Zima coraz śmielej puka do Polski. Arktyczne powietrze już napływa, śnieg może dotrzeć nad Bałtyk. Przełom listopada i grudnia pod znakiem zimowej aury?
Rozległe ochłodzenie, arktyczna masa powietrza, śnieżne pasma znad Bałtyku i możliwość utrzymania się zimowych warunków aż do pierwszych dni grudnia. Najnowsze wstępne prognozy wskazują, że końcówka listopada może przynieść wyraźną zmianę pogody. Szczególnie interesująco zapowiada się sytuacja na Pomorzu, gdzie zimne powietrze napływające nad stosunkowo ciepłe wody Bałtyku może doprowadzić do rozwoju intensywnych opadów śniegu. Czy czeka nas pierwszy poważniejszy powiew zimy?
W skrócie
Arktyczne powietrze napływa nad Polskę. Na Pomorzu możliwe intensywne opady śniegu znad Bałtyku, silny wiatr i cofka. Prognoza na przełom listopada i grudnia.
Arktyczne powietrze zmienia pogodę. Jesienne ciepło odchodzi w zapomnienie
Ostatnie dni przynosiły jeszcze stosunkowo wysokie temperatury. W wielu regionach Polski termometry wskazywały ponad 10 stopni Celsjusza, a miejscami także noce były wyjątkowo łagodne. To się jednak zmienia.
Od 20 listopada nad Polskę napływa znacznie chłodniejsze powietrze pochodzenia arktycznego. Po zmianie cyrkulacji atmosferycznej temperatura zaczęła szybko spadać, a pogoda nabrała przedzimowego charakteru.
Nie oznacza to jednak wyłącznie spokojnego ochłodzenia. Napływ chłodnego powietrza nad cieplejsze wody Morza Bałtyckiego sprzyja rozwojowi konwekcji, czyli powstawaniu chmur przynoszących przelotne, niekiedy intensywne opady.
Mogą one występować w postaci deszczu, deszczu ze śniegiem, krupy śnieżnej, a także śniegu.
– Wchodzimy w okres, w którym sytuacja atmosferyczna może zmieniać się bardzo dynamicznie. Najważniejszy jest obecnie napływ chłodnej masy powietrza z północy. Bałtyk, który pozostaje znacznie cieplejszy od napływającego powietrza, będzie dodatkowym źródłem energii i wilgoci dla rozwijających się chmur konwekcyjnych. To właśnie dlatego północna część kraju może doświadczać bardziej intensywnych i miejscami powtarzających się opadów – wskazuje Mariusz Jasłowski, meteorolog Gazety Morskiej.
Bałtyk może stać się fabryką śniegu. Pomorze w centrum zainteresowania
Szczególną uwagę należy zwrócić na północną Polskę. W takich sytuacjach Bałtyk odgrywa bardzo istotną rolę w kształtowaniu pogody.
Kiedy zimne powietrze przemieszcza się nad cieplejszą powierzchnią morza, najniższe warstwy atmosfery intensywnie się ogrzewają. Powietrze pobiera również wilgoć, staje się niestabilne i zaczynają rozwijać się chmury kłębiaste oraz całe pasma opadowe.
Zjawisko to może prowadzić do powstawania lokalnych stref intensywnych opadów śniegu. W meteorologii określa się je jako efekt jeziora, a w przypadku naszego wybrzeża jako efekt morza.
W praktyce oznacza to, że w jednych miejscowościach może spaść zaledwie symboliczna ilość śniegu, podczas gdy kilka lub kilkanaście kilometrów dalej opady mogą być zdecydowanie intensywniejsze.
Dotyczy to między innymi Trójmiasta, Półwyspu Helskiego, rejonu Zatoki Gdańskiej oraz pozostałych obszarów nadmorskich.
– Nie można wykluczyć sytuacji, w której opady będą miały charakter bardzo lokalny, ale jednocześnie intensywny. Przy odpowiednim ustawieniu wiatru pasma konwekcyjne mogą przez dłuższy czas przemieszczać się nad tymi samymi obszarami. Wówczas w krótkim czasie może spaść zauważalna ilość śniegu. Nie należy jednak zakładać, że całe Pomorze zostanie pokryte jednakową warstwą białego puchu – zaznacza Damian Zbieg, meteorolog Gazety Morskiej.
Meteorolog zwraca również uwagę na temperaturę. W pobliżu zera stopni możliwe będą szybkie zmiany rodzaju opadów. Śnieg może przechodzić w deszcz ze śniegiem, a lokalnie również w deszcz.

Silny wiatr i cofka. Nie tylko śnieg może być problemem
Ochłodzeniu towarzyszyć będzie również silniejszy wiatr z kierunków północnych. To istotny element prognozowanej sytuacji, szczególnie dla mieszkańców wybrzeża.
Długotrwały napływ powietrza z północy może powodować spiętrzanie wody w południowej części Bałtyku. W określonych warunkach prowadzi to do podwyższenia poziomu wody w rejonach przybrzeżnych, portach oraz ujściach rzek.
Cofka może stanowić zagrożenie dla terenów położonych nisko nad poziomem morza. Szczególnej uwagi wymagają okolice ujść rzek, kanałów portowych oraz obszary narażone na podtopienia.
– Przy tej sytuacji nie możemy skupiać się wyłącznie na temperaturze i śniegu. Wiatr północny może mieć równie duże znaczenie dla bezpieczeństwa wybrzeża. Jeżeli jego kierunek i siła będą sprzyjały spiętrzaniu wody, lokalnie może dojść do podwyższenia jej poziomu. Warto śledzić komunikaty hydrologiczne, szczególnie w rejonach portowych i przy ujściach rzek – mówi Mariusz Jasłowski.
Dodatkowym utrudnieniem mogą być zawieje i zamiecie śnieżne. Nawet niewielka ilość świeżego śniegu przy silniejszych podmuchach wiatru może ograniczać widzialność i utrudniać jazdę.
W połowie tygodnia możliwe uspokojenie. Mróz jednak pozostanie
W okolicach połowy przyszłego tygodnia sytuacja może się nieco uspokoić. Według wstępnych prognoz nad zachodnią częścią Europy, a następnie nad Polską, może zaznaczyć się wpływ wyżu.
Oznaczałoby to stopniowe słabnięcie opadów i większą stabilizację atmosfery.
Nie musi to jednak oznaczać powrotu ciepłej jesieni.
Przy utrzymującym się chłodnym powietrzu temperatura nocami może spadać poniżej zera. W miejscach, gdzie pojawią się rozpogodzenia, wychładzanie przy powierzchni ziemi może być jeszcze silniejsze.
Możliwe będą również mgły oraz osadzanie się szadzi. W połączeniu z lokalnymi oblodzeniami może to powodować bardzo trudne warunki na drogach i chodnikach.
– Wyż nie zawsze oznacza słoneczną i przyjemną pogodę. W chłodnej porze roku może sprzyjać utrzymywaniu się niskich temperatur, mgieł i niskich chmur. Jeżeli pojawią się rozpogodzenia, nocne spadki temperatury mogą być wyraźniejsze. Dlatego nawet po ustąpieniu opadów trzeba będzie uważać na oblodzenia – podkreśla Damian Zbieg.
Koniec listopada przyniesie kolejną zmianę? Wyż nad Skandynawią może zablokować ciepłe powietrze
Jeszcze ciekawiej wyglądają prognozy na 28-30 listopada.
Część analiz numerycznych wskazuje na możliwość rozwoju silnego układu wysokiego ciśnienia nad Skandynawią oraz wschodnią Europą. Taki układ mógłby istotnie wpłynąć na kierunek przemieszczania się kolejnych niżów i frontów.
Jeżeli wyż odpowiednio się rozbuduje, może ograniczyć swobodny napływ cieplejszego powietrza znad zachodniej Europy.
Nie oznacza to jednak całkowitego braku opadów. W niektórych scenariuszach pojawiają się niże przemieszczające się z południa, które mogą przynosić kolejne porcje wilgoci.
W zależności od temperatury w poszczególnych warstwach atmosfery może to być śnieg, deszcz ze śniegiem lub opady marznące.
Największą uwagę zwracają prognozy dla południowych województw, gdzie przy niekorzystnym układzie temperatur może wystąpić niebezpieczna gołoledź.
Początek grudnia pod znakiem zimy? Scenariusz jest coraz ciekawszy
Wstępne prognozy na pierwsze dni grudnia nie wykluczają utrzymania się zimowej aury.
Jeżeli wyż nad wschodnią Europą będzie odpowiednio silny i stabilny, Polska może pozostać pod wpływem chłodniejszych mas powietrza. Wówczas temperatura poniżej zera, przelotne opady śniegu oraz okresowe rozpogodzenia mogą towarzyszyć nam również na początku meteorologicznej zimy.
Nie można jednak wykluczyć odmiennego scenariusza. Po zmianie położenia układów barycznych nad Europę mogą ponownie napłynąć cieplejsze i bardziej wilgotne masy powietrza.
W takim wariancie czekałaby nas pogoda bardzo zmienna, ze śniegiem przechodzącym w deszcz, a miejscami również z niebezpiecznymi opadami marznącymi.
– Na ten moment najważniejszym sygnałem jest możliwość utrzymania się chłodniejszej cyrkulacji na przełomie listopada i grudnia. Trzeba jednak pamiętać, że prognozy na kilka czy kilkanaście dni do przodu są obarczone znaczną niepewnością. Szczególnie trudne jest określenie dokładnego położenia niżów oraz stref opadowych. Właśnie te szczegóły zdecydują o tym, gdzie śniegu będzie najwięcej – ocenia Mariusz Jasłowski.

Czy Boże Narodzenie będzie białe? Na takie prognozy jeszcze za wcześnie
Śnieg pod koniec listopada zawsze wywołuje pytania o białe święta. Nie inaczej będzie zapewne w tym roku.
Meteorolodzy przestrzegają jednak przed wyciąganiem zbyt daleko idących wniosków. Zimowy epizod na przełomie listopada i grudnia nie przesądza o pogodzie w drugiej połowie grudnia.
Atmosfera może w tym czasie przejść kolejną dużą zmianę. Możliwy jest zarówno dalszy napływ zimnego powietrza, jak i powrót cyrkulacji zachodniej, która przynosi Polsce łagodniejsze masy powietrza.
Warto pamiętać o znanym przysłowiu: „Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie”. To oczywiście ludowa obserwacja, a nie reguła meteorologiczna.
Przed nami pierwszy poważniejszy sprawdzian zimy?
Wszystko wskazuje na to, że ostatnie dni listopada przyniosą wyraźny kontrast wobec wyjątkowo łagodnego okresu, który obserwowaliśmy wcześniej.
Arktyczne powietrze, opady konwekcyjne znad Bałtyku, nocne przymrozki, silniejszy wiatr i możliwość rozwoju wyżu nad Skandynawią tworzą warunki dla pierwszych bardziej zdecydowanych akcentów zimowych.
Dla Pomorza szczególnie istotne będą kolejne dni, ponieważ to właśnie bliskość Bałtyku może sprawić, że lokalne warunki będą znacząco różnić się od tych w głębi kraju.
Najbliższe aktualizacje modeli numerycznych pokażą, czy ochłodzenie okaże się krótkotrwałym epizodem, czy też początkiem dłuższego okresu zimowej pogody.
Jedno jest pewne: końcówka listopada przestaje przypominać łagodną jesień. Zima coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność, a Bałtyk może odegrać w tej pogodowej historii jedną z najważniejszych ról.
Źródło: Gazeta Morska

Komentarze (0)
Dyskusja jest moderowana przez redakcję: komentarz pojawia się po sprawdzeniu. Adres e-mail nie jest publikowany.
Nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu.