Alarm na Bałtyku. BRACE 2025 sprawdzianem gotowości i współpracy służb morskich UE

Głównym celem BRACE 2025 było przetestowanie koordynacji, interoperacyjności i zdolności operacyjnych w środowisku wieloagencyjnym – w tym z udziałem Morskiego Oddziału Straży Granicznej, Marynarki Wojennej RP, SAR, administracji morskiej, Frontexu, Europejskiej Agencji Kontroli Rybołówstwa (EFCA) i Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA).

- Scenariusz ćwiczeń oparty był na zdarzeniu mogącym mieć realne skutki dla bezpieczeństwa morskiego i ochrony infrastruktury krytycznej – relacjonuje Tadeusz Gruchalla, rzecznik prasowy MOSG. - Nieznanej bandery statek rybacki IVAN, nie odpowiadając na polecenia Straży Granicznej i płynąc bez włączonego AIS, wszedł na wody Zatoki Gdańskiej. W momencie, gdy zmierzał w kierunku terminalu Naftoport, podjęto działania zgodne z procedurami – od wezwania SAR po abordaż funkcjonariuszy MOSG.

W działaniach uczestniczyły jednostki: patrolowiec SG-301 „Gen. Józef Haller”, ORP „Kaszub”, statek SAR „Wiatr”, „Zodiak II” Urzędu Morskiego w Gdyni, a także pontony SG-005 i SG-009. Akcję obserwowali m.in. Dyrektor Wykonawczy Frontexu Hans Leijtens oraz przedstawiciele MOSG – kmdr SG Wojciech Heninborch i kmdr por. SG Grzegorz Glista.

Statek IVAN, który w rzeczywistości był jednostką Urzędu Morskiego „Zodiak II” odgrywającą rolę podejrzanej jednostki, przewoził pakunki z podejrzeniem nielegalnego ładunku – amunicji i materiałów wybuchowych. Część ładunku wyrzucono za burtę przed wejściem grupy abordażowej. Po skutecznym przejęciu kontroli, jednostka została eskortowana do portu w celu przeprowadzenia dalszych czynności.

Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa (EFCA), jako partner wydarzenia, wniosła istotny wkład merytoryczny i operacyjny. Agencja wspierała działania kontrolne na morzu, a jej przedstawiciele uczestniczyli w fazach planistycznych i wykonawczych ćwiczeń. „To doskonały przykład funkcjonowania modelu MMO (Multipurpose Maritime Operations), który integruje kompetencje służb granicznych, ratowniczych, wojskowych i nadzorczych, umożliwiając wspólne reagowanie na zagrożenia w środowisku morskim” – podkreślają przedstawiciele EFCA.

Od 16 czerwca patrolowiec SG-301 „Gen. Józef Haller” realizuje operację Baltic Sea 2025 – wielozadaniową operację morską koordynowaną przez Frontex. Jej uczestnikami są służby z Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Polski, a także EFCA i EMSA. Operacja potrwa do października 2025 roku, obejmując szeroki zakres działań: patrolowanie, kontrolę ruchu morskiego, przeciwdziałanie nielegalnej migracji, kontrolę rybołówstwa i ochronę infrastruktury krytycznej.