StormRider 850 sprawdził obronę Portu Wojennego Gdynia. Polski dron nawodny w ćwiczeniu Dzielny Okoń-26

Scenariusz ćwiczenia Dzielny Okoń-26

Założenia epizodu Marynarka Wojenna przedstawiła w mediach społecznościowych 19 września. Obrońcy Portu Wojennego Gdynia mieli odeprzeć uderzenie niewielkiej, szybkiej i trudnej do wykrycia jednostki nawodnej, której zadaniem było podejście do portu, sforsowanie jego zabezpieczeń i zakłócenie funkcjonowania bazy. Równolegle z odpieraniem ataków od strony wody siły zaangażowane w ćwiczenie uruchomiły pełną procedurę osłony przeciwlotniczej portu.

Dzielny Okoń-26 jest częścią szerszego programu działań Marynarki Wojennej podczas Czarnego Obrońcy-26. Obok zwalczania dronów atakujących porty i zespoły okrętów manewry obejmowały strzelania oraz działania przeciwminowe. Zestaw zagrożeń jest więc kompletny: przeciwnik nadchodzi jednocześnie z wody, z powietrza i spod wody, a obrońca musi rozdzielić siły między wszystkie trzy kierunki.

Użycie prawdziwego bezzałogowca w roli celu ma znaczenie praktyczne. Obsługi radarów, systemów optoelektronicznych i uzbrojenia pokładowego ćwiczyły na obiekcie, który ma rzeczywistą sygnaturę radarową, rzeczywistą prędkość i rzeczywisty profil ruchu jednostki nawodnej tej klasy, a nie na holowanej tarczy czy symulacji komputerowej.

Domena, która zmieniła Morze Czarne

Bezzałogowe jednostki nawodne, w terminologii NATO określane skrótem USV, przez lata funkcjonowały głównie jako narzędzie rozpoznania, hydrografii i zwalczania min. Wojna w Ukrainie zmieniła to w ciągu kilkunastu miesięcy. Ukraińskie drony morskie Magura V5, rozwijane przez wywiad wojskowy HUR, i Sea Baby, używane przez Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy, stały się podstawowym narzędziem, którym Kijów podważył dominację rosyjskiej Floty Czarnomorskiej.

Najbardziej znana seria uderzeń przypadła na początek 2024 roku. W lutym Magury zatopiły na jeziorze Donuzław korwetę rakietową Iwanowiec, kilkanaście dni później duży okręt desantowy Cezar Kunikow u wybrzeży Ałupki, a 5 marca patrolowiec Siergiej Kotow projektu 22160 w rejonie Cieśniny Kerczeńskiej. Kotow był jednym z najnowszych okrętów Floty Czarnomorskiej, a jego wartość strona ukraińska szacowała na 65 mln dolarów. Pierwszy nieudany atak na tę jednostkę miał miejsce już w sierpniu 2023 roku, a we wrześniu 2023 roku została ona uszkodzona.

Według przedstawiciela HUR, który wypowiadał się dla Deutsche Welle w sierpniu 2024 roku, Magury trafiły w czasie wojny 18 rosyjskich okrętów. Ukraińskie wojsko szacowało wtedy, że wyeliminowało lub unieruchomiło około 30 procent Floty Czarnomorskiej. Magura V5 rozwija według dostępnych danych około 80 km/h i przenosi ładunek do 320 kilogramów. W relacji do celu, jakim jest okręt wart kilkadziesiąt milionów dolarów, rachunek kosztów jest dla broniącego się fatalny.

Efektem było nie tylko zatopienie konkretnych jednostek, ale wypchnięcie rosyjskiej floty z zachodniej części akwenu i z Sewastopola do Noworosyjska. Okręty zaczęły chronić się zaporami portowymi, dodatkowym uzbrojeniem małokalibrowym i śmigłowcami patrolowymi, czyli dokładnie tymi środkami, których skuteczność sprawdza się dziś w ćwiczeniach takich jak Dzielny Okoń-26.

Dlaczego port jest najtrudniejszy do obrony

Doświadczenia czarnomorskie pokazały, że dron nawodny jest najgroźniejszy tam, gdzie okręt jest najmniej ruchliwy, czyli w bazie, na redzie i na kotwicowisku. Jednostka stojąca przy nabrzeżu nie wykona uniku, a jej własne systemy obrony są często wyłączone lub obsadzone w ograniczonym stopniu. Dla atakującego to cel stały, o znanym położeniu, dostępny z wody przez wejście do portu.

Sam bezzałogowiec jest trudny do wykrycia z kilku powodów jednocześnie. Ma niski profil i małą sygnaturę radarową, porusza się z dużą prędkością, a na falującym morzu jego echo radarowe łatwo gubi się w zakłóceniach od powierzchni wody. W nocy i przy ograniczonej widzialności obserwacja wzrokowa praktycznie nie wchodzi w grę, a czas na reakcję od wykrycia do trafienia liczy się w minutach.

