125 tysięcy metrów sześciennych piasku pod klif w Babich Dołach. Plaża urośnie do 40 metrów

To ten sam odcinek wybrzeża, na którym nurkowie z Baltictechu zidentyfikowali w ubiegłym tygodniu wrak Lancastera na 11 metrach głębokości, między wejściem do portu a torpedownią. Piasek pojedzie na brzeg, nie na dno, ale wykonawca będzie musiał uwzględnić, co leży przy tym brzegu, bo poza wrakiem samolotu jest tu dno wielokrotnie przeszukiwane po wojnie.

Piasek spod Wisły Śmiałej, rurociągiem na brzeg

Materiał ma pochodzić z rejonu toru podejściowego do ujścia Wisły Śmiałej, koło Górek Zachodnich, gdzie urząd i tak musi regularnie pogłębiać podejście. Pogłębiarka wydobędzie piasek z dna, przewiezie go pod Babie Doły, a następnie mieszanina wody i piasku zostanie przetłoczona rurociągami na wyznaczony odcinek brzegu; po odprowadzeniu wody piasek zostanie rozprowadzony i wyprofilowany do założonego kształtu plaży. Szczegóły prac mają być ustalone według aktualnego stanu brzegu i warunków na miejscu.

Refulacja, bo tak nazywa się ta metoda, polega na uzupełnianiu piasku, który morze wypłukuje, zwłaszcza w sztormach. Szersza plaża przejmuje część energii fal, zanim dotrą do podstawy klifu, i tym samym ogranicza jego podmywanie. Urząd zastrzega, że szerokość plaży będzie się zmieniać pod wpływem naturalnych procesów; to nie jest budowla, tylko bufor, który trzeba będzie odnawiać.

Przed projektowaniem przewidziano rozpoznanie ornitologiczne i sprawdzenie obecności ssaków morskich, a w trakcie robót monitoring środowiskowy. Wykonawca odpowiada za zabezpieczenie środowiska morskiego i uzyskanie zgód na prace i transport sprzętu.

Część projektu za 150 milionów: Jastarnia, Rewa, Orłowo

Babie Doły to jeden element projektu „Zabezpieczenie brzegów przed powodzią od strony wód Zatoki Gdańskiej", wartego około 150 milionów złotych i współfinansowanego z unijnego programu FEnIKS, z działania na rzecz adaptacji do zmian klimatu. Trzy główne zadania to: w Jastarni wały przeciwpowodziowe od strony Zatoki Puckiej, mobilne przegrody i wał wydmowy z rdzeniem, wraz z halą na przegrody i sprzętem; w Rewie umocnienie brzegu na około 480 metrach z narzutu kamiennego, murku oporowego i mobilnych zabezpieczeń, z odtworzeniem wydm; w Gdyni Orłowie rozbudowa systemu podwodnych progów rozpraszających energię fal i stabilizujących linię brzegową, z odbudową wydm metodami biotechnicznymi. Do tego modernizacja zaplecza służb ochrony wybrzeża w Jelitkowie oraz ochrona wydm, lasów nadmorskich i klifów nad całą zatoką.

Projekt łączy klasyczną hydrotechnikę, wały i narzuty kamienne, z metodami opartymi na tym, co brzeg robi sam: wydmami, plażą, progami pod wodą, które nie zatrzymują piasku, tylko go spowalniają. Po Zatoce Gdańskiej, zamkniętej Półwyspem Helskim i gęsto zabudowanej, sztormy nie przychodzą tak często jak na otwartym wybrzeżu, ale gdy przychodzą, nie mają gdzie się rozładować; stąd Jastarnia, Rewa i Orłowo, czyli trzy miejsca, które w ostatnich latach podtapiało najczęściej.

Klif, który cofa się od stu lat

Kępa Oksywska, na której stoi port wojenny, Akademia Marynarki Wojennej i osiedla Gdyni, jest wysoczyzną morenową zakończoną klifem, który morze podcina od zawsze. Dawna torpedownia w Babich Dołach, w 1940 roku zbudowana na palach w wodzie kilkadziesiąt metrów od brzegu, stoi dziś dalej od plaży, niż stała, bo brzeg za nią się cofnął. Każdy sztorm zabiera z podnóża klifu piasek, a potem glinę, i każda taka zima przybliża morze do tego, co stoi na górze.

Sto dwadzieścia pięć tysięcy metrów sześciennych piasku nie zatrzyma tego procesu, ale go spowolni, i to jest cała filozofia refulacji: dać morzu coś do zabrania, zanim zabierze klif. Urząd morski robi to na polskim wybrzeżu od lat, od Helu po Ustkę, i przy każdej takiej umowie powtarza to samo zdanie: plaża może się zmieniać. Zmieni się. Ważne, żeby klif nie.