„Generał Zaruski” na Spitsbergen. Jubileuszowy rejs edukacyjno-naukowy w 50. rocznicę pionierskiej wyprawy
Żaglowiec Generał Zaruski rozpoczął ponad 100-dniową ekspedycję na Spitsbergen. Rejs ten, zainicjowany przez Gdański Ośrodek Sportu i Miasto Gdańsk, to wyjątkowe przedsięwzięcie żeglarskie, edukacyjne i logistyczne, upamiętniające historyczną wyprawę z 1975 roku – pierwsze dotarcie polskiego jachtu do Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie pod dowództwem kapitana Andrzeja Rościszewskiego.
edukacja inne lifestyle morski pomorze trójmiasto wiadomości żeglarstwo01 lipca 2025 | 20:17 | Źródło: Gazeta Morska | Opracował: Kamil Kusier | Drukuj

fot. Dominik Paszliński / gdansk.pl
Ambitna trasa, złożony program
Współczesna wyprawa zakłada pokonanie 5 tysięcy mil morskich i odwiedzenie 10 portów oraz 5 polskich stacji badawczych. Trasa prowadzi przez cztery akweny morskie – z Gdańska przez Longyearbyen, Tromsø, Lofoty i fiordy norweskie, aż po Bergen, skąd żaglowiec rozpocznie drogę powrotną. Rejs odbywa się w ramach 10. edycji Gdańskiej Szkoły pod Żaglami i realizuje wielowymiarowy program edukacyjny oparty na trzech filarach: człowiek – środowisko – technologia.
W przedsięwzięciu bierze udział ponad 140 uczestników – głównie młodzież i młodzi dorośli. W trakcie rejsu realizowane są m.in. warsztaty ekologiczne i klimatyczne, zajęcia z zakresu nawigacji, żeglarstwa, pracy zespołowej oraz profilaktyki uzależnień cyfrowych w ramach programu „Zaruski Analog Zone”. Generał Zaruski funkcjonuje tym samym nie tylko jako jednostka szkoleniowa, ale również jako pływające laboratorium i przestrzeń rozwoju kompetencji przyszłych liderów i badaczy.
Współpraca naukowa i logistyka arktycznej żeglugi
W trakcie wyprawy do załogi dołączą naukowcy i studenci Uniwersytetu Wrocławskiego, by zrealizować dwutygodniowy rejs badawczy w rejonie Svalbardu. W planach są m.in. obserwacje topniejących lodowców, monitoring efektów zmian klimatycznych oraz popularyzacja nauki wśród młodzieży biorącej udział w projekcie.
Rejs wymagał zaawansowanego przygotowania logistycznego – jednostka wypłynęła z pełnym zaopatrzeniem na cały okres żeglugi, w tym z zapasami żywności, częściami zamiennymi oraz sprzętem edukacyjnym i badawczym. Żaglowiec, który 13 lat temu został przywrócony do służby po gruntownym remoncie przeprowadzonym przez Miasto Gdańsk, znajduje się obecnie w doskonałej kondycji technicznej.
Tożsamość morska Gdańska i Pomorza
Ceremonia przekazania bandery oraz uroczyste pożegnanie załogi na Nabrzeżu Zielonym w Gdańsku odbyły się z udziałem przedstawicieli władz miejskich i wojewódzkich. Obecność Orkiestry Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz symboliczne przekazanie bandery województwa podkreśliły rangę wydarzenia i jego zakorzenienie w morskich tradycjach Pomorza.
– Ten rejs to kontynuacja tradycji morskiej edukacji pod żaglami, która ma w Gdańsku mocne fundamenty – mówił Piotr Borawski, zastępca prezydenta Gdańska. – Generał Zaruski z dumą reprezentować będzie nasze miasto, niosąc morską tożsamość Pomorza aż po Arktykę.
W podobnym tonie wypowiedział się Krzysztof Czopek, dyrektor Działu Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, przekazując żaglowcowi banderę województwa: – To zaszczyt wspierać projekt, który łączy edukację, tradycję i nowoczesne podejście do wychowania morskiego.
Dziedzictwo i przyszłość: śladami kapitana Rościszewskiego
Wyprawa w 2025 roku wpisuje się w historię rozpoczętą latem 1975 roku, kiedy to Generał Zaruski jako pierwszy polski jacht zawinął do stacji w Hornsundzie. Ówczesna wyprawa, zrealizowana przez młodych żeglarzy z Pałacu Młodzieży w Warszawie, była świadectwem odwagi i determinacji środowiska żeglarskiego PRL. Jak wspominał po latach kpt. Andrzej Rościszewski – wyprawy polarne dawały poczucie wolności, a Spitsbergen – swoją niezmiennością i niedostępnością – stanowił wymarzone żeglarskie wyzwanie.
Dziś – 50 lat później – Generał Zaruski wraca w te same wody, ale z nowym pokoleniem na pokładzie, gotowym nie tylko do żeglugi, ale i do podejmowania globalnych tematów związanych z klimatem, technologią i tożsamością morską. Przedsięwzięcie to dowód na to, że żeglarstwo – odpowiednio zakorzenione w wartościach i edukacji – może być skutecznym narzędziem budowania świadomości obywatelskiej i ekologicznej.
Powrót jednostki planowany jest na 8 października, do Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku.
zobacz też
Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!
Kamil Kusier
redaktor naczelny
komentarze
Dodaj pierwszy komentarz
zobacz też
Dar Młodzieży w Kadyksie. Kluczowy etap przed transatlantyckim przejściem do USA
Hiszpania przygotowuje się do obchodów stulecia legendarnego żaglowca szkolnego Juan Sebastián de Elcano
Fahrenheit. Kompetencje przyszłości. Młodzi z Pomorza zmierzą się z wyzwaniami jutra
Naukowiec Politechniki Gdańskiej w zespole nagrodzonym przez NASA za badania jakości powietrza
Morze Wiatru: Bałtyk staje się filarem polskiej energetyki
Nauka i sport w jednym kierunku. Model ze Szczecina inspiracją także dla sektora morskiego
Szansa dla przyszłych ludzi morza. Rusza program "Fahrenheit. Kompetencje przyszłości"
Zmarł prof. Konrad Misztal. Był współtwórcą gdańskiej szkoły badań nad gospodarką morską
WAT w europejskich projektach obronnych EDF: sztuczna inteligencja, druk 3D i systemy zwalczania okrętów podwodnych
Szarytki morskie, czyli szczeniaki Bałtyku. Dawka wiedzy z głębin z Akwarium Gdyńskiego
REKLAMA