Nowe zasady ubezpieczeń od stycznia dla marynarzy. ZUS tworzy odrębny tytuł dla pracujących na morzu

Już od 1 stycznia 2026 roku w życie wejdą długo wyczekiwane rozwiązania, które mają uporządkować sytuację ubezpieczeniową osób pracujących na morzu. Zmiany obejmą marynarzy niezależnie od bandery statku – także tych zatrudnionych pod banderami państw trzecich, w krajach Unii Europejskiej oraz w EFTA. Po raz pierwszy powstaje dla nich nowy, odrębny tytuł do ubezpieczeń – kod 24 00, który otworzy drogę do samodzielnego opłacania składek i pełnego dostępu do systemu świadczeń.

pracuj na morzu prawo i podatki wiadomości

12 grudnia 2025   |   07:42   |   Źródło: Gazeta Morska   |   Opracował: Kamil Kusier   |   Drukuj

fot. Thomas Wolter / Pixabay

To krok, który – jak podkreśla ZUS – ma rozwiązać problemy narastające od lat, związane z brakiem jednolitych zasad i ograniczonym dostępem marynarzy do zabezpieczenia społecznego.

– Dzięki nowym regulacjom marynarze będą mogli przystąpić do pełnego zakresu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, bez względu na banderę statku – mówi Krzysztof Cieszyński, regionalny rzecznik ZUS w Gdańsku. – Zmiana pozwoli im na bezpośrednie zgłoszenie się jako płatnik składek, a potem samodzielne ich opłacanie. To rozwiązanie obejmie nawet 18 tysięcy osób.

Nowy tytuł do ubezpieczeń – 24 00. Rewolucja w zasadach

W dotychczasowych przepisach marynarze, którzy nie byli obowiązkowo ubezpieczeni w Polsce, mogli korzystać jedynie z dobrowolnych ubezpieczeń emerytalno-rentowych. To zabezpieczało wyłącznie podstawę świadczeń, ale nie dawało im prawa do zasiłku chorobowego czy wypadkowego.

Nowe przepisy znoszą te ograniczenia. Od stycznia marynarze mogą zgłosić się do ZUS w ramach pełnego zakresu ubezpieczeń:

• emerytalnego,
• rentowych,
• chorobowego,
• wypadkowego,
• Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego,
• oraz ubezpieczenia zdrowotnego.

– To kompleksowe otwarcie systemu. Po raz pierwszy marynarze zyskają prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego, a także do rent i emerytur na takich samych zasadach jak inni ubezpieczeni – podkreśla Krzysztof Cieszyński.

Dwa modele: jako pracownik lub jako marynarz-płatnik

Zmiana dotyczy także osób zatrudnionych na statkach pod polską banderą. Od przyszłego roku marynarz będzie mógł wybrać:

1. pozostanie w ubezpieczeniu jako pracownik, gdzie składki odprowadza armator,
2. lub samodzielne zgłoszenie się z kodem 24 00 i opłacanie składek jako płatnik.

To daje elastyczność, zwłaszcza tym, którzy pływają w różnych systemach zatrudnienia lub chcą mieć pełną kontrolę nad opłacaniem składek.

Jak uzyskać status marynarza-płatnika? Trzy obowiązkowe kroki

Aby skorzystać z nowych rozwiązań, trzeba przejść procedurę, którą ZUS określa jako „prostą i przejrzystą”:

1. Uzyskać zaświadczenie o pracy na morzu
   Wydaje je dyrektor urzędu morskiego albo agencja zatrudnienia, w zależności od typu umowy. Dokument jest ważny miesiąc.
2. Zgłosić się do ZUS w ciągu 30 dni od uzyskania zaświadczenia.
3. Złożyć formularz ZUS ZUA z nowym kodem tytułu – 24 00.

Jeśli marynarz spóźni się ze zgłoszeniem, nie będzie mógł skorzystać z nowych zasad – a ZUS podkreśla, że „termin jest nieprzekraczalny”.

