Formoza wchodzi w nową erę działań morskich. CB90 wzmacniają polskie zdolności specjalne na Bałtyku

Jednostka Wojskowa Formoza rozpoczęła pierwszy etap wdrażania nowych szwedzkich łodzi szturmowo-desantowych Stridsbåt 90H, szerzej znanych jako CB90. Pojawienie się tej platformy w polskich siłach specjalnych to jedna z istotniejszych modernizacji zdolności morskich ostatnich lat, szczególnie w kontekście działań przybrzeżnych, ochrony infrastruktury krytycznej oraz operacji specjalnych prowadzonych w specyficznych warunkach Morza Bałtyckiego.

bezpieczeństwo marynarka wojenna sprzęt i technologie wiadomości wojska specjalne

01 maja 2026   |   18:56   |   Źródło: Gazeta Morska   |   Opracował: Kamil Kusier   |   Drukuj

fot. DKWS / DGRSZ

Zakup CB90 dla Formozy nie jest przypadkowy. Konstrukcja opracowana przez szwedzki przemysł stoczniowy od dekad pozostaje standardem dla państw operujących w środowisku archipelagów, płytkich akwenów i złożonej infrastruktury portowej. Właśnie takie warunki dominują na Bałtyku, akwenie wymagającym szybkiej reakcji, wysokiej manewrowości i zdolności do prowadzenia działań w bezpośredniej bliskości linii brzegowej.

Kuter skrojony pod działania specjalne

Stridsbåt 90H to szybka jednostka aluminiowa zaprojektowana z myślą o błyskawicznym przerzucie żołnierzy, realizacji abordażu oraz prowadzeniu desantu na nieprzygotowany brzeg. Jednostka osiąga prędkość przekraczającą 40 węzłów, dysponuje niewielkim zanurzeniem oraz napędem typu waterjet, co zapewnia bardzo wysoką zwrotność, zdolność gwałtownego hamowania oraz operowania na akwenach niedostępnych dla większych platform.

Kluczowym elementem konstrukcji jest rampa dziobowa, umożliwiająca szybkie opuszczenie jednostki przez operatorów bez konieczności użycia dodatkowych środków transportu. W praktyce oznacza to możliwość realizacji bardzo krótkiego cyklu: podejście - wysadzenie zespołu - odejście z rejonu działania.

Dla Formozy oznacza to jakościową zmianę w zakresie:

• szybkiego przerzutu zespołów bojowych,
• operacji VBSS (Visit, Board, Search, Seizure),
• działań kontrterrorystycznych i kontrdywersyjnych na morzu,
• zabezpieczenia infrastruktury offshore, terminali LNG, portów i obiektów energetycznych.

Pierwsze ćwiczenia i etap budowania kompetencji

Choć oficjalne informacje dotyczące pierwszych ćwiczeń z wykorzystaniem nowych jednostek pozostają ograniczone, można zakładać, że obecny etap obejmuje przede wszystkim szkolenie załóg i integrację platform z profilem operacyjnym jednostki.

Standardowy proces wdrożenia tego typu systemu obejmuje:

• szkolenie sterników i mechaników w zakresie prowadzenia jednostki przy dużych prędkościach,
• procedury bezpieczeństwa i działania awaryjne,
• manewry w ograniczonej przestrzeni portowej,
• wejścia na plażę i szybkie zejścia z wykorzystaniem rampy,
• operacje nocne z użyciem noktowizji i ograniczonej emisji sygnatur.

Kolejnym etapem prawdopodobnie będzie integracja łodzi z szerszym systemem działań specjalnych, obejmującym współpracę z Marynarką Wojenną, śmigłowcami, systemami bezzałogowymi oraz elementami rozpoznania elektronicznego.

Znaczenie strategiczne dla bezpieczeństwa morskiego

Wprowadzenie CB90 należy analizować szerzej niż tylko jako modernizację wyposażenia jednej jednostki. W warunkach rosnącej aktywności hybrydowej na Morzu Bałtyckim, sabotażu infrastruktury podmorskiej oraz zwiększonego znaczenia obiektów energetycznych i logistycznych, Polska potrzebuje platform zdolnych do błyskawicznego reagowania na incydenty morskie.