Obrona portu musi więc być warstwowa. Obejmuje wczesne wykrycie radarowe i optoelektroniczne, bariery fizyczne na wejściu do basenów, uzbrojenie zdolne do szybkiego zwalczania małych, zwrotnych celów i procedury, które pozwalają rozpoznać zagrożenie wśród normalnego ruchu jednostek cywilnych w sąsiednich portach handlowych. W Gdyni ten ostatni element ma szczególne znaczenie, bo baza wojenna sąsiaduje z jednym z największych portów handlowych na Bałtyku.

Bałtyk, kable i Task Force X

Na Bałtyku zainteresowanie bezzałogowcami nawodnymi wynika w pierwszej kolejności z serii incydentów z infrastrukturą podmorską, do których doszło między wrześniem 2022 a grudniem 2024 roku. W odpowiedzi NATO podczas szczytu w Helsinkach w styczniu 2025 roku formalnie uruchomiło operację Baltic Sentry, opartą w dużej mierze na siłach Stałego Zespołu Okrętów NATO SNMG1.

Równolegle Dowództwo Sojusznicze ds. Transformacji uruchomiło inicjatywę Task Force X Baltic, która ma przyspieszyć wprowadzanie bezzałogowych systemów morskich do sił NATO. W czerwcu 2025 roku sojusz wystawił na Bałtyku ponad 70 systemów powietrznych, nawodnych i podwodnych, które prowadziły patrole rozpoznawcze, monitorowały cieśniny i infrastrukturę podmorską. Flota bezzałogowców działała przy tym za jedną trzecią kosztu porównywalnego pokrycia zapewnianego przez załogowe fregaty.

W lutym 2026 roku osiem państw, w tym Polska, podpisało list intencyjny o przejściu Task Force X Baltic do drugiej fazy. Oznacza ona przejście od flot eksperymentalnych do narodowych zdolności, które NATO może wykorzystywać do stałego nadzoru nad Bałtykiem. Polska zadeklarowała więc budowę własnego potencjału w tej domenie, a nie tylko udział w sojuszniczych demonstracjach.

StormRider był już częścią tego procesu. W lipcu 2026 roku uczestniczył w demonstracji Task Force X razem z fregatą ORP Kościuszko, a dane z jego sensorów pokazywano na żywo podczas szczytu NATO w Ankarze.

StormRider 850 i 550

StormRider 850 zadebiutował na MSPO w 2025 roku jako bezzałogowa jednostka rozpoznawczo-uderzeniowa przeznaczona do działań na morzu i w strefie przybrzeżnej. Ma 8,5 metra długości i 3,5 tony masy, jest napędzany wysokoprężnym silnikiem Volvo Penta z pędnikiem strugowodnym i ma zasięg około 500 kilometrów. Kadłub bazuje na rozwiązaniach z krajowego przemysłu jachtowego, a platformę Grupa WB rozwija we współpracy ze specjalistami z Marynarki Wojennej.

Wyposażenie obejmuje radar nawigacyjny, sonar, echosondę i głowicę optoelektroniczną. Jednostka może przenosić amunicję krążącą Warmate w wersjach TL-R i TL-C albo zdalnie sterowany moduł uzbrojenia ZMU-05N z wielkokalibrowym karabinem maszynowym. Producent wskazuje jako główne zadania ochronę red, portów, kotwicowisk i morskiej infrastruktury krytycznej, działania przeciwdywersyjne oraz wsparcie operacji ochrony sił. W tym roku StormRider 850 otrzymał nagrodę Defender 2026 na MSPO w Kielcach.

Na tych samych targach Grupa WB pokazała mniejszy StormRider 550, prostszy i tańszy wariant o długości 5,5 metra. Rozwija prędkość około 30 węzłów, a w trybie patrolowym może działać autonomicznie przez ponad dobę. Powstał w dwóch wariantach: wysokim, do długotrwałego patrolowania, oraz niskim, o mniejszej sygnaturze radarowej i większej prędkości, przeznaczonym do zastosowań bojowych lub szkoleniowych. Wersja 550 może też służyć do pomiarów batymetrycznych i poszukiwania obiektów podwodnych, co otwiera ją na rynek cywilny.

Oba warianty mają ten sam interfejs sterowania co StormRider 850. Rzecznik Grupy WB Remigiusz Wilk wskazywał, że mniejsze rozmiary mogą przesądzić o tym, że to StormRider 550 jako pierwszy trafi do Marynarki Wojennej w celach szkoleniowych.

W jednej lidze z bezzałogowcami Royal Navy

Najlepszym punktem odniesienia dla StormRidera 850 jest brytyjski Kraken K3 Scout. W marcu 2026 roku Royal Navy zamówiła 20 takich jednostek za 12,3 mln funtów dla Coastal Forces Squadron i 47 Commando Royal Marines. Kontrakt był rozstrzygany w konkurencyjnym postępowaniu, w którym uczestniczyło dwunastu oferentów, w tym BAE Systems, Kongsberg i L3Harris, a seryjną produkcję K3 Scout prowadzi w Hamburgu stocznia Blohm+Voss w ramach spółki Rheinmetall Kraken.

