Podwodne drony potrzebują pilotów. Uniwersytet Morski w Gdyni uruchomił szkolenia operatorów ROV
Sala z symulatorami, czterodniowy kurs według wytycznych IMCA i zapytania od Straży Granicznej, służb i wojska. Studium Doskonalenia Kadr Uniwersytetu Morskiego w Gdyni zaczyna szkolić operatorów zdalnie sterowanych pojazdów podwodnych, czyli ludzi, bez których nie da się dziś budować ani pilnować infrastruktury na dnie Bałtyku.
W skrócie
Studium Doskonalenia Kadr Uniwersytetu Morskiego w Gdyni uruchomiło 17 listopada 2026 r. szkolenia dla operatorów zdalnie sterowanych pojazdów podwodnych ROV. Czterodniowy kurs według wytycznych IMCA łączy teorię, ćwiczenia na norweskim symulatorze PaleBlue klasy A i zajęcia w basenie. Odpowiada na potrzeby polskiego offshore i ochrony infrastruktury na dnie Bałtyku.
Uroczysta inauguracja odbyła się 17 listopada 2026 r. na Wydziale Nawigacyjnym UMG. Nowy program szkoleniowy oraz salę wyposażoną w symulatory ROV otworzyli, przecinając wstęgę, rektor UMG prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Adam Weintrit oraz prezes zarządu Studium Doskonalenia Kadr UMG dr Tomasz Łączyński. Program realizowany jest pod hasłem „The Future Beneath the Surface”, czyli „Przyszłość pod powierzchnią”.
Studium odpowiada w ten sposób na rosnące zapotrzebowanie na specjalistów w sektorze offshore i na szybki rozwój technologii podwodnych. Szkolenia przygotowano zgodnie z wytycznymi IMCA, Międzynarodowego Stowarzyszenia Wykonawców Prac Morskich, które wyznacza standardy dla firm pracujących na morzu i pod wodą.
Cztery dni: teoria, symulator, basen
Kurs trwa cztery dni. Zaczyna się od części teoretycznej, potem uczestnicy przechodzą do ćwiczeń na symulatorze, a na koniec pracują z pojazdem w basenie. Uczą się obsługi ROV wykorzystywanych m.in. do inspekcji infrastruktury podmorskiej, kontroli kadłubów statków i prac technicznych pod wodą.
Sercem sali jest symulator ROV PaleBlue klasy A, odwzorowujący rzeczywiste warunki pracy pod wodą. Kursanci ćwiczą na nim manewrowanie pojazdem, nawigację z użyciem sonaru, obsługę manipulatorów, czyli mechanicznych ramion robota, oraz zadania inspekcyjne. Zajęcia prowadzi doświadczony pilot i technik ROV z kwalifikacjami zgodnymi z wytycznymi IMCA.
Studium chce prowadzić szkolenia na różnych poziomach, od podstawowego po zaawansowany.
Czym właściwie jest ROV
ROV, z angielskiego remotely operated vehicle, to bezzałogowy pojazd podwodny sterowany zdalnie przez człowieka. Z powierzchnią łączy go kabel, który dostarcza zasilanie i przesyła w obie strony dane, sterowanie oraz obraz z kamer. To odróżnia go od pojazdów autonomicznych AUV, które pływają bez kabla według zaprogramowanej misji.
Rodzina ROV jest bardzo szeroka. Na jednym końcu są małe pojazdy obserwacyjne, które można wodować ręcznie z burty łodzi i które służą głównie do oglądania dna, wraków czy kadłubów. Na drugim są pojazdy robocze, w branży nazywane work class. Ważą kilka ton, mają napęd hydrauliczny, manipulatory zdolne do precyzyjnej pracy z narzędziami i mogą schodzić na głębokość kilku tysięcy metrów. Na statek wodują je specjalne systemy dźwigowe, a często także klatka z bębnem kabla, która pozwala pojazdowi swobodnie pracować na dnie.