CB90 pozwala realizować działania w scenariuszach obejmujących:

• ochronę gazociągów, kabli i infrastruktury offshore,
• reakcję na wtargnięcie nieoznakowanych jednostek,
• szybkie przechwycenie podejrzanych jednostek cywilnych,
• wsparcie działań antydywersyjnych w portach i strefach przybrzeżnych.

Istotną zaletą jest również możliwość działania w modelu rozproszonym – z użyciem kilku szybkich jednostek operujących jednocześnie na różnych kierunkach podejścia.

Bałtycki model operacyjny

Wdrożenie CB90 wpisuje Polskę w model rozwijany od lat przez państwa skandynawskie, gdzie dominują szybkie, lekkie i silnie wyspecjalizowane platformy zdolne do prowadzenia intensywnych działań przybrzeżnych.

Dla Formozy oznacza to odejście od ograniczeń wynikających z wykorzystania cięższych lub mniej dynamicznych środków transportu na rzecz platformy zapewniającej:

• większą elastyczność operacyjną,
• krótszy czas reakcji,
• wyższą przeżywalność zespołów dzięki szybkości i manewrowości.

W praktyce CB90 nie jest wyłącznie nową łodzią. To narzędzie redefiniujące sposób prowadzenia operacji specjalnych w domenie morskiej. Pierwsze ćwiczenia Formozy z wykorzystaniem Stridsbåt 90H są więc nie tyle symbolicznym wejściem nowego sprzętu do służby, ile początkiem budowy nowych kompetencji operacyjnych odpowiadających współczesnym zagrożeniom w regionie Morza Bałtyckiego. 

CB90: dane katalogowe a rzeczywista konfiguracja w służbie operacyjnej

Dane techniczne jednostek klasy CB90 (Stridsbåt 90H) prezentowane w materiałach katalogowych, opracowaniach branżowych oraz źródłach otwartych należy traktować jako wartości referencyjne, odnoszące się do bazowej konfiguracji platformy. W praktyce rzeczywiste parametry operacyjne poszczególnych egzemplarzy mogą istotnie różnić się w zależności od wersji zamówieniowej, zakresu modernizacji oraz wymagań użytkownika końcowego.

W wariancie podstawowym CB90 jest szybkim kutrem szturmowo-desantowym o długości około 15,9 m, szerokości rzędu 3,8–3,9 m oraz zanurzeniu wynoszącym około 0,8–0,9 m. Wyporność jednostki waha się w zależności od konfiguracji między około 13 a 20 tonami. Napęd stanowią zazwyczaj dwa silniki wysokoprężne współpracujące z napędem strugowodnym (waterjet), co pozwala osiągać prędkości maksymalne na poziomie około 40–45 węzłów, przy jednocześnie bardzo wysokiej manewrowości i zdolności do operowania w płytkich wodach oraz strefie przybrzeżnej.

Standardowa konfiguracja załogowa obejmuje zazwyczaj 3 osoby obsługi, przy zdolności transportowej wynoszącej około 18–21 operatorów desantu, z możliwością przewozu lekkiego sprzętu o masie rzędu 4–5 ton. Kluczowym elementem konstrukcyjnym jest rampa dziobowa umożliwiająca szybkie opuszczenie jednostki bezpośrednio na brzeg, nabrzeże lub inny punkt wysadzenia.

Uzbrojenie oraz systemy pokładowe mają charakter modułowy i mogą obejmować różne konfiguracje broni pokładowej (m.in. karabiny wielkokalibrowe 12,7 mm, granatniki automatyczne 40 mm lub zdalnie sterowane moduły uzbrojenia), a także systemy łączności, nawigacji i obserwacji dostosowane do wymagań konkretnego operatora.

Należy podkreślić, że CB90 jest platformą wysoce konfigurowalną, a nie jednolitą, niezmienną jednostką liniową. Wersje eksportowe oraz egzemplarze modernizowane mogą różnić się zarówno pod względem osiągów, masy, poziomu ochrony balistycznej, jak i integracji systemów dowodzenia oraz rozpoznania. W konsekwencji dane katalogowe powinny być traktowane jako punkt odniesienia, a nie jako pełny i ostateczny opis zdolności konkretnej jednostki znajdującej się w służbie operacyjnej.

Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!

jednostka wojskowa formoza wojska specjalne kutry szturmowe Stridsbat 90H CB90 Formoza

komentarze

---

wpisz treść

nick

SKOMENTUJ

Dodaj pierwszy komentarz