Parametry obu konstrukcji są zbliżone. K3 Scout ma 8,4 metra długości i maksymalną wyporność 2,5 tony, przenosi 600 kilogramów ładunku i ma zasięg około 650 mil morskich przy prędkości 25 węzłów. StormRider 850 ma 8,5 metra długości, 3,5 tony masy i zasięg około 500 kilometrów. Obie jednostki pokazywano w ramach natowskiej inicjatywy Task Force X, czyli w programie, w którym NATO sprawdza bezzałogowce przed włączeniem ich do działań swoich stałych zespołów okrętów.

Szerzej ten sam segment wyznaczają konstrukcje, które przeszły już od prototypu do użytku. Turecki ULAQ, zbudowany przez stocznię Ares i Meteksan dla marynarek Turcji i Kataru, ma 11 metrów długości, zasięg około 400 kilometrów i uzbrojenie rakietowe Roketsanu. Ukraińska Magura V5, sprawdzona bojowo na Morzu Czarnym, rozwija około 80 km/h i przenosi do 320 kilogramów ładunku. StormRider 850 mieści się w tych samych przedziałach wielkości, zasięgu i funkcji rozpoznawczo-uderzeniowych.

To, co wyróżnia polską konstrukcję, to kompletność ekosystemu jednego producenta. Grupa WB dostarcza nie tylko kadłub z napędem, ale także własną amunicję krążącą Warmate, którą można wystrzelić z pokładu, zdalnie sterowany moduł uzbrojenia z własną optoelektroniką i integrację z systemem dowodzenia TOPAZ. Amunicja krążąca wynosi zasięg rażenia daleko poza zasięg uzbrojenia samej łodzi.

Potwierdzeniem pozycji jest też wybór partnera. Kongsberg, jeden z największych europejskich dostawców systemów morskich i jeden z uczestników brytyjskiego przetargu, podpisał we wrześniu z Grupą WB porozumienie o wspólnym rozwoju bezzałogowców nawodnych, wskazując StormRidera 850 jako jeden z projektów bazowych. Różnica wobec brytyjskiego konkurenta leży dziś w etapie wdrożenia. K3 Scout ma już kontrakt z Royal Navy, a StormRider 850 zakończył próby morskie i przeszedł do kolejnej fazy testów, w której właśnie sprawdza się go w ćwiczeniach z udziałem Marynarki Wojennej.

Partnerzy z Norwegii i Kanady

Rozwój rodziny StormRider ma dziś oparcie w dwóch porozumieniach zagranicznych podpisanych we wrześniu podczas MSPO. Pierwsze, z norweskim Kongsbergiem, dotyczy wspólnego rozwoju bezzałogowych platform morskich z wielosensorowymi systemami rozpoznania obrazowego i elektronicznego oraz integracji modułów uzbrojenia. Prezes Grupy WB Piotr Wojciechowski wskazał StormRidera 850 jako jeden z projektów, które mogą stać się podstawą wspólnych działań, i zapowiedział wspólne projektowanie i budowę zarówno większych, jak i mniejszych jednostek z myślą o rynkach europejskich.

Drugie porozumienie, z kanadyjską stocznią Rosborough Boats, która realizowała dostawy dla tamtejszej marynarki wojennej, dotyczy analizy możliwości wykorzystania kanadyjskich platform do dalszego rozwoju systemu nawodnego StormRider i ewentualnych dostaw na rynki Europy i Ameryki Północnej. Oba kierunki łączy ta sama logika. Autonomia, łącza danych, oprogramowanie dowodzenia i szkolenie operatorów przenoszą się między platformami znacznie łatwiej niż projekt kadłuba i napęd, dlatego producent systemu szuka partnerów z doświadczeniem stoczniowym i sensorowym.

Dron nawodny po obu stronach ćwiczenia

Gdyński epizod pokazał StormRidera w roli, o której wcześniej mówiło się głównie teoretycznie. Bezzałogowiec projektowany do ochrony portów i infrastruktury tym razem pozorował atak na port, a jego zachowanie było dla obrońców materiałem szkoleniowym. To zastosowanie ma realną wartość rynkową, bo marynarki, które chcą przygotować się do obrony przed dronami nawodnymi, potrzebują realistycznego pozoranta, a nie wszystkie mają dostęp do doświadczeń z Morza Czarnego.

Obie role wynikają z tej samej domeny. Jednostka, która potrafi niepostrzeżenie podejść do bazy, potrafi też niepostrzeżenie patrolować jej podejścia, a sensory pozwalające jej omijać wykrycie służą również do wykrywania innych. Dla Marynarki Wojennej oznacza to, że ćwiczenie obrony i budowa własnych zdolności bezzałogowych to w praktyce ten sam proces, prowadzony z dwóch stron.

Po lutowej deklaracji wobec Task Force X Baltic Polska ma wnosić własne bezzałogowce do stałego nadzoru nad Bałtykiem. Dzielny Okoń-26 pokazał, że krajowa platforma tej klasy już pływa po Zatoce Gdańskiej, działa z polskimi okrętami i pozwala polskim załogom ćwiczyć obronę przed zagrożeniem znanym dotąd przede wszystkim z Morza Czarnego.