Bałtyk regionem strategicznym Europy. Pierwsze Bałtyckie Forum Rektorów w Gdańsku

W forum wzięli udział reprezentanci uczelni i instytucji z Polski, Niemiec, Danii, Szwecji, Finlandii, Norwegii, Litwy, Łotwy oraz Ukrainy. Obok środowiska akademickiego pojawili się przedstawiciele administracji rządowej, w tym trzech ministerstw, a także eksperci z obszaru energetyki, bezpieczeństwa i transformacji klimatycznej. Wśród gości znaleźli się m.in. Eliza Zeidler z Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz Rüdiger Strempel, sekretarz generalny Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM). Do Gdańska przyjechali również partnerzy zagraniczni, w tym reprezentanci Massachusetts Institute of Technology.

Morze, które łączy strategie

Otwierając obrady, rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. dr hab. Piotr Stepnowski zwrócił uwagę, że Bałtyk przestaje być wyłącznie regionem geograficznym, a staje się jednym z najważniejszych obszarów strategicznych Europy. W obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej akwenu stało się priorytetem, a kwestie energetyczne, jak podkreślał, dawno wykroczyły poza wymiar czysto ekonomiczny. Bałtyk określił mianem światowego laboratorium transformacji energetycznej, wskazując, że nowe wyzwania na nowo definiują rolę uczelni jako intelektualnego zaplecza zachodzących zmian.

Offshore, błękitna gospodarka i bezpieczeństwo

Rozmowy koncentrowały się wokół zagadnień kluczowych dla całej gospodarki morskiej regionu: rozwoju sektora offshore, energetyki jądrowej i tzw. błękitnej gospodarki, bezpieczeństwa energetycznego, ochrony środowiska morskiego oraz umiędzynarodowienia badań naukowych. Osobne miejsce zajął temat odporności regionu na skutki zmian klimatu i wspólnego wypracowywania rozwiązań służących zrównoważonemu rozwojowi.

Głos morskiego szkolnictwa wyższego wybrzmiał m.in. za sprawą Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. Jego rektor, prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Adam Weintrit, wziął udział w panelu poświęconym zacieśnianiu współpracy naukowej na rzecz zwiększania odporności Bałtyku, ochrony środowiska morskiego i zrównoważonego rozwoju. Obecność uczelni o profilu morskim przypomniała, że przyszłość regionu – od żeglugi i portów po morską energetykę – w dużej mierze zależy od kadr i badań powstających na wybrzeżu.

Trójkąt: nauka, biznes, administracja

Uczestnicy zgodnie wskazywali, że rozwój regionu wymaga współdziałania trzech środowisk: nauki, biznesu oraz rządów i administracji publicznej. Konieczność takiej współpracy zaakcentowała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz. Forum wpisało się przy tym w szerszy kontekst zaangażowania Polski w prace Rady Państw Morza Bałtyckiego (CBSS).

Zwieńczeniem spotkania było podpisanie Baltic Rectors' Declaration – Deklaracji Gdańskiej, dokumentu wyznaczającego kierunki współpracy uczelni regionu Morza Bałtyckiego na najbliższe lata.

Organizatorem wydarzenia był Uniwersytet Gdański, a wsparcia udzielili partnerzy strategiczni: ORLEN, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Port Gdańsk.