Okresowe zawieszenie statusu: nawet trzy miesiące rocznie

Zawód marynarza ma sezonowy charakter, dlatego przepisy dopuszczają możliwość czasowego wycofania się z ubezpieczeń. Status można zawiesić od 1 do 3 miesięcy w roku, pod warunkiem że w tym czasie marynarz nie wykonuje pracy na morzu.

W okresie zawieszenia:

• nie opłaca się składek,
• nie podlega się ochronie z tytułu ubezpieczeń,
• czas ten nie liczy się do emerytury ani renty.

ZUS trzeba powiadomić o każdej zmianie statusu w ciągu 7 dni.

Rozliczenia: miesięcznie, z minimalną podstawą

Marynarze-płatnicy rozliczani będą w cyklu 12-miesięcznym od dnia uzyskania statusu. Składki należy opłacać do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.

Minimalna podstawa zależy od wartości minimalnego wynagrodzenia w danym roku. ZUS wskazuje, że w 2026 r. będzie to co najmniej 4806 zł.

Jeśli marynarz w pierwszej deklaracji (ZUS DRA) wskaże minimalną podstawę, ZUS może automatycznie przygotować kolejne dokumenty. Podwyższanie lub obniżanie podstawy wymiaru wymaga już ręcznej obsługi.

Możliwość opłacenia składek wstecz – nawet za pięć lat

Jednym z najważniejszych elementów reformy jest możliwość uzupełnienia historii ubezpieczeniowej. Od 1 stycznia 2026 r. do końca 2027 r. marynarze będą mogli opłacić składki emerytalne i rentowe za wybrane miesiące z lat 2021–2025.

Warunki są jednak precyzyjne:

• w okresie, za który opłacane są składki, marynarz nie mógł podlegać ubezpieczeniom,
• musi mieć status marynarza przez minimum trzy miesiące w każdym roku objętym wnioskiem,
• konieczne jest zaświadczenie z urzędu morskiego,
• składki nie mogą być niższe niż ówczesne minimalne wynagrodzenie.

Kwoty podstaw minimalnych z podziałem na lata i półrocza ZUS przedstawił w oficjalnym zestawieniu – od 2800 zł w 2021 r. aż po 4666 zł w roku 2025.

Wniosek o opłacenie zaległych składek będzie składany na formularzu RMS wraz z zaświadczeniem.

– Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku marynarz musi zgłosić się z kodem 24 01 i opłacić składki za miesiąc, w którym składał dokumenty. Pierwszą deklarację za okres objęty wnioskiem należy złożyć papierowo – wyjaśnia Krzysztof Cieszyński.

Zmiana systemowa, która porządkuje rynek

Wprowadzenie tytułu ubezpieczeniowego 24 00 to milowy krok na polskim rynku pracy marynarzy. Branża od lat sygnalizowała potrzebę uregulowania sytuacji osób pracujących pod obcymi banderami, pozostających poza systemem lub objętych tylko częściowym zakresem ubezpieczeń.

Nowe przepisy:

• ujednolicają status marynarzy,
• zwiększają ich bezpieczeństwo socjalne,
• ułatwiają dostęp do świadczeń,
• wzmacniają przejrzystość systemu,
• i pozwalają uzupełnić lata pracy nawet z poprzednich okresów.

To zmiana, która – jak przewiduje ZUS – może mieć istotne znaczenie dla całej morskiej kadry pracowniczej w Polsce.

– Celem nowych regulacji jest jak najszersze objęcie ubezpieczeniami osób wykonujących pracę na morzu. Chodzi o prosty dostęp do świadczeń i pewność zabezpieczenia emerytalnego – podsumowuje rzecznik ZUS.

Postaw nam kawę, a my postawimy na dobrą morską publicystykę! Wspieraj Gazetę Morską i pomóż nam płynąć dalej - kliknij tutaj!

marynarze ubezpieczenia ZUS nowe przepisy dla marynarzy 2025 składki społeczne marynarze zmiany w prawie morskim Polska ubezpieczenia społeczne praca na morzu

komentarze

---

wpisz treść

nick

SKOMENTUJ

Dodaj pierwszy komentarz