Na pokładzie ROV ma kamery, oświetlenie, sonary, które „widzą” tam, gdzie kamera nic już nie pokazuje, czujniki głębokości i orientacji oraz systemy pozycjonowania podwodnego. Do tego dochodzą narzędzia: chwytaki, przecinarki, szczotki do czyszczenia konstrukcji, sondy do pomiaru grubości stali czy ochrony katodowej.
Pilot, który nie widzi morza
Operator ROV, w branży nazywany pilotem, pracuje zwykle w kontenerze sterowniczym na statku. Nie widzi wody, w której porusza się pojazd. Ma przed sobą monitory z obrazem z kamer i sonaru, dane z czujników oraz pulpit z joystickami. Obok siedzi technik, który odpowiada za stan pojazdu, hydraulikę, elektrykę i kabel.
To praca, w której drobny błąd kosztuje dużo. Prąd morski znosi pojazd, kabel potrafi zaplątać się o konstrukcję, a widoczność w Bałtyku bywa liczona w centymetrach. Pilot musi jednocześnie utrzymać pozycję, pilnować kabla i wykonać precyzyjną operację manipulatorem, często tuż obok kabla energetycznego albo rurociągu, którego uszkodzenie oznacza wielomilionowe straty.
Dlatego symulatory stały się w tej branży standardem. Na prawdziwym pojeździe roboczym nie da się bezpiecznie ćwiczyć awarii, a każdy dzień szkolenia na morzu oznacza koszt statku i załogi. Na symulatorze instruktor może wywołać silny prąd, utratę widoczności, awarię systemu czy zerwanie kabla, a potem odtworzyć całe ćwiczenie i omówić z kursantem każdy ruch.
W terminologii IMCA klasa A oznacza symulatory o najwyższej wierności odwzorowania, w pełni immersyjne. W czerwcu 2025 r. IMCA opublikowało dokument R028 z wymaganiami dla akredytacji symulatorów ROV klasy A oraz dokument G014, który opisuje system zatwierdzania symulatorów wykorzystywanych w szkoleniach.
Po co Bałtykowi operatorzy ROV
Zapotrzebowanie rośnie razem z polskim offshore. Od lipca 2026 r. prąd do krajowej sieci oddaje Baltic Power, pierwsza polska morska farma wiatrowa, budowana przez Orlen i kanadyjski Northland Power. Ma 76 turbin i 1,2 GW mocy. W kolejce są następne projekty o łącznej mocy ponad 6 GW, a w grudniu 2025 r. rozstrzygnięto aukcję dla trzech farm o mocy 3,4 GW.
Każda z nich to setki kilometrów kabli i dziesiątki fundamentów na dnie. ROV pracują przy nich na każdym etapie: przy badaniach dna i poszukiwaniu niewybuchów przed budową, przy instalacji, a potem przez całe życie farmy przy regularnych inspekcjach fundamentów i kabli.
Drugim źródłem popytu jest bezpieczeństwo. Uszkodzenia gazociągu Balticconnector w 2023 r. i kabla Estlink 2 w grudniu 2024 r. pokazały, jak ważny jest stały nadzór nad infrastrukturą krytyczną na dnie Bałtyku. Bez operatorów ROV nie da się szybko sprawdzić, co dzieje się z kablem czy rurociągiem.
Studium ma już zapytania od Straży Granicznej, służb mundurowych i wojska.
Polski rynek usług podwodnych już działa. Na inauguracji obecny był m.in. przedstawiciel firmy Subsee, która wykonuje inspekcje podwodne i pomiary batymetryczne z użyciem ROV. W lutym 2026 r. zespół Subsee razem z Centrum Techniki Okrętowej i operatorami cypryjskiej firmy Smart Nautilus testował w basenie CTO technologie podwodne dla offshore.
