Wrzesień na wybrzeżu pod znakiem cyrkulacji strefowej. Zmienna pogoda i silniejszy zachodni wiatr

Pierwszy tydzień: fronty nad wybrzeżem

W ostatni dzień sierpnia z zachodu na wschód przemieszcza się przez kraj front atmosferyczny z przelotnymi opadami i lokalnymi burzami, miejscami o dość gwałtownym przebiegu, który obejmie również wybrzeże. 1 września w napływającym powietrzu polarnomorskim opady i burze rozwiną się ponownie, zwłaszcza na północy kraju, a więc głównie nad morzem, i dołączy do nich silniejszy zachodni wiatr.

– Raczej będzie typowa dla tego okresu, czyli jeszcze ciepła, okresowo gorąco, ale też będą trochę chłodniejsze momenty przeplatane opadami i burzami – tak pogodę pierwszych dni września opisuje Damian Zbieg.

Od środy do piątku scenariusz się powtórzy. Kolejny układ niskiego ciśnienia przyniesie przelotne opady, znów przede wszystkim północnej części kraju, podczas gdy południe Polski, bliższe osi wału wyżowego znad Azorów, pozostanie spokojniejsze. Tam termometry pokażą do +25°C, na wybrzeżu temperatura zatrzyma się w okolicach +18°C.

Weekend z wyżem i dynamiczny drugi tydzień

W weekend 5-7 września wędrujący wyż przyniesie krótką pauzę w dynamice - dla wielu żeglarzy może to być najlepsze okno na dłuższe wyjście albo powrót do portu macierzystego. Drugi tydzień miesiąca to według wstępnych prognoz kolejna seria dynamicznych niżów z zachodu: silny wiatr, deszcz i burze będą nad morzem częstym zjawiskiem, a między kolejnymi układami aura będzie się uspokajać tylko na chwilę. Temperatura na wybrzeżu pozostanie umiarkowana, a ewentualne krótkotrwałe fale upałów dotyczyć mają raczej południa kraju.

– Przed nami typowo zmienna aura kończącego się lata, sterowana niżami wędrującymi kolejno z zachodu na wschód na wyraźnie falującym froncie polarnym. Będzie przeważnie ciepło, okresowo gorąco – podsumowuje Damian Zbieg.

Wrzesień na tle normy wieloletniej

Kierunek wstępnych prognoz synoptycznych pokrywa się z eksperymentalną prognozą długoterminową IMGW-PIB, która dla całego kraju, w tym Pomorza, wskazuje średnią miesięczną temperaturę września powyżej normy wieloletniej z lat 1991-2020 oraz sumę opadów w zakresie normy. Instytut zastrzega, że prognozy długoterminowe mają charakter eksperymentalny i opisują warunki uśrednione, więc rzeczywisty przebieg pogody może od nich odbiegać - ta uwaga dotyczy też wstępnych prognoz na drugą połowę miesiąca.

Warunki dla żeglarzy: wiatr z zachodu i okna pogodowe

Cyrkulacja strefowa oznacza na polskim wybrzeżu przewagę wiatru z sektora zachodniego i północno-zachodniego. Przy przejściach frontów i w pobliżu aktywnych niżów trzeba liczyć się z okresowo silnym wiatrem oraz rozbudowaną falą na otwartym morzu - zachodnie kierunki mają nad południowym Bałtykiem długi rozgon, więc fala potrafi szybko urosnąć. W takich warunkach szczególnej ostrożności wymagają wejścia do małych portów i przystani środkowego wybrzeża, m.in. w Darłowie, Ustce, Rowach czy Łebie, gdzie przy silnym wietrze i fali z sektora północnego na podejściach pojawia się fala załamująca.

Łagodniej przy zachodnich kierunkach bywa na akwenach osłoniętych. Zatoka Gdańska i Zatoka Pucka pozostają wtedy dobrym wyborem na końcówkę sezonu, choć trzeba pamiętać, że na Zalewie Szczecińskim i Zalewie Wiślanym silny wiatr szybko buduje krótką, stromą i męczącą falę. Dłuższe przejścia, na przykład powroty z Bornholmu albo portów szwedzkich, najlepiej planować w oknach pogodowych między niżami, takich jak zapowiadany wyż w pierwszy weekend miesiąca. Podstawą pozostaje bieżące śledzenie prognoz morskich IMGW-PIB dla Bałtyku Południowego i strefy brzegowej oraz ostrzeżeń wydawanych przez gdyńskie biuro prognoz morskich instytutu.

Woda wciąż ciepła, plaże już bez ratowników

Bałtyk wchodzi we wrzesień rozgrzany po lecie. Na początku sierpnia pomiary IMGW-PIB pokazywały przy polskim brzegu od 18,6°C w Darłowie do 23°C w Łebie, a we wrześniu woda zwykle stopniowo chłodzi się do kilkunastu stopni. Trzeba przy tym pamiętać o upwellingu: silniejszy wiatr odlądowy lub południowy potrafi zepchnąć ciepłą wodę powierzchniową w głąb morza i w ciągu kilku godzin obniżyć temperaturę przy plaży nawet o 8-10 stopni.

Większość strzeżonych kąpielisk kończy sezon wraz z sierpniem, więc wrześniowe kąpiele odbywają się już zwykle bez asysty ratowników. Przy dolądowym wietrze i większej fali rośnie ryzyko prądów wstecznych, dlatego do wody warto wchodzić z rozwagą i tylko przy spokojnym morzu. Wrzesień tradycyjnie otwiera też na Bałtyku okres jesiennych sztormów - im bliżej października, tym uważniejsze śledzenie pogody będzie na wodzie koniecznością.