Rakieta PERUN z Gdyni nagrodzona w konkursie obronnym. 150 km pułapu i symulacja pocisku balistycznego

Konkurs jest częścią corocznego przeglądu innowacyjnych projektów związanych z bezpieczeństwem i obronnością. W tym roku po raz pierwszy od 2019 roku ponad połowę zgłoszeń stanowiły rozwiązania firm prywatnych, obok technologii uczelni i instytutów badawczych. Wśród nich znalazły się systemy bezzałogowe, rozwiązania wojskowe i właśnie polska rakieta, która na tle konkurencji wyróżnia się tym, że już lata.

Trzy loty z Ustki, trzy kolejne w planie

PERUN jest największą hybrydową rakietą suborbitalną w historii Polski. Ma poziom gotowości technologicznej TRL 7, a jej trzeci lot odbył się 22 listopada 2025 roku na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce. Był to lot testowy, ale z prawdziwymi ładunkami badawczymi na pokładzie, i pierwszy w ścieżce komercjalizacji realizowanej w ramach programu Europejskiej Agencji Kosmicznej Boost!. W 2026 roku w ramach kontraktu z ESA zaplanowano łącznie trzy loty testowe, a firma prowadzi nabór ładunków na kolejne misje.

Podczas listopadowego lotu sprawdzono procedury startu i bezpieczeństwa, wykonanie i odzysk eksperymentów, integrację ładunków z rakietą, działanie systemu sterowania wektorem ciągu oraz pokładowego systemu bezpieczeństwa z możliwością natychmiastowego przerwania misji. Zbadano też warunki fizyczne startu i lotu, w tym wibracje i przeciążenia. Ze środków ESA SpaceForest ulepszył komorę spalania, kluczowy element silnika.

950 kg, podtlenek azotu i parafina

Rakieta waży na starcie około 950 kg, z czego ponad połowę stanowi paliwo. Napęd hybrydowy wykorzystuje podtlenek azotu jako utleniacz i modyfikowaną parafinę jako paliwo, bez emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Silnik SF-1000 to własna konstrukcja SpaceForest, wielokrotnie testowana na stanowisku naziemnym. Konstrukcję rakiety wykonano w technologii nawijania kompozytów, co uczyniło ją lżejszą i wytrzymalszą.

Profil misji zaprojektowano pod eksperymenty. Po osiągnięciu wysokości około 150 km rakieta wchodzi w kilkuminutową fazę swobodnego lotu, podczas której ładunki doświadczają mikrograwitacji porównywalnej z warunkami na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a następnie wraca na spadochronie do miękkiego lądowania. Rakieta jest wielokrotnego użytku, startuje z mobilnej wyrzutni z dowolnego miejsca, a koszt wyniesienia ładunku szacowany jest na kilka tysięcy dolarów za kilogram, wielokrotnie taniej niż w przypadku lotów orbitalnych.

RASEL, czyli własne śledzenie i łączność

W ostatnim locie testowano także RASEL, autonomiczny system śledzenia i transmisji danych opracowany przez SpaceForest. Składa się z dwóch podsystemów: jednokierunkowego, z pokładowym beaconem i czteroantenową naziemną stacją śledzącą, oraz dwukierunkowego, z pokładowym transceiverem, kierunkową anteną naziemną i oprogramowaniem do odbioru, archiwizacji i wizualizacji danych. Całość pozwala na ciągłe śledzenie parametrów rakiety i przesyłanie komend sterujących. Firma opracowała też aplikację przewidującą miejsce lądowania.

Gdyńska firma od radarów do rakiet

SpaceForest to nie tylko PERUN. Firma z ulicy Bolesława Krzywoustego w Gdyni od lat rozwija zaawansowaną elektronikę i technologie mikrofalowe, w tym komponenty klasy kosmicznej używane w systemach satelitarnych i europejskich rakietach orbitalnych. W jej portfolio są radary z syntetyczną aperturą rodziny HUSSAR, w tym wersja dla dronów, systemy strojenia filtrów mikrofalowych i naddźwiękowa rakieta VIRA. Pierwszy prototyp PERUN-a powstał ze wsparciem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a na jego bazie zbudowano obecny model. Firma prezentowała się także na tegorocznym MSPO w Kielcach jako dostawca technologii podwójnego zastosowania dla obronności, bezpieczeństwa i kosmosu.

Nagroda dla PERUN-a jest dla Pomorza sygnałem, że region ma nie tylko stocznie, porty i offshore, ale też technologie kosmiczne, które przechodzą od prototypów do usług. Rakieta startująca z poligonu w Ustce, budowana w Gdyni i finansowana przez ESA to jeden z niewielu polskich projektów, które łączą wszystkie trzy elementy.