Operator ROV z państwową kwalifikacją
Zawód operatora ROV trafił też do prac nad Zintegrowanym Systemem Kwalifikacji. W październiku 2025 r. Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło konsultacje w sprawie włączenia do systemu kwalifikacji rynkowej „Operowanie bezzałogowymi, zdalnie sterowanymi i autonomicznymi pojazdami podwodnymi (ROV Operator)”. Wniosek złożył Ośrodek Szkolenia Zawodowego Gospodarki Morskiej ze Szczecina.
We wniosku przywołano Politykę Energetyczną Polski do 2040 roku: do 2030 r. na Bałtyku ma pracować ok. 5,9 GW mocy w morskich farmach wiatrowych, a do 2040 r. ponad 11 GW. Do tego dochodzi rozbudowa portów w Gdyni, Gdańsku i Łebie oraz inwestycje w zasoby dna Bałtyku. Wszystkie te projekty potrzebują ludzi, którzy potrafią pracować pod wodą bez schodzenia pod wodę.
Jak szkoli Europa
Gdyński symulator pochodzi z Norwegii. Firma PaleBlue dostarcza symulatory ROV od 2008 r. i w ostatnich latach wyposaża w nie zarówno firmy offshore, jak i marynarki wojenne. Oto kilka przykładów z Europy.
Norwegia. W 2022 r. PaleBlue dostarczyło koncernowi Aker Solutions symulator inżynierski ROV. Służy do sprawdzania, czy pojazd podwodny dotrze do każdego elementu instalacji naftowych i gazowych na dnie, zanim zostaną zbudowane. Do symulatora można wczytać modele CAD instalacji, wybrać typ pojazdu i manipulatora, a sterować nim z joysticka lub pada.
Francja. W grudniu 2025 r. symulator PaleBlue trafił do CEPHISMER w Tulonie, ośrodka nurkowania wojskowego i interwencji podwodnych francuskiej marynarki wojennej. Francuzi szkolą na nim operatorów małych i roboczych ROV, m.in. do misji ratowania załóg okrętów podwodnych.
– Nasza technologia da francuskiej marynarce wojennej platformę do opanowania operacji ROV w bardzo szerokim spektrum wymagających scenariuszy – zapowiadał Scott Dodson, dyrektor ds. rozwoju PaleBlue.
Portugalia. W czerwcu 2026 r. symulator PaleBlue uruchomiono w obiekcie Portugalskiego Urzędu Morskiego. Prowadzi go firma Atlantis Robotics, która szkoli operatorów ROV dla portugalskiej marynarki wojennej. Program obejmuje nawigację, pracę manipulatorem, instalacje podwodne, sytuacje awaryjne i usuwanie usterek, a instruktor ocenia pracę pilota w czasie rzeczywistym.
– Zaawansowana symulacja nie jest już opcją, lecz strategiczną koniecznością – mówił Giancarlo Icolari, prezes Atlantis Robotics.
Wielka Brytania. Brytyjski producent pojazdów podwodnych SMD razem z partnerem technologicznym TreeC opracował symulator klasy A dla pilotów ROV roboczych oraz maszyn do zakopywania kabli. Pozwala ustawiać prądy i widoczność, wywoływać awarie, ćwiczyć zerwanie kabla i odtwarzać całe misje przed wyjściem w morze.
Szkocja. We wrześniu 2025 r. kampus UHI North, West and Hebrides w Fort William uruchomił z firmą DRIFT Offshore 10-dniowy kurs wprowadzający dla pilotów ROV, z zajęciami praktycznymi na wodach Loch Linnhe. Fort William od dekad jest jednym z europejskich centrów szkolenia podwodnego.
Na tym tle Gdynia dołącza do grona ośrodków, które łączą symulator wysokiej klasy z ćwiczeniami na prawdziwym pojeździe, i to w regionie, w którym praca dla operatorów ROV dopiero się zaczyna.
Źródło: Gazeta Morska

Komentarze (0)
Dyskusja jest moderowana przez redakcję: komentarz pojawia się po sprawdzeniu. Adres e-mail nie jest publikowany.
Nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu.