Allrad przy Mieczniku, Ratowniku i Delfinie. Gdańska firma odpowiada za HVAC w trzech programach

Co firma robi przy Mieczniku

Allrad opisuje swoją rolę jako wsparcie procesu projektowego, a nie dostawę pojedynczego urządzenia. Firma wymienia pytania, na które musi odpowiedzieć projektant instalacji okrętowej: czy system zmieści się w dostępnej przestrzeni, czy da się go wykonać i zainstalować, czy będzie dostęp do urządzeń podczas eksploatacji i serwisu, czy rozwiązanie będzie współpracować z pozostałymi systemami okrętu oraz czy finalny projekt da się rzeczywiście zbudować.

To dobry opis realiów pracy przy fregacie. Na okręcie o ograniczonej objętości każda instalacja konkuruje o miejsce z kablami, rurociągami, konstrukcją i uzbrojeniem, a zmiana w jednej branży wymusza zmiany w kilku innych. Projekt, który wygląda poprawnie na rysunku, bywa niewykonalny w kadłubie.

Czym jest HVAC

Skrót HVAC pochodzi od angielskich słów heating, ventilation, air conditioning, czyli ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja. W praktyce oznacza całość instalacji odpowiadających za powietrze w obiekcie: nawiew i wyciąg, kanały wentylacyjne, centrale, chłodnice, systemy wody lodowej, filtry i automatykę, która tym wszystkim steruje. W wersji rozszerzanej o chłodnictwo używa się zapisu HVAC/R.

Na statku czy okręcie do tego zestawu dochodzą elementy, których nie ma w budynku: wentylacja przedziałów maszynowych i zęzowych, odprowadzanie ciepła z siłowni, wentylacja stref zagrożonych wybuchem przy paliwach gazowych, a na okrętach wojennych filtrowentylacja, czyli układ oczyszczania powietrza na wypadek skażenia. Wszystko to musi działać przy przechyłach, wibracjach, zasoleniu i w przestrzeni liczonej w centymetrach.

Trzy programy Marynarki Wojennej i prom

W portfelu zamówień spółki znajdują się instalacje HVAC oraz filtrowentylacji w standardzie wojskowym w programie Delfin, czyli przy okrętach rozpoznania radioelektronicznego budowanych dla Marynarki Wojennej. Firma wykonuje też systemy HVAC dla jednostek realizowanych w programach Ratownik i Miecznik.

Czwartym dużym projektem morskim jest instalacja systemu wentylacji procesowej LNG i HVAC dla nowo budowanego promu Ro-Pax Polskiej Żeglugi Morskiej. Wentylacja przy zasilaniu gazem to zadanie z innej kategorii niż klimatyzacja pomieszczeń, bo dotyczy stref zagrożonych wybuchem i wymaga rozwiązań zgodnych z przepisami dla paliw gazowych.

Poza rynkiem morskim firma realizuje projekty przemysłowe, w tym instalacje dla zakładu REHAU Automotive w Alabamie w Stanach Zjednoczonych, a na swojej liście rynków wymienia Francję, Niemcy, Danię, Szwajcarię, Izrael i USA.

Dlaczego HVAC na okręcie to system bezpieczeństwa

W budynku wentylacja odpowiada za komfort. Na okręcie wojennym jest elementem zdolności bojowej i przetrwania załogi.

Filtrowentylacja w standardzie wojskowym ma zapewnić pracę okrętu w warunkach skażenia chemicznego, biologicznego lub promieniotwórczego. Wydzielone strefy kadłuba muszą być utrzymywane w nadciśnieniu, żeby powietrze z zewnątrz nie przedostawało się do wnętrza inaczej niż przez filtry. Do tego dochodzi chłodzenie pomieszczeń z elektroniką, której na nowoczesnej fregacie jest wielokrotnie więcej niż na okręcie sprzed trzech dekad, oraz wentylacja przedziałów maszynowych, magazynów amunicji i pomieszczeń medycznych.

Każdy z tych elementów ma własne wymagania odporności na wstrząsy, hałas i sygnaturę cieplną, a wszystkie muszą zmieścić się w tym samym kadłubie. Dlatego udział w projektowaniu HVAC na okręcie wojennym jest kompetencją, której nie da się przenieść wprost z rynku budowlanego.

Firma z 2015 roku

Allrad został założony w 2015 roku przez Bartłomieja Szmaglińskiego, który pozostaje prezesem zarządu. Spółka z siedzibą w Gdańsku wykonuje systemy HVAC, instalacje rurarskie i konstrukcje stalowe dla sektora morskiego i lądowego, od platform wydobywczych i jednostek pływających po zakłady przemysłowe, petrochemię i rafinerie. Prowadzi również własny dział projektowy HVAC.

To istotny element obrazu polskiego łańcucha dostaw dla programów okrętowych. Przy dyskusjach o local content wymienia się zwykle stocznie i dużych dostawców systemów walki, a znacznie rzadziej firmy, które odpowiadają za instalacje okrętowe. Tymczasem to właśnie na tym poziomie rozstrzyga się, ile pracy przy budowie okrętu zostaje w kraju i jakie kompetencje zostaną w Polsce po zakończeniu programu.