich firm w wartości kontraktu, a nie tylko w liczbie podpisanych umów. Po trzecie, rozwiązania logistyczne dla ładunków ponadnormatywnych, bo to one zdecydują, czy w łańcuchu dostaw znajdzie się polski port, czy tylko zagraniczny terminal przeładunkowy.