Przejdź do treści
Partnerzy serwisu

Trzy okręty podwodne A26 do 2038 roku. Co w programie Orka oferowały Polsce inne stocznie

Pierwszy z trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej ma trafić do Polski w latach 2031-2032, a dostawy całej serii mają się zamknąć do 2038 r. Tak wynika z umowy z Saabem, wartej ok. 47 mld koron szwedzkich, czyli ok. 4,3 mld euro. Budowa pierwszej jednostki w Karlskronie już ruszyła, a polscy marynarze szkolą się w Szwecji. Szwedzka oferta wygrała z propozycjami pięciu innych państw: Francji, Niemiec, Włoch, Hiszpanii i Korei Południowej.

Okręt podwodny w zanurzeniu tuż pod powierzchnią wody, widoczny dziób z wyrzutniami i kiosk
fot. Saab / Gazeta Morska Saab

W skrócie

Pierwszy okręt A26 dla Polski w latach 2031-2032, cała seria do 2038 r. Co w programie Orka oferowały Francja, Niemcy, Włochy, Korea Południowa i Hiszpania.

Harmonogram: 2031 dla pierwszego okrętu, 2038 dla całej serii

Agencja Uzbrojenia określa dwie daty. Dostawa pierwszego okrętu ma się rozpocząć w 2031 r. i zakończyć w 2032 r. Rok 2038 to data finalna dla wszystkich trzech jednostek, a zarazem termin osiągnięcia pełnych zdolności operacyjnych. Saab mówi o sukcesywnych dostawach, sfinalizowanych do 2038 r.

Dla drugiego okrętu oficjalnej daty nie ma. Według Defence24 może to być 2036 r., ale ten termin nie pojawia się w żadnym opublikowanym harmonogramie. Rok 2038 jest granicą, a nie sztywnym terminem, więc ostatni okręt może trafić do Marynarki Wojennej wcześniej.

Pierwsze zapowiedzi były ambitniejsze. Ogłaszając w listopadzie 2025 r. wybór Saaba, wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz mówił o dostawie pierwszego okrętu w 2030 r. Ostatecznie umowa przesunęła ten termin o rok, a przekazanie pierwszej jednostki rozłożono na lata 2031-2032.

Polska Orka obok szwedzkich Blekinge

Okręty dla Polski powstają w tej samej stoczni Saab Kockums w Karlskronie, co dwie jednostki typu Blekinge dla szwedzkiej marynarki. Szwedzki program ma za sobą długą drogę. Stal pod pierwsze okręty cięto w 2015 r., stępkę HMS Blekinge położono w 2022 r., a w październiku 2025 r. szwedzka agencja zakupów obronnych FMV i stocznia ustaliły w aneksie do umowy, że oba okręty trafią do marynarki w latach 2031-2033.

Pierwszy szwedzki i pierwszy polski okręt mają więc powstawać niemal równolegle. Szwedzki minister obrony Pål Jonson wskazywał możliwe rozwiązanie: drugi szwedzki kadłub, HMS Skåne, mógłby zostać przekazany Polsce jako pierwszy polski okręt. Saab zapowiada też zwiększenie mocy produkcyjnych. Prezes koncernu Micael Johansson deklarował, że firma będzie budować okręty równolegle, w więcej niż jednej lokalizacji.

Södermanland na czas oczekiwania

Do czasu dostawy nowych okrętów lukę ma wypełnić dzierżawiony od Szwecji HMS Södermanland. To okręt typu A17 z końca lat 80., który na początku XXI wieku przeszedł modernizację, podczas której wydłużono kadłub i zamontowano napęd niezależny od powietrza z silnikami Stirlinga. Polscy marynarze szkolą się w Szwecji, a Södermanland ma prowadzić misje operacyjne na Bałtyku.

Rozwiązanie pomostowe ma dla Marynarki Wojennej duże znaczenie. Jedynym polskim okrętem podwodnym pozostaje ORP Orzeł, zbudowany w ZSRR w 1985 r., który w kwietniu tego roku obchodził 40-lecie pod polską banderą. Dzięki Södermanlandowi dywizjon okrętów podwodnych zachowa ciągłość szkolenia załóg i doświadczenia operacyjnego do czasu wejścia do służby nowych jednostek.

Torpedy, pocisk i polski przemysł

W pakiecie uzbrojenia znalazły się lekkie i ciężkie torpedy. Saab prowadzi też prace nad integracją pocisku, który według prezesa koncernu nie jest pociskiem manewrującym. To oznacza, że polskie A26 nie będą miały zdolności uderzeniowych na cele lądowe dużego zasięgu, które oferowała część konkurencji.

Po stronie przemysłowej Saab zawarł porozumienia z Polską Grupą Zbrojeniową i Grupą WB. Polska ma uczestniczyć w integracji elektroniki bojowej i systemów bezzałogowych. W polskiej stoczni mają być prowadzone prace konserwacyjne, coroczne przeglądy i wybrane modernizacje okrętów.

Francja: Scorpène Evolved z pociskami manewrującymi

Naval Group zaproponował okręty Scorpène Evolved w konfiguracji uderzeniowej, z pociskami manewrującymi MdCN o zasięgu przekraczającym 1000 km. Francuzi akcentowali odstraszanie i zdolność rażenia celów lądowych, a w poprzednich latach poszerzali ofertę także o nową wersję pocisku przeciwokrętowego Exocet.

Przemysłową część oferty oparto na współpracy z PGZ i PGZ Stocznią Wojenną. We wrześniu 2025 r. strony podpisały porozumienie o współpracy przemysłowej, a Naval Group deklarował gotowość włączenia polskich stoczni w modułową budowę okrętów.

Niemcy: 212CD ze wspólnego programu z Norwegią

thyssenkrupp Marine Systems zaproponował okręty 212CD, budowane we wspólnym programie Niemiec i Norwegii. Oba państwa zamówiły łącznie dziesięć jednostek, sześć dla Niemiec i cztery dla Norwegii. Okręty mają kadłub ze stali niemagnetycznej i napęd niezależny od powietrza oparty na ogniwach paliwowych, uważany za jeden z najbardziej dojrzałych w tej klasie. Ten sam typ wybrała później Kanada w programie okrętów podwodnych dla swojej marynarki.

Niemcy oferowali utworzenie w Polsce centrum serwisowego wzorowanego na tym, które powstaje w norweskim Bergen, oraz transfer technologii w zakresie szkoleń, napraw i modernizacji. Norwegia proponowała przekazanie używanego okrętu typu Ula jako rozwiązania na okres przejściowy. TKMS zapewniał, że terminy dostaw są realne dzięki zwiększeniu mocy produkcyjnych w nowej stoczni w Wismarze.

Włochy: U212 NFS i miniokręty podwodne

Fincantieri zaproponował okręty U212 NFS, czyli włoskie rozwinięcie typu 212 z większym stopniem automatyzacji. Włosi podpisali porozumienie z PGZ i proponowali Polsce rolę współproducenta tych okrętów na rynki eksportowe, z udziałem w zyskach z długoterminowego łańcucha dostaw.

W końcowej fazie postępowania Włosi dołożyli do oferty miniokręty podwodne M23 serii C. To jednostki o długości ok. 25 m, z załogą sześciu osób i miejscem dla sześciu nurków lub minerów. Mają przenosić miny denne Murena, torpedy kalibru 533 mm, minitorpedy i amunicję krążącą. Miały wspierać większe okręty, a nie je zastępować.

Korea Południowa: KSS-III Batch 2 i fundusz dla przemysłu

Hanwha Ocean we współpracy z HD Hyundai Heavy Industries oferował trzy okręty KSS-III Batch 2 z napędem niezależnym od powietrza. To największe i najsilniej ukierunkowane na działania uderzeniowe jednostki w całym postępowaniu, z wyrzutniami pionowymi dla pocisków do rażenia celów lądowych. Koreańczycy deklarowali dostawę pierwszego okrętu w ciągu sześciu lat, a wszystkich trzech w ciągu ośmiu lat od podpisania umowy.

Oferta obejmowała też rozwiązanie pomostowe, szkolenie załóg w marynarce Republiki Korei i ośrodek szkoleniowy w Polsce. Hanwha proponował transfer technologii obsługi i remontów obejmujący ponad 3000 skatalogowanych komponentów oraz fundusz inwestycyjny o wartości 100 mln dolarów dla polskiego przemysłu morskiego. Koreańczycy prowadzili rozmowy m.in. z PGZ Stocznią Wojenną, Remontową Shipbuilding, Nautą, Grupą WB i Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej.

Hiszpania: S-80 Plus z napędem na bioetanol

Navantia zaproponowała okręty S-80 Plus. Pierwsza jednostka tego typu, S-81 Isaac Peral, służy już w hiszpańskiej marynarce. Okręty mają napęd niezależny od powietrza oparty na reformingu bioetanolu, który pozwala na długie przebywanie w zanurzeniu.

Hiszpanie oferowali pełne finansowanie zakupu, natychmiastowe szkolenie załóg i transfer technologii. Wskazali 58 polskich firm jako potencjalnych kooperantów, a z PGZ rozmawiali o utworzeniu w Polsce regionalnego centrum serwisowego dla okrętów podwodnych.

Budowa w Karlskronie już trwa

15 października wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk odwiedził stocznię Saab Kockums w Karlskronie i potwierdził, że ruszyła budowa pierwszego okrętu dla Polski. Na tym etapie chodzi o zamówienia i przygotowanie komponentów, a formalnym początkiem budowy będzie cięcie blach pod kadłub.

Program Orka, rozwijany od blisko trzech dekad, przeszedł w ten sposób od wyboru oferty do realizacji. Marynarka Wojenna ma w perspektywie trzy nowoczesne okręty podwodne, polscy marynarze zdobywają doświadczenie na szwedzkiej jednostce, a polski przemysł obronny włącza się w program przez współpracę z Saabem przy elektronice, systemach bezzałogowych i obsłudze okrętów.

Źródło: Gazeta Morska

Kamil Kusier redaktor naczelny Wszystkie teksty autora →

Komentarze (0)

Dyskusja jest moderowana przez redakcję: komentarz pojawia się po sprawdzeniu. Adres e-mail nie jest publikowany.

Nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu.

Dodaj komentarz

0 komentarzy