Ustka szansą dla NATO. Co zmieni port morski zlokalizowany na styku województw?

Ustka, niewielkie nadmorskie miasto położone niemal na granicy województw pomorskiego i zachodniopomorskiego, od lat pełni ważną rolę na mapie polskiego wybrzeża. Choć jej port nie dorównuje pod względem rozmiarów i znaczenia Gdyni czy Szczecinowi, to właśnie Ustka coraz częściej pojawia się w kontekstach związanych z bezpieczeństwem narodowym, przygotowaniami sojuszniczymi oraz logistyką wojskową.

bezpieczeństwo logistyka marynarka wojenna nato pomorze pomorze zachodnie porty wiadomości

Dzisiaj   |   07:07   |   Źródło: Gazeta Morska   |   Opracował: Kamil Kusier   |   Drukuj

fot. Urząd Morski w Gdyni

W ostatnich miesiącach rozmowy o potencjale portu zyskały nową dynamikę, wynikającą z trwających inwestycji, analiz strategicznych oraz dyskusji o jego przyszłej roli w systemie obronnym Polski i NATO. Warto przyjrzeć się temu tematowi uwzględniając zarówno aspekty techniczne, jak i strategiczne oraz historyczne uwarunkowania, które przez dekady kształtowały postrzeganie Ustki jako miejsca o potencjale większym niż wynikałoby to z jej obecnej skali.

Infrastruktura portowa. Stan, modernizacja, możliwości

Podstawowym impulsem do intensyfikacji rozmów o przyszłości portu w Ustce jest trwająca modernizacja jego infrastruktury. W 2025 roku Urząd Morski w Gdyni podpisał umowy na remont kluczowych elementów struktury hydrotechnicznej portu, obejmujące przebudowę Falochronów Wschodniego i Zachodniego oraz modernizację części nabrzeży. Inwestycja ta, finansowana w dużej części ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), ma wartość przekraczającą 100 milionów złotych i ma zostać zrealizowana w ciągu około piętnastu miesięcy.

Zakres prac zakłada wzmocnienie konstrukcji falochronów, podniesienie bezpieczeństwa hydrometeorologicznego oraz ułatwienie manewrowania jednostek cumujących wewnątrz portu. Poprawa parametrów falochronów ma również zniwelować problem silnego falowania, które w czasie sztormów stanowiło jedno z głównych zagrożeń dla przebywających statków. Remont tych elementów nie tylko zwiększa komfort i bezpieczeństwo portu, ale również poszerza zakres możliwych operacji morskich – od obsługi większych jednostek cywilnych po potencjalne wykorzystanie w operacjach logistycznych o charakterze państwowym.

Jednocześnie trwają prace projektowe nad pogłębieniem toru wodnego. Początkowo przygotowywano je przede wszystkim z myślą o obsłudze jednostek związanych z rozwojem morskich farm wiatrowych na Ławicy Słupskiej, w rejonie Morza Bałtyckiego. Takie pogłębienie ma umożliwić portowi przyjmowanie statków serwisowych oraz większych jednostek zaopatrzeniowych branży offshore. Parametry projektowanego toru wodnego są istotne również z perspektywy operacji logistycznych, w tym tych o charakterze wojskowym, ponieważ umożliwiają wejście i cumowanie jednostek o większym tonażu.

Warto podkreślić, że rozwój infrastruktury portowej w Ustce nie ogranicza się jedynie do hydrotechniki. Port zyskuje coraz bardziej zaawansowane zaplecze techniczne oraz logistyczne, które zwiększy jego użyteczność zarówno dla ruchu cywilnego, jak i potencjalnych operacji wsparcia. W tym kontekście modernizacja nabrzeży, przystosowanie placów ładunkowych oraz poprawa łączności z siecią drogową i kolejową są elementami całościowego planu podnoszenia konkurencyjności i funkcjonalności portu.

Położenie geograficzne a możliwości logistyczne

Ustka jest położona w centralnej części polskiego wybrzeża, co z logistycznego punktu widzenia daje jej kilka interesujących atutów. W odróżnieniu od trójmiejskich portów i Świnoujścia, nie jest obciążona intensywnym ruchem handlowym, co pozwala na większą elastyczność w wykorzystaniu infrastruktury portowej w sytuacjach wymagających nagłych manewrów logistycznych. W warunkach kryzysowych, kiedy główne porty mogą być zajęte ruchem cywilnym lub obciążone obowiązkami wynikającymi z procedur bezpieczeństwa, mniejsze porty o mniejszym natężeniu ruchu, takie jak Ustka, mogą stanowić wartościowe uzupełnienie zdolności przeładunkowych i logistycznych państwa.

Drugim istotnym elementem jest połączenie portu z krajową siecią transportową. Mimo że Ustka nie jest dużym węzłem kolejowym ani drogowym, to istniejące połączenia infrastrukturalne dają możliwość sprawnego transportu ładunków i sprzętu w głąb kraju, z potencjalnym wykorzystaniem kolei oraz sieci dróg krajowych. Możliwość szybkiego przeładunku i dystrybucji materiałów oraz sprzętu wojskowego, w kontekście planowania logistycznego, jest atutem o znaczeniu strategicznym.

Poligon morski i Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej RP

Port w Ustce nie funkcjonuje w izolacji od innych elementów infrastruktury morskiej o charakterze obronnym. Już od dawna w jego bezpośredniej bliskości znajduje się poligon  w Wicku Morskim będący terenem ćwiczeń dla różnego rodzaju jednostek pływających, w tym jednostek wojskowych. To miejsce, które zyskało status jednego z ważniejszych elementów systemu szkolenia i testowania w rejonie Morza Bałtyckiego.

Bliskość poligonu morskiego idzie w parze z obecnością Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej RP, które od lat korzysta z możliwości, jakie daje region. To zaplecze szkoleniowe odgrywa istotną rolę w przygotowaniu kadr Marynarki oraz sił sojuszniczych do operowania w warunkach morskich, w tym w ćwiczeń desantowych, manewrowych oraz logistycznych. To właśnie owe funkcje szkoleniowe i poligonowe były jednym z kluczowych czynników, które przez dekady wpływały na postrzeganie Ustki jako miejsca o większym znaczeniu, niż wynikałoby to jedynie z jej obecnej skali cywilnej działalności portowej.

Historyczne konteksty planistyczne

Zanim współczesne dyskusje zaczęły nabierać tempa, Ustka już wcześniej pojawiała się w różnych planach dotyczących infrastruktury morskiej i bezpieczeństwa. W okresie międzywojennym analizowano możliwość wykorzystania portów pomocniczych dla głównych baz floty, jako uzupełnienie portów głównych, takich jak Gdynia. 

Choć plany te nie doprowadziły do budowy znaczących instalacji wojskowych, to jednak wskazywały na pewne dostrzegane wówczas możliwości polskich baz morskich nad Bałtykiem.

Po II wojnie światowej, w czasach zimnej wojny, podobnie jak inne elementy infrastruktury morskiej, port w Ustce był uwzględniany w planach operacyjnych jako możliwy punkt wsparcia dla działań logistycznych, chociaż ponownie bez nadawania mu roli głównej bazy Marynarki Wojennej. Ta długotrwała obecność w planach o różnym charakterze świadczy o tym, że region „zawsze” postrzegany był w roli przestrzeni o potencjale do wykorzystania w kontekstach obronnych i szkoleniowych.

Koncepcje logistyczne i sojusznicze

W ostatnich latach temat wykorzystania portów pomocniczych w kontekście potencjalnych działań sojuszniczych NATO zyskał na znaczeniu w związku z analizami strategicznymi prowadzonymi na szczeblu państwowym. Jednym z elementów tych analiz jest przygotowywana przez Ministerstwo Obrony Narodowej koncepcja określana roboczo jako Pakt dla Bezpieczeństwa Polski – Pomorze Środkowe. Jej celem jest przeanalizowanie możliwości wykorzystania różnych elementów polskiej infrastruktury dla zapewnienia elastyczności transportu wojsk sojuszniczych w warunkach pokoju, w okresach podwyższonej gotowości oraz w czasie kryzysu.

W tym świetle poddaje się ocenie porty, które mogłyby zostać przygotowane do przyjmowania transportów dużego tonażu, w tym sprzętu wojskowego oraz jednostek logistycznych sojuszu. W tych zestawieniach Ustka pojawia się jako jeden z kandydatów ze względu na trwające modernizacje infrastruktury portowej, istniejące możliwości pogłębienia toru wodnego, położenie geograficzne oraz relatywnie mniejsze obciążenie ruchem handlowym, co może ułatwiać wykorzystanie portu w operacjach logistycznych. 

Przypomnijmy, że analizy są częścią szerszego planowania logistycznego, które nie wyklucza potencjalnych scenariuszy, w których mniejsze porty mogą odgrywać rolę uzupełniającą wobec dużych portów wojennych i handlowych.

Rozwój i wyzwania

Patrząc na perspektywę rozwoju portu w Ustce, warto mieć na uwadze, że przygotowanie portu do obsługi zadań logistycznych o charakterze państwowym lub sojuszniczym, to proces, który wymaga czasu, koordynacji wielu instytucji oraz inwestycji. Pomimo trwających już prac modernizacyjnych, nadal konieczne jest uwzględnienie takich elementów jak: dostosowanie placów ładunkowych, rozwój zaplecza technicznego, poprawa łączności z siecią kolejową i drogową oraz zapewnienie odpowiednich procedur operacyjnych.

Ponadto wykorzystanie portów pomocniczych w kontekście operacji wojskowych wymaga jasnych ram współpracy międzyinstytucjonalnej, w tym określenia zasad działania w warunkach kryzysowych oraz mechanizmów wsparcia logistycznego a także bezpieczeństwa.

Rola Ustki w logistyce wojskowej i sojuszniczej 

Port morski w Ustce stoi dziś na progu potencjalnych zmian, które mogą wpłynąć na jego funkcje i znaczenie w systemie bezpieczeństwa Polski. Prowadzone inwestycje infrastrukturalne oraz analizy strategiczne przygotowywane przez instytucje państwowe wskazują, że port ten może pełnić ważną rolę jako punkt wsparcia logistycznego i operacyjnego, zarówno w kontekście krajowym, jak i sojuszniczym. Jednak rozwój ten ma swoją podstawę przede wszystkim w technicznych możliwościach infrastruktury, położeniu geograficznym oraz istniejących już funkcjach szkoleniowych i poligonowych, a nie w nagłej przemianie Ustki w główną bazę wojenną.

W perspektywie najbliższych lat prawdopodobne jest, że port będzie rozwijał swoje funkcje dual-use — łącząc potrzeby gospodarcze, energetyczne i szkoleniowe z potencjałem logistycznym, który może być wykorzystany także przez siły sojusznicze. W tej układance Ustka nie konkuruje z największymi portami kraju, ale może stanowić istotny element zdywersyfikowanego systemu portów, który zwiększa odporność i elastyczność polskiej i sojuszniczej infrastruktury morskiej.

Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!

port Ustka NATO Bałtyk logistyka wojskowa bezpieczeństwo morskie infrastruktura portowa

komentarze

---

wpisz treść

nick

SKOMENTUJ

Dodaj pierwszy